AK Parti’nin, Prof. Ergun Özbudun başkanlığındaki akademisyen heyetine hazırlattığı yeni Anayasa taslağındaki önemli sürprizlerden biri Anayasa Mahkemesi’ne başvuru konusunda oldu.
MEVCUT SİSTEM: Mevcut sisteme göre kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin, Meclis İçtüzüğü’nün Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptal davası açma hakkı, “Cumhurbaşkanına, iktidar ve anamuhalefet partisi Meclis grupları ile TBMM üye tam sayısının en az beşte biri (110) tutarındaki üyelerine” tanınıyor.
İktidarda birden fazla partinin bulunması halinde, iktidar partilerinin dava açma hakkını en fazla üyeye sahip olan parti kullanıyor.
YENİ TASLAK: Ancak Anayasa taslağı, iktidar ve ana muhalefet partisine tanınan Anayasa Mahkemesi’nde iptal davası açma hakkını kaldırıyor. Bu yetki sadece Cumhurbaşkanı ile TBMM üye tam sayısının en az beşte birine tanınıyor. İktidar partisinden bu hakkın alınması pek bir anlam ifade etmeyecek. Çünkü Anayasa Mahkemesi’ne kendi çıkardığı kanunun iptali için başvuran bir iktidar partisi henüz olmadı. Düzenleme en çok anamuhalefet partisini etkileyecek. Anayasa Mahkemesi’ne başvuru olanağı elinden alınan ana muhalefet partisi çok önemli bir muhalefet silahını kaybetmiş olacak. Taslağın bu halde çıkması halinde CHP, 98 milletvekiline sahip olduğu için kendi başına Anayasa Mahkemesi’ne başvuramayacak. CHP, ancak diğer muhalefet partilerinden milletvekilleri ile anlaşarak 110 imza toplaması halinde Anayasa Mahkemesi’ne başvurabilecek.
DİN DERSİ İSTEĞE BAĞLI: Din dersi isteğe bağlı. Zorunlu din dersi Anayasa taslağında kaldırılıyor. Bunun yerine din dersinin isteğe bağlı hale getirilmesi esası getiriliyor. Bu temel kurala bağlı olarak öğrencilerin ya istek üzerine din dersi alabilmesi ya da istek üzerine muaf tutulması Anayasal güvence altına alınıyor.
Bardakoğlu: Dokunmayın
Berat Kandili dolayısıyla dün yazılı mesaj yayınlayan Diyanet İşleri Başkanı Prof. Ali Bardakoğlu, AKP’nin hazırlattığı Anayasa taslağında “seçmeli” olması önerilen din dersi konusunda da mesaj verdi. “Manevi ve ahlaki” gelişim için “sağlıklı bir din eğitiminin” vazgeçilmez olduğunu vurgulayan Bardakoğlu şöyle dedi: “Bireysel ve toplumsal huzurumuz için doğru ve güvenilir kaynaklara dayalı bir din algısının, manevi ve ahlaki gelişimimiz için de sağlıklı bir din eğitiminin vazgeçilmez bir önem taşıdığını her geçen gün daha iyi anlamaktayız.”
YENİ ANAYASA NE GETİRİYOR?
ÖGRENİM HAYATI
*Üniversitelerde türban yasağı kaldırılıyor. İlköğretim ve liseler ile kamu kurumlarında hizmet verenlerin türban takması yasağı sürecek.
*Üniversite rektörlerinin yer aldığı Üniversitelerarası Kurul güçlendirilerek. YÖK koordinasyon makamı olacak.
*Okullarda Kürtçe okutulması önündeki Anayasal engel kaldırılarak TBMM’ye bu konuda yasa çıkarma yetkisi verilecek.
CUMHURBAŞKANI YETKİLERİ
*Yetkileri azaltılacak olan cumhurbaşkanı, üçlü kararnameler dışında atama yetkisine sahip olamayacak.
DOKUNULMAZLIK
*Milletvekili dokunulmazlıkları sınırlandırılıyor. Zimmet, irtikap, sahtecilik, terör gibi milletvekili seçilmeye engel suçlarda dokunulmazlık olmayacak. Milletvekilleri ancak TBMM kararıyla tutuklanabilecek. Cumhurbaşkanı da milletvekili dokunulmazlığı kapsamında olacak.
ATATÜRK İLKELERİ
*Gençliğin korunması ve eğitim -öğretim maddelerindeki “Atatürk ilke ve inkılapları” çıkarılacak.
*Din ve vicdan hürriyetinin kapsamına din değiştirmek de alınacak. Ateistlerin inanç özgürlüğü korunacak.
PARTİ KAPATMA
Siyasi partiler hakkında tüzük ve programından dolayı doğrudan kapatma davası açılması mümkün olmayacak. Önce Yargıtay Başsavcısı tüzük ya da programın değişmesi için ihtar verecek. Bu ihtara uyulmazsa kapatma davası açılacak.
GÖREVDEN ALMA
Mevcut Anayasa’ya göre İçişleri Bakanı acil hallerde mahalli idarelerin seçilmiş organlarını görevden alabiliyor. Ancak taslakta bu yetki kaldırılıyor.
TÜRKİYE MİLLETVEKİLLİĞİ
450 milletvekili seçim çevrelerine göre seçilecek, 100 milletvekili ise partilerin ülke genelinde aldıkları oy oranına göre dağıtılacak. Türkiye milletvekilliklerinin en az yüzde kaç oy olan partilere dağıtılacağı yasayla belirlenecek.
YÜCE DİVAN YETKİSİ
Yüce Divan, Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay ceza daireleri üyelerinden oluşacak karma bir heyete devrediliyor.