Son günlerde Güney Amerika açıklarında bir yolcu gemisinde görülen vakalar sonrası hantavirüs yeniden dünya gündemine taşındı. Liv Hospital Ankara Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Duran Tok, özellikle Andes virüsü varyantının insandan insana bulaşma riskinin dikkatle takip edildiğini belirterek önemli açıklamalarda bulundu.
Tok, hantavirüsün şu an için küresel çapta bir pandemi tehdidi oluşturmadığını ancak bireysel düzeyde ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini söyledi.
“Fare hastalığı” olarak biliniyor
Hantavirüsün özellikle tarla fareleri ve kemirgenlerin idrar, dışkı ve tükürükleriyle yayıldığını belirten Tok, virüsün insanlara genellikle bu atıkların kuruyup havaya karışmasıyla bulaştığını ifade etti.
Virüsün kuluçka süresinin 1 ila 8 hafta arasında değişmesi, kaynağın tespit edilmesini zorlaştırıyor.
Gemide görülen tür daha ağır seyrediyor
Prof. Dr. Tok, hantavirüslerin iki ana gruba ayrıldığını söyledi. Avrupa ve Asya’da görülen türlerin daha çok böbrek tutulumu yaptığını belirten Tok, Güney Amerika’da görülen Andes suşunun ise akciğerleri etkileyerek daha ağır sonuçlara yol açabildiğini dile getirdi.
Son olarak Güney Amerika açıklarındaki bir yolcu gemisinde görülen vakaların da bu daha ağır grupta yer aldığı kaydedildi.
Türkiye’de en sık görülen form böbrek tutulumlu
Uzmanlara göre Türkiye’de daha çok “Kanamalı Ateşli Böbrek Sendromu” görülüyor. Bu tabloda;
- Ateş
- Baş ağrısı
- Kas ağrısı
- Bulantı
- Karın ve bel ağrısı
- Akut böbrek hasarı
gibi belirtiler ortaya çıkabiliyor.
Amerika kıtasında yaygın olan Hantavirüs KardiyoPulmoner Sendromu ise nefes darlığı, akciğer ödemi ve şok gibi çok daha ağır sonuçlara neden olabiliyor.
“Yalancı grip” riski taşıyor
Prof. Dr. Tok, hastalığın ilk belirtilerinin grip ile karıştırılabildiğini söyledi. Özellikle kemirgen teması öyküsü bulunan kişilerde ateş ve nefes darlığı gelişmesi durumunda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini vurguladı.
Hantavirüsten korunmak için 3 kritik önlem
Uzmanlar, hantavirüse karşı alınabilecek en etkili önlemleri şöyle sıraladı:
Islak temizlik yöntemi kullanın
Kömürlük, depo ve eski ev temizliğinde kuru süpürge veya elektrikli süpürge kullanılmaması gerekiyor. Çünkü bu yöntem virüsü havaya karıştırabiliyor.
Uzmanlar, alanın önce çamaşır suyu karışımıyla ıslatılmasını, ardından silinmesini öneriyor.
Kemirgenlerle teması azaltın
Ev girişlerinin kapatılması, gıdaların cam veya metal kaplarda saklanması büyük önem taşıyor.
Maske ve eldiven kullanın
Özellikle kırsal alanlarda yapılan temizlik çalışmalarında maske ve eldiven kullanılması tavsiye ediliyor.
“Pandemi ihtimali düşük”
Dünya Sağlık Örgütü’nün verilerine göre hantavirüsün insanlar arasında yayılması oldukça nadir görülüyor. Tok, özellikle Andes suşunda sınırlı insandan insana bulaş riskinin bulunduğunu ancak virüsün temel yayılım yolunun kemirgen atıkları olduğunu belirtti.
“Panik olmak yerine bilinçli davranmak hayat kurtarır” diyen Tok, hijyen kurallarına uyulmasının ve kemirgen temasından kaçınılmasının önemine dikkat çekti.
Tedavisi yok, destekleyici bakım uygulanıyor
Hantavirüse karşı özel bir antiviral tedavi bulunmuyor. Hastalara;
- Sıvı ve elektrolit desteği
- Oksijen tedavisi
- Yoğun bakım desteği
uygulanıyor.
Uzmanlar, erken teşhisin hayati önem taşıdığına vurgu yapıyor.
Türkiye’de yeni bir hastalık değil
Prof. Dr. Tok, Türkiye’de hantavirüs vakalarının özellikle Karadeniz Bölgesi’nde 1997 yılından bu yana zaman zaman görüldüğünü söyledi.
Tok, Türkiye’deki türlerin Güney Amerika’daki Andes suşundan farklı olduğunu ancak özellikle tarım ve hasat dönemlerinde kemirgen temasına karşı dikkatli olunması gerektiğini ifade etti.