Özal’la bir dönem Türk siyasi hayatına damgasını vuran, ondan sonra büyük bir düşüşe geçip meclis dışında kalarak tabela partisi konumuna düşen ve 2009’da kendini fesheden Anavatan Partisi’nin geçen sürede indirilemeyen tabelasını görenler, manzarayı ibretlik bir siyaset vesikasına benzetiyor
MERHUM ÖZAL’LA BİR
DÖNEME DAMGA VURDU
Anavatan Partisi 1983 yılında Merhum Turgut Özal tarafından kuruldu. 6 Kasım 1983 yılında yapılan genel seçimlerde %45.14 oy oranıyla 400 üyeli TBMM'de 212 milletvekilliği kazanarak çoğunluğu sağladı ve tek başına iktidara geldi. Özal’lı ANAP 1987 yılında yapılan seçimlerde yüzde 36’lık oyla450 üyeli parlemontada 292 sandalye kazanarak yeniden tek başına iktidara geldi. Özal’ın 31 Ekim 1989 yılında yapılan Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde ikinci turda aldığı 262 oyla 8. Cumhurbaşkanı olarak 9 Kasım 1989’da Çankaya Köşkü'ne çıkmasıyla ANAP’ta düşüş başladı. Çankaya günleri yaklaşık 3,5 yıl süren Özal, 17 Nisan 1993 tarihinde kalp krizinden hayata veda etti.
YILMAZ DÖNEMİNDE BÜYÜK ÇÖKÜŞ
Başbakan Turgut Özal Cumhurbaşkanı seçilince, hükümeti kurma görevini, Erzincan Milletvekili Yıldırım Akbulut'a verdi ve Akbulut Genel Başkan ve Başbakan oldu. 15 Haziran 1991'de yapılan olağan kongrede Yıldırım Akbulut parti içi muhalefetin desteğini alan Mesut Yılmaz'a karşı yenilgiye uğradı; böylece ilk kez bir başbakanın, başbakanlık süresi içinde ve parti içi muhalefet hareketi sonucunda makamını kaybetmesi görüldü. Mesut Yılmaz döneminde, Özal'ın parti içindeki etkisi giderek azaldı. Aynı zamanda başbakanlığa gelen Mesut Yılmaz erken seçim kararı aldı.
20 Ekim 1991'de yapılan Milletvekili Genel Seçimleri sonucunda ANAP, yüzde 24 oranıyla 115 milletvekilliği kazandı; 1983'ten bu yana ilk kez ikinci parti konumuna düşerek, 1991-1996 yılları arasındaki dönemi muhalefette geçirdi. Yılmaz döneminde ANAYOL koalisyon hükümetinin ömrü 4 ay sürdü. Refahyol hükümetinden sonra 1997’de DSP ve DTP ile kurulan ANASOL-D hükümetinin ömrü ise, 25 Kasım 1998'de Mesut Yılmaz için verilen gensoru önergesinin TBMM'de kabul edilmesi ve Yılmaz’ın istifasıyla 18 ay oldu. Yılmaz'ın başkanlığındaki 55. hükümet, Cumhuriyet tarihinin gensoruyla düşürülen ilk hükümeti olarak tarihe geçti. 18 Nisan 1999'da yapılan seçimler sonucu yüzde 13'le 4. parti olan Anavatan Partisi, 28 Mayıs 1999'da Bülent Ecevit'in başkanlığında kurulan DSP-MHP-ANAP 3’lü koalisyonunun en küçük ortağı olarak 57. Hükümet'te yer aldı.
3 Kasım 2002'de yapılan Genel seçimler ise ANAP için bir facia oldu; % 5.11'lik oy oranıyla tarihinde ilk kez TBMM dışında kaldı.
ÖZALIN MİRASINI TÜKETTİLER
Seçimlerden hemen sonra 11 Ocak 2003'te yapılan kongre'de, aday olmayan Mesut Yılmaz'ın yerine Ali Talip Özdemir seçildi. Özdemir'in 2003'te istifa etmesiyle genel Başkanlığa Nesrin Nas seçildi. Şubat 2005'te Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan istifa eden Isparta milletvekili Erkan Mumcu, 2 Nisan 2005 tarihinde yapılan kongrede tek aday olarak genel başkanlığa seçildi. Aynı yıl içinde logosunu ve ANAP olan kısaltmasını ANAVATAN olarak değiştirdi. ANAVATAN, 22. dönemde Adalet ve Kalkınma Partisi ve Cumhuriyet Halk Partisi'nden istifa etmiş milletvekillerinin katılımıyla TBMM'de grup kurabilecek milletvekili sayısına ulaştı ve 3. parti konumuna geldi. 2007 Genel Seçimleri öncesinde Doğru Yol Partisi ile birleşme kararı aldı, fakat daha sonra bazı nedenlerden dolayı birleşme gerçekleşemedi, aday listelerini geç verdiği gerekçesiyle de genel seçimlere de katılamadı. 25 Ekim 2008'de yapılan 6. Olağanüstü Büyük Kongre'de, genel başkanlıktan çekilen Erkan Mumcu'nun yerine Salih Uzun seçildi.
31 Ocak 2009'da yapılan tüzük kongresinde alınan kararla daha önce 1983'ten 2005 yılına kadar kullandığı logoyu yeniden kullanmaya başladı. 2009 Yerel Seçimlerinde, eski genel başkanlardan Mesut Yılmaz'ın memleketi olan Rize dışında bir varlık gösteremedi. Aldığı binde 7'lik oy oranı, siyasi tabanının tamamen eriyerek eski günlerine nazaran artık bir tabela partisi konumuna geldiğinin en açık göstergesi oldu. 23 Temmuz 2009'da Demokrat Parti ile birleşme kararı aldı. 31 Ekim 2009 tarihinde Ankara'da yapılan 10. Olağan Büyük Kongresi'nde, kendini fesih ve Demokrat Parti ile birleşme kararı alındı.
PARTİ KAPANDI TABELASI İNDİRİLEMEDİ
55. Hükümetin Başbakanı olduğu dönemde Cumhuriyet tarihinin gensoruyla düşürülen ilk hükümeti olarak tarihe geçen Mesut Yılmaz döneminde ilk kez meclis dışında kalarak tabela partisi durumuna düşen ve Özal’dan sonra 5 genel başkan eskiten Anavatan, 2009 yılında kendini feshederek Demokrat Parti ile birleşti ve böylece Anavatan Partisi tarihe karıştı. Feshin ardından Araboğlu Makası’nda bulunan Konya İl Başkanlığı binası boşaltıldı. Ancak aradan geçen süreye rağmen partinin tabelası indirilemedi. Duvarda asılı Türk Bayrağı, camlarda ise son genel başkan Salih Uzun’un artık solmuş afişleri dikkat çeken boş binanın tozlu ve ıssız iç hali ise ardına bile bakılmadan terkedilmiş bir yapıyı andırıyor. Manzarayı görenler, bir döneme damgasını vuran ANAP’tan geriye kalan tabelaların bir ibret vesikası gibi durduğunu söylüyor ve bu tabelaları indirecek birilerin çıkıp çıkmayacağını merak ediyor. Mustafa Özdemir- memleket.com.tr