Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda sektöründe uzun süredir tartışma konusu olan Son Tüketim Tarihi (STT) ile Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT) arasındaki farklara ve bu ürünlerin satış koşullarına açıklık getirdi. 81 il müdürlüğüne, esnaf birliklerine ve odalara gönderilen genelgeyle, kurallara uymayan işletmelere ağır yaptırımlar uygulanacağı duyuruldu. Türkiye'de gıda israfının önüne geçmeyi hedefleyen yeni düzenleme, hangi ürünün nasıl satılabileceğine dair net sınırları çiziyor.
STT Doğrudan Sağlığı Tehdit Ediyor: Satışı Kesinlikle Yasak
Yayımlanan genelgede, Son Tüketim Tarihi’nin (STT) mikrobiyolojik açıdan kolay bozulabilen ve bu nedenle insan sağlığı açısından kısa sürede tehlike oluşturabilecek gıdaları kapsadığı hatırlatıldı. Süt, peynir ve et gibi çabuk bozulabilen ürünleri bağlayan bu tarihin strictly gıda güvenilirliği kriteri olduğu vurgulandı.
Bakanlık, STT’si geçmiş gıdaların piyasada bulunması hâlinde taviz verilmeyeceğini belirterek, bu ürünleri satan işletmelere idari para cezası uygulanacağını ve ürünlere derhal el konulacağını açıkladı.
TETT Bir Güvenlik Sınırı Değil, Kalite Göstergesi
Makarna, çay, un, şeker, bulgur, pirinç ve kahve gibi uzun ömürlü gıdalarda bulunan Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT) ise STT’den farklı bir kulvarda değerlendiriliyor. Bakanlık, TETT’nin uygun saklama koşullarında gıdanın tazelik, tat ve aroma gibi kendine has duyusal özelliklerini koruduğu süreyi ifade ettiğini belirtti. Bu tarihin doğrudan bir gıda güvenilirliği riski taşımadığı, yalnızca bir kalite göstergesi olduğu aktarıldı.
TETT’si Geçen Ürünler İçin ‘Özel Reyon’ Dönemi
Gıda israfının önüne geçmek adına TETT’si geçmiş gıdaların satışına belirli esneklikler getirildi. Ancak bu esneklikler çok sıkı kurallara bağlı olacak. Yeni kurallara göre işletmeler şu adımları izlemek zorunda:
Uygunluk Kontrolü: TETT’si geçmiş gıdaların tüketime uygun olup olmadığı öncelikle işletme tarafından titizlikle kontrol edilecek.
Net Ayrıştırma: Bu ürünler, taze ve tarihi geçmemiş diğer gıdalardan çok net bir şekilde ayırt edilecek.
Tüketiciyi Bilgilendirme: Ürünün durumu hakkında tüketiciye açık ve şeffaf bilgi sunulacak.
Ayrı Reyon Şartı: Söz konusu gıdalar, satış noktalarında sadece bu iş için özel olarak belirlenmiş, ayrı reyonlarda satışa sunulabilecek.
81 İlde Sıkı Denetim ve Numune Takibi Başlıyor
Bakanlığın 81 il müdürlüğüne gönderdiği talimatta, resmî kontrollerin sıkılaştırılması istendi. Denetimler sırasında mevzuata aykırı şekilde satışa sunulduğundan şüphelenilen ürünlerden numuneler alınarak laboratuvarlarda gıda güvenilirliği doğrulanacak.
TETT’si geçmiş gıdaların kurallara uygun olarak ayrı reyonlarda tutulup tutulmadığı ekiplerce kontrol edilecek ve kriterleri karşılamayan işletmelere gerekli yasal yaptırımlar gecikmeksizin uygulanacak. Sorumluluğun tamamen işletmede olduğu bu yeni dönemde, hem israfın engellenmesi hem de tüketici sağlığının korunması hedefleniyor.