Yaz aylarında rekor seviyelere ulaşan sıcaklıklar, ev ve iş yerlerinde klima kullanımını zorunlu hale getirirken dışarıya aktarılan sıcak hava şehirlerdeki kentsel ısı adası etkisini artırıyor. Yaşar Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mustafa Tutar yürütücülüğünde hazırlanan Bilimsel Araştırma Projesi, binaların içindeki bunaltıcı sıcağı sokaklara aktarmak yerine yeraltına yönlendirmeyi hedefliyor.
Prof. Dr. Arif Hepbaşlı, Dr. Öğretim Üyesi Aslı Tiktaş ve Yağız Ali İlmi Güçlü'nün araştırmacı olarak yer aldığı çalışmada, Helisel Sondaj Kuyusu Isı Değiştiricileri teknolojisinden faydalanılıyor. Doğadan ilham alan bu yöntem, toprağın derinliklerindeki sabit serinliği kullanarak dış çevreye ekstra sıcaklık salmadan binaları soğutuyor. Yaz boyunca bina içinden toplanan sıcaklık, sarmal yapıdaki borular vasıtasıyla toprağa aktarılarak doğal bir iklimlendirme sağlanıyor.
Kusursuz Tasarımı Derin Öğrenme Algoritmaları Belirliyor
Sistemin verimliliğini maksimuma çıkarmak için derin öğrenme tabanlı yapay zeka algoritmalarından yararlanılıyor. Toprak yapısı, boru kıvrımları, akışkan debisi ve boru uzunluğu gibi yüz binlerce farklı senaryo saniyeler içinde analiz edilerek en düşük elektrik tüketimiyle en yüksek soğutmayı sağlayacak optimum sistem tasarımı elde ediliyor.
Geleneksel deneme-yanılma yöntemlerini geride bırakan bu teknolojik yaklaşım, karmaşık değişkenleri bütüncül bir yaklaşımla eşzamanlı değerlendirme imkanı sunuyor.
Toprak Sıcaklığı İçin Mevsimsel Denge Önlemi
Toprağın ısıl kapasitesinin sonlu bir yapıda olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Mustafa Tutar, uzun vadede toprakta sıcaklık birikmesini önlemek adına özel bir dengeleme stratejisi uyguladıklarını vurguluyor. Yazın toprağa aktarılan atık ısının kışın geri çekilmesini sağlayan mevsimsel termal enerji depolama ve hibrit sistem çözümleri sayesinde, yıllık enerji dengesi korunarak toprağın yapısı uzun yıllar boyunca stabil tutuluyor.