Aydınlar Ocağı’nın bu haftaki Selçuklu Salı Sohbetleri’nde, “Türk Dış Politikasında Afrika” konusu ele alındı. İl Halk Kütüphanesi’nde gerçekleştirilen sohbete Afrika Stratejik Araştırmalar Merkezi (AFSAM)Başkanı Mustafa Efe konuşmacı olarak katıldı.
Efe, sohbette yaptığı konuşmada, Türk dış politikasına Cumhuriyetin ilk yıllarından başlayarak hariciye bakanlığının ve özellikle Özal dönemiyle birlikte iş dünyasını etkin olduğu dönemlerle 2002’den itibaren hükümetin yavaş yavaş etkin olmaya başladığı dönemleri kısaca özetledi. Türkiye-Afrika ilişkilerini Osmanlı’dan başlayarak ele alan ve “Osmanlı 400 yıl Afrika’yı sömürgecilerden korumuştur” diyen Efe, Osmanlı’nın 19. Yüzyılda da bugünkü Sudan, Darfur, Çad, Nijer ve Uganda ile bağlarını koparmadığına işaret eden Efe, Cumhuriyet dönemi ile 1950’lerde Afrika’ya bakışımızdan örnekler verdi. Efe, “Türkiye, cumhuriyet kurulduktan sonra da daha 1926 yılında Etiyopya’nın Başkenti Addis Ababa’da Afrika kıtasındaki ilk Büyükelçiliğini açarak Afrika’ya olan ilgisini göstermiştir. Afrika ülkeleri de Türkiye’nin vermiş olduğu Kurtluş Savaşı mücadelesine takdirle izleyerek rehber edinmişlerdir” şeklinde konuştu.
TÜRKİYE 1955’TEN SONRA YALNIZLAŞTI
Türkiye’nin 1955 Bandung Konferansından sonra Afrika ülkeleriyle olan politikalarında yalnızlaştığını ve Kıbrıs konusunda Afrika ülkelerinin Rum kesimini desteklediklerini belirten Efe, “Türkiye Kıbrıs konusunda Dünyayı ikna etmek için heyetler gönderme kararı aldı. Bu noktada Afrika ülkeleri ile ilk defa ilişkiler kurma düşüncesi ortaya çıktı. Fakat bu sadece Kıbrıs konusunda destek bulmak için idi. Üç ayrı heyet 24 Afrika ülkesini ziyaret etti” dedi.
Günümüzde Türkiye-Afrika ilişkilerine de değinen Efe, 2008’de 49 Afrika ülkesi ile, Afrika Birliği dahil 11 uluslararası ve bölgesel örgüt temsilcisinin katılımıyla İstanbul’da 1. Türkiye-Afrika İşbirliği Zirvesi düzenlendiğini kaydederek şu ifadelere yer verdi: “Zirvede kabul edilen “Türkiye-Afrika İşbirliği İstanbul Deklarasyonu: Ortak Bir Gelecek İçin İşbirliği ve Dayanışma” ve “Türkiye-Afrika Ortaklığı İçin İşbirliği Çerçevesi” başlıklı belgeler Türkiye-Afrika ilişkilerini sürdürülebilir bir yapıya kavuşturmuştur.” Ferit Hepokur-Memleket