Özellikle Orta Doğu ve Doğu Akdeniz ülkeleri mutfağının önemli bir besin maddesi olan bulgur, Konya’da yeterli ilgiyi görmüyor. Buğday üretiminde Türkiye’de ilk sırada yer alan Konya, başka şehir veya ülkelerden pirinç satın alarak, bulgur yerine pirinç tüketiyor. Özellikle düğünlerde toplamda tonlarca pirinç tüketiliyor. Sağlık açısından da uzmanlar tarafından kana çabuk karışması ve şeker oranını da yükseltmesi nedeniyle pirinç yerine bulgur tavsiye ediyor. Buna rağmen her yıl bulgur tüketimi düşerken, pirinç tüketimi hem Konya’da hem de Türkiye genelinde sürekli artıyor.
HERKES ELİNİ TAŞIN ALTINA KOYMALI
Tarımın temsilcileri özellikle Tahıl Anbarı Konya'da bulgur tüketiminin özendirilmesi gerektiğini ifade ederken gazetemize değerlendirmelerde bulunan Konya Tabip Odası Başkanı Dr. Seyit Karaca, pirinçten bulgura geçiş için yerel yönetimler başta olmak üzere herkes elini taşın altına koyarak yerleştirilen pirinç kültürünü değiştirmek lazım diye konuştu.
YERLEŞİK KÜLTÜRÜ DEĞİŞTİRMEK ZOR AMA BAŞARACAĞIZ
Pirinç biraz daha sosyal statü gibi algılanmaya başlandı diyen Konya Tabip Odası Başkanı Dr. Seyit Karaca, "Kan şekerinin yükseliş ve alçalış ile ilgili bir tabir var. Bazı yiyecekler kan şekeri hızlı yükselten hızlı düşüren yiyecekler, bazıları ise tam tersi. Yavaş yükseltip yavaş düşüren yiyecekler. Dolayısıyla pirinç bulgura oranla 4-5 kat daha fazla ama bulgur daha önde yerini almış. Maalesef pirinç biraz da sosyal statü gibi görünmüş olduğu için ön planda görünüyor. Bulgur yavaş yavaş menülere girmeye başlıyor. Konya aslında bulgurdan memnun oluyor ama yerleştirilen bir kültürü değiştirmek çok zor. Biraz da düğün yemeği endüstrisi bunu öyle istiyor gibi görünüyor." ifadesini kullandı.
PİRİNÇ ÇOK SAĞLIKSIZ
Bir dönem bu konuda çalışmalar olduğunu ancak yetersiz kaldığını da anlatan Karaca, "Sağlık Bakanlığımızın şehirlerde oluşturduğu Hareketli Yaşam ve Dengeli Beslenme Kurulları var. Ben bu kurulun üyesiyim aynı zamanda. Bu kurullar dönemsel olarak toplanır. Çeşitli sivil toplum kuruluşlarından, sağlık müdürlüğünden ve üniversitelerden temsilciler bu kurullarda yer alır. Orada da bu konuyu hep gündeme getiririz ama bu durum lokal kaldı. Daha önceleri bazı belediyelerin bu konuda çalışmaları olmuştu lakin o çalışmaların da yetersiz kaldığını görüyoruz. Bu konuda bir bilinç oluşturabilme eksikliğini görüyoruz. Bir düğün yemeğinde iyi yiyen bir insan 3500-4000 kalori alabilir. Aktif iş gücü harcamayan bir insan için bu kaloriyi bir öğünde almak sağlık açısından zararlıdır. Gerçekten çok sağlıksız bir durum ve bunun için bulgurun menüye girmesi için çalışmaları yapmak gerekiyor. Dengeli beslenme alanında çalışmalar yapıldı. Dengeli beslenme için okullarda bilinçlendirme çalışmaları var. Bu konuda bir mesafe alındı ama daha alacağımız çok yol var." şeklinde konuştu.
BULGURA DÖNÜLÜRSE İTHALAT DÜŞECEK
Öte yandan Konya'da tarımın temsilcileri ise "Bulgur tüketimini yaygınlaştırmak için yapılacak en önemli girişim, düğünlerdeki pirinç geleneğini bulgura çevirmektir. Bunu başardığımızda, ilimizde pirinç tüketimi yüzde 50 düşecektir; zaman zaman pirinç ithalatı da yaptığımızdan bunun önüne de geçilecektir." değerlendirmesi yaptılar.
BULGURUN SAĞLIK AÇISINDAN FAYDALARI
Uzmanlardan alınan bilgilere göre bulgurun faydaları şunlar:
*Bulgur, B vitamini deposudur ve sindirim sistemimizin güçlenmesini sağlar.
Bağışıklık sistemimizin güçlenmesine yardımcı olur.
* Bulgurda yüksek miktarda bulunan lif, bağırsaklarımızın düzenli çalışmasını sağlar, hazmı kolaylaştırır ve kabızlığı önler. 1 tabak bulgur ile günlük lif ihtiyacımızı rahatlıkla karşılayabiliriz.
* İçeriğinde bulunan folik asitten dolayı hamile kadınlar ve çocuklar için de çok önemli bir besin kaynağıdır. Anne karnındaki bebeklerin zekâ gelişimlerini olumlu yönde etkilemektedir.
* Kan şekerini yükseltmediği için şeker hastaları için de çok faydalı bir besin kaynağıdır.
* Kanser hastalıklarına karşı koruyucu özelliğe sahiptir.
* Doymamış yağ oranına sahip olduğu için kilo aldırmaz.
* Protein açısından da çok zengin olan bulgur oldukça doyurucudur.
* Tüm tahıl ürünleri arasından en yüksek besin değerine sahip olan bir gıdadır. Çinko, magnezyum ve krom gibi mineralleri de içerir.
*Bilim adamlarının saptamalarına göre, pirinç, tip- 2 şeker hastalığını tetiklerken, tüketilen her bir porsiyonu diyabet riskini yüzde 11 oranda artırıyor.
M. Ali Elmacı-Memleket