Son yılların en yüksek yağış miktarını alan Türkiye’de barajların doluluk oranları zirveye ulaşırken, hidroelektrik enerji üretimi da adeta rekor tazeledi. Suyun gücüyle artan elektrik üretimi, sektöre yeni bir mali hareketlilik getirdi. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni yönetmelik değişikliğiyle birlikte, elektrik üreten tesislerin Devlet Su İşleri (DSİ) bünyesine aktaracağı pay ve hizmet bedelleri yeniden düzenlendi. Böylece barajlardaki yağış bereketi, doğrudan DSİ’nin gelir kalemlerine yansıyacak.
Yeni Tanımlarla Paylar Güvence Altına Alındı
Yönetmelik değişikliğiyle birlikte enerji piyasasındaki süreçleri basitleştiren ve hizmet bedellerini netleştiren yeni kavramlar mevzuata eklendi. Artık barajlı ve akarsu tipi santrallerden alınan katkı payları çok daha şeffaf bir yöntemle hesaplanacak:
Havza Hidrolojik Gözlem Bedeli: DSİ’nin havzalarda yaptığı ölçüm, kontrol ve rasat faaliyetleri karşılığında, işletmedeki tüm hidroelektrik santrallerinden yıllık üretilen enerji (kWh) oranında sabit bir katsayıyla ödeme alınacak.
Hidroelektrik Kaynak Katkı Payı: Tesislerin geçici kabulü yapıldığı andan lisans süresi sonuna kadar her yıl DSİ’ye düzenli katkı payı ödenecek.
Ortak Tesis ve Hizmet Bedeli: DSİ tarafından hazırlanan projelerin ve inşa edilen su yapılarının maliyetine, santraller enerji hissesi oranında katılım sağlayacak.
EPİAŞ Verileri Esas Alınacak: Hesaplamalarda karmaşıklığı önlemek adına veriler artık TEİAŞ yerine doğrudan Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi (EPİAŞ) verilerine göre "uzlaştırmaya esas yıllık net veriş miktarı" üzerinden alınacak.
Geciken Santrallere Süre Sınırı ve Eski Modellere Geçiş Kolaylığı
Üçten fazla ünitesi bulunan dev santrallerde ilk ünite devreye alındıktan sonra kalan ünitelerin gecikmesi durumunda, ödeme başlangıç tarihine en fazla 2 tam yıl ilave edilebilecek. Böylece sürecin sürüncemede kalması engellenerek kamu alacakları güvenceye alındı.
Ayrıca geçmişte Yap-İşlet-Devret (YİD) modeliyle yapılan projelerin, yeni lisanstan yararlanmak için eski sözleşme haklarından feragat edip su kullanım anlaşmalarını yenilemelerine imkan tanındı. Yapılan bu kapsamlı düzenleme, rekor yağışların yaşandığı bu dönemde hem enerji sektörüne şeffaflık getiriyor hem de DSİ’nin su yatırımlarına güçlü bir kaynak sağlıyor.
MEMLEKET-ÖZEL HABER