11-12 Haziran 2009 tarihinde Brüksel'de yapılan NATO Savunma Bakanları toplantısında, hava sahasındaki sivil ve askeri uçuşların son dönemde önemli ölçüde artan, ancak hava trafiği düzenlemeleri için gerekli karada konuşlu radar sistemi eksikliği bulunan Afganistan'da bu ihtiyacın giderilmesi ve hava trafik kontrol hizmetlerinde Afgan makamlarına yardım amacıyla, NATO AWACS uçaklarının Afganistan'da görev yapması kararı alınmıştı.
ABD’nin 2001yılında Afganistan’a yönelik ‘Sürekli Özgürlük’ harekatı ile 2003 yılında Irak’a yaptığı işgal harekatı sırasında da Konya’ya konuşlanan Havadan İkaz ve Komuta Kontrol Uçakları Awacs bugünden itibaren Konya’dan havalanmaya başladı.
Konya 3. Hava Ana Jet Üssü’nde konuşlanan AWACS’lar, Afganistan’daki hava trafiğini denetleyecekler. AWACS uçaklarının belirli bir süre Konya Hava Üssü'nü kullanacakları öğrenildi.
AWACSLARIN ÖZELLİKLERİ
Bilgisayarlı, NADGE (otomatik coğrafi sistem) sistemine göre çalışan, yerdeki sabit radarların yaptığı ihbar, önleme ve seyrüsefer görevlerini yapabilen, en ileri teknolojiye sahip radarlı uçak. Diğer bir ifadeyle havada uçan radardır.
Uçakta hem uçuş personeli, hem de radar personeli birlikte görev yapmaktadırlar. Havada yakıt ikmali yaparak gerektiğinde 24 saat esasına göre görev yapabilirler. Havada uçuş halinde olduğu için “tabi eko” tesirleri yoktur. Bu da radar operatörünün, iz ve hedef tespiti yapmasını sağlar ve teşhisi net, sıhhatli ve süratlidir. Kontrol subayının da rahat önleme yapması kolaylaşır.
Bir defada 2000 kadar uçağın yerlerini, yüksekliklerini, süratlerini göstererek takip edebilmekte ve 20 kadar bilgisayara aktarabilmektedir.
Bir düşman uçağı belirlendiği zaman kontrolör, muharebe uçaklarını karıştırma geçirmez bir telsiz ile ikaz etmektedir. Düşman uçaklarının yeri direkt olarak Pilot elektronik ekranında gözükmektedir. Telsiz dinleme uçakları, casus uydular ve radar keşif techizatı ile elde edilmiş kara hedefleri verileri de keza bir AWACS vasıtasıyla taarruz uçağına aktarılabilmektedir.
Murat DÖNMEZ - Memleket