Konya’ya ibadet hizmeti veren ve yüzyıllardır bu hizmete devem eden onlarca eser bulunuyor. Karatay Belediyesi karşısındaki Tolluoğlu Cami ise uzun bir tarihi bulunmamasına rağmen yüzyıllardır koruduğu bir maneviyatı adeta hissettiriyor. Mimarisi ve kullanılan yapısıyla Anadolu Selçukluları devletinin Camilerine benzetilen Tolluoğlu Cami bugün halen hizmet veriyor. Tolluoğlu Caminin mülkiyeti Vakıflar Genel Müdürlüğüne aittir. Cami 1943 yılında mahalle sakinleri tarafından yaptırılmıştır. 1945 yılında ise camiye minare eklenmiştir. Yerel kaynakların verdiği bilgilere göre, daha önceleri caminin yerinde düz toprak örtülü küçük bir mescit bulunmaktaydı. Kullanılamaz durumdaki mescidin yerine bugünkü cami yapılmıştır. Tolluoğlu Camii, kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen planlı, dört yöne eğimli kırma çatılı ve üzeri oluklu saç ile kaplıdır. Geç dönemde yapılan muhdes yapı ile plan, L şeklinde bir görünüm almıştır. Ayrı bir girişi de bulunan muhdes yapı, onarımlar sonucu cami ile tamamen bütünleşmiş durumdadır. 1975 yıllarında bahçe ve şadırvan kısmı kaldırılarak cami genişletilmiştir. Olasılıkla bu dönemde kuzey-doğu köşeye eklenti yapılmıştır. Projeleri idaremizce hazırlatılmış olup, ilgili kurulca onaylanmıştır. Önümüzdeki yıllarda onarımı planlanmaktadır.
Restorasyon ile yeni bir görünüme kavuştu
Akçeşme Mahallesi Garaj Caddesi üzerinde bulunan Tolluoğlu Camii’nde restorasyon 2010 yılında başladı. Tolluoğlu Camii’nde Konya Vakıflar Bölge Müdürlüğü’nce yürütülen restorasyon çalışmalarının, 2011 yılı Ağustos ayında tamamlandı. 1943 yılında mahalle sakinleri tarafından yaptırılan, ismini mahallenin Tolluoğlu adındaki sülalesinden alan ve 1945 yılında minaresi eklenen Tolluoğlu Camii, kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen planlı, dört yöne eğimli kırma çatılı ve üzeri oluklu saç ile kaplıydı. Restorasyon çalışmaları kapsamında tasarlanan camiinin doğusundaki bitişik dükkanın kaldırılarak kalan alanın avluya dahil edilirken çeşitli taş ve ahşap kaplamaların yanı sıra şadırvanın da yapıldığı ve camiinin mermerden yapılmış olan mihrabı ise temizlenerek daha iyi hale getirildi. Konya Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nca koruma altına alınan ve tescilli olan Tolluoğlu Camii minaresinde ise herhangi bir değişikliğe gidilmedi ve mevcut duruma göre koruma önlemlerinin alındı. Karatay’ın önemli merkezlerinden biri konumunda bulunan ve Karatay Belediye Hizmet Binası’nın ana giriş kapısı karşısında olan caminin restorasyonu ile hem daha yeni bir görünüme ve hem de yıllarca hizmet verecek bir niteliğe kavuşan Tolluoğlu Camii 2011 yılının Ağustos ayından bu güne kadar halen kesintisiz hizmet vermektedir.
Vakıflar Bölge Müdürlüğü’nce restorasyon çalışmaları devam ettiği sırada Tolluoğlu Camii’nin çevresinde Karatay Belediyesi Fen İşleri ekipleri de etrafını genişleterek daha güzel bir görüntüye kavuşturdular. Akçeşme Mahallesi Garaj Caddesi üzerinde bulunan Tolluoğlu Camii’nin çevresinde bir dizi düzenlemelere giden Karatay Belediyesi, Belediye Hizmet Binası önü ve camiye bitişik bulunan metruk binaları yıkarak cami çevresini genişletti. Vakıflar Bölge Müdürlüğü’nce restorasyonu devam eden Tolluoğlu Camii’nin çevresinde kötü görüntü teşkil eden binaları yıkarak, yerine yeşil alan yapıldı. Kamulaştırma çalışmalarıyla genişletilen alanın 156 metrekareye tekabül ediyor. Caminin Karatay belediyesine bakan tarafında ise 20 yüzyılın sonlarında yine mahalle sakinleri tarafında yaptırılan bir çeşme bulunuyor. Bu çeşme geçitğimiz yıllarda harap ve kullanılmaz haldeyken caminin restore edildiği zamanlarda yapılarak bugün eski halini almış durumda. Servet R. Çolak – Memleket