'Tanrı Uludur'lu günlerde...

Türkçe olarak okutulan ezanın Arapça orijinal haliyle yeniden okunabilmesine imkan sağlayan kanun, bundan 55 yıl önce Meclis'te kabul edilerek bugün yürürlüğe girmişti. Araştırmacı Yazar Arif Nüshet Turgut, 'Tanrı Uludur'lu günleri gazetemize anlattı.

1933-1950 yılları arasında Türkçe olarak okutulan ezanın Arapça orijinal haliyle yeniden okunabilmesine imkan sağlayan kanun, bundan 55 yıl önce Meclis'te kabul edilmişti. Kararın radyodan ilân edilmesiyle Türkiye'nin dört bucağında olduğu gibi Konya'da da halk ezan sevincini birlikte kutladı. Çocukluk yıllarında Türkçe ezan okuyan Araştırmacı-Yazar Arif Nüshet Turgut, 17 Haziran'ın öncesini ve sonrasını gazetemize anlattı.

İnsan hak ve özgürlükleri alanında yaşanan sıkıntıların aydınlar tarafından daha çok gündeme getirildiği şu günlerde, herkes seçim döneminde verilen sözlerin yerine getirileceği günü beklerken, 1950'li yılları hatırlayanların hafızasında, 17 Haziran tazeliğini korur. Ezanı aslına çeviren yasanın 17 Haziran 1950 tarihli resmi gazetede yayınlandığı günü Araştırmacı-Yazar Arif Nüshet Turgut'a sorduğumuzda, o günün hafızalarda ayrı bir yeri olduğunu söyledi.

Mayıs'ın 14'ünde iktidara gelen Adnan Menderes'in meydanlarda söz verdiği gibi, yıllardır hasretle beklenen Arapça ezanı kanunlaştırdığını ve radyodan ilan edildiği günün ertesi olan 17 Haziran'da yürürlüğe girmesinden sonra halkın heyecanla minarelerden gelecek sesi beklediğini ifade eden Arif Nüshet Turgut, dönemin imamlarının Türkçe olduğu için ezanı zorda kalmadıkça kendilerinin okumak istemediğini, ezan için çocukları öne sürdüklerini anlattı. Turgut, o günleri heyecanla anlatırken, "Sungur Mescidi'nde ezan sırası beklediğimiz günleri hiç unutmuyorum. Bizim mescidin imamı, Kadınlar Pazarı civarında halıcılık yapan Eğirdirli Hasip Hocaydı. Türkçe ezana bütün imamlar gibi o da soğuk dururdu ve ezan için mahallenin çocuklarını görevlendirirdi" şeklinde Türkçe ezanın halkta uyandırdığı infiali anlattı.

Türkçeleştiren Kanun ne zaman çıktı?

Diyanet İşleri Başkanlığı 18 Temmuz 1932 tarih ve 636 sayılı genelge ile, ezan ve kametin birkaç ay içinde Türkçe okunacağını duyurmuş ve Aralarında Hafız Burhan, Sadettin Kaynak, Hafız Nuri gibi isimlerin bulunduğu komisyon çevirisini yaptığı, Türkçe ezanı hazırlatmıştı.

Türkçe Ezan:

"Tanrı uludur, Tanrı uludur

Şüphesiz bilirim, bildiririm
Tanrı'dan başka yoktur tapacak.
Şüphesiz bilirim, bildiririm
Tanrı'nın elçisidir Muhammed.
Haydin namaza, haydin namaza

Haydin felâha, haydin felâha
Tanrı uludur, Tanrı uludur
Tanrı'dan başka yoktur tapacak."

16 Haziran 1950 günü toplanan TBMM, 5665 sayılı yasa ile ezanın orijinal halde okunmasını serbest bırakmıştı. Yasaya, zamanın CHP grubu da karşı gelmemiş, CHP grubu adına konuşan Cemal Reşit Eyüboğlu, orijinal ezan lehinde görüş beyan etmişti.


Yerel Haberleri

Baba-Çocuk İkilisi M1 Konya’da Bir Araya Geliyor
SEZON ÖNCESİ KRİTİK İNCELEME
TARİHİ CAMİLERDE SAF TUTTULAR
MİLYONLUK VURGUN ENGELLENDİ
Lazerle Göz Çizdirme Dönemi: Hangi Yöntem Size Uygun?