Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) son dönemde sahte sigortalılık vakalarına karşı denetimlerini sıkılaştırdığı bildirildi. Her yıl yaklaşık 100 bine yakın kişinin emeklilik işlemi, yapılan incelemeler sonucunda iptal ediliyor.

Sosyal Güvenlik Baş Uzmanı İsa Karakaş, fiili ve gerçek bir çalışma olmadan yapılan sigortalılık işlemlerinin yasal olmadığını belirtti. Karakaş, “Ortada gerçek bir çalışma yoksa, aradan ne kadar zaman geçerse geçsin SGK bu sigortalılığı iptal eder. Kişi emekli olmuşsa emekliliği de iptal edilir” dedi.

Paravan şirket üzerinden sigortalı gösterilenler risk altında

Karakaş, özellikle kağıt üzerinde kurulmuş ve fiilen faaliyet göstermeyen şirketler üzerinden sigortalı gösterilen kişilere dikkat çekti.

Bu tür iş yerlerinin SGK nezdinde “sahte iş yeri” olarak değerlendirildiğini belirten Karakaş, bu şirketler üzerinden yapılan sigortalılıkların hem hizmet dökümünden silindiğini hem de emekliliklerin iptal edildiğini ifade etti.

SGK’nin uyguladığı sistemde iş yerleri risk analizine tabi tutuluyor. Hizmet dökümünde yer alan;

• “Ş” (Şüpheli iş yeri)

• “K” (Kontrollü iş yeri)

• “S” (Sahte iş yeri)

kodlarıyla iş yerlerinin statüsü belirtiliyor. Denetim sonucunda “S” statüsüne alınan iş yerlerindeki tüm sigortalılık işlemleri geçersiz sayılıyor.

Kendi şirketinde SSK’lı görünenler BAĞ-KUR’a geçiyor

Karakaş, şirket sahiplerinin ya da ortaklarının kendi iş yerlerinde kendilerini 4/A (SSK) kapsamında göstermesinin de iptal nedeni olabileceğini söyledi.

Bu durumda SGK, ilgili sigortalılığı geçersiz sayarak kişiyi doğrudan BAĞ-KUR (4/B) statüsüne geçiriyor. Bu değişiklik, emeklilik şartlarını ve prim gün hesaplamasını doğrudan etkiliyor. Kişi emekli olmuşsa, emekliliğin iptali de gündeme gelebiliyor.

Eşinin iş yerinde sigortalı görünenler için kritik detay

Yasal düzenlemeye göre eşler, birbirlerinin iş yerinde sigortalı olabilir. Ancak bunun için gerçek bir hizmet akdi bulunması gerekiyor.

Karakaş, “Eğer eş, iş yerinde bir işçi gibi çalışmıyor ve ücret almıyorsa, yalnızca yardım amaçlı bulunuyorsa bu sigortalılık iptal edilebilir” açıklamasında bulundu.

Sahte boşanma ile yetim maaşı alanlara iptal

Vefat eden babanın maaşından yararlanmak için yapılan sahte boşanmalar da SGK denetimine takılıyor.

Gerçek dışı boşanma ile yetim maaşı alındığının tespit edilmesi halinde maaş iptal ediliyor. Ödenen tutarlar ise gecikme zammı ve faiziyle birlikte geri alınıyor.

Doğum parası, işsizlik maaşı ve sağlık giderleri geri alınıyor

Sahte sigortalılık yalnızca emekliliği değil, alınan tüm sosyal hakları etkiliyor.

Gerçek bir çalışma olmadan;

• Doğum iş göremezlik ödeneği

• Süt parası

• İşsizlik maaşı

• Sağlık giderleri ve tedavi masrafları

alınmışsa, bu ödemelerin tamamı faiziyle birlikte geri talep ediliyor.

Karakaş, sahte sigortalılık kapsamında yatırılan primlerin de iade edilmediğini, SGK tarafından gelir kaydedildiğini belirtti.

Sahte sigortalılık suç kapsamına giriyor

Paravan şirket kurarak sigortalı gösterme işlemlerinin Türk Ceza Kanunu kapsamında suç teşkil ettiğini vurgulayan Karakaş, bu durumlarda savcılık tarafından adli işlem başlatıldığını ifade etti.

SGK yetkilileri, gerçek bir iş yerinde, gerçek bir hizmet akdiyle çalışan vatandaşların herhangi bir risk taşımadığını; ancak fiili çalışma olmadan yapılan sigortalılık işlemlerinin ciddi yaptırımlarla karşılaşabileceğini belirtiyor.