Türkiye'nin en önemli elma üretim merkezlerinden Niğde’de üreticiler, iki sezondur üst üste yaşanan olumsuzluklar nedeniyle zor günler geçiriyor. Geçen yıl yaşanan zirai don felaketinin ardından bu sezon da aşırı yağış, dolu ve buna bağlı olarak ortaya çıkan kara benek hastalığı elmanın kalitesini düşürdü. Sofralık niteliğini kaybeden elmalar meyve suyu fabrikalarına yönlendirilirken, düşen alım fiyatları toplama maliyetlerini dahi karşılamaz hale geldi.
Önceki yıllarda meyve suyu fabrikaları için kilogramı 8 ila 12 lira bandından alıcı bulan elmanın fiyatı, bu sezon 2,5-3 liraya kadar geriledi. Rekoltenin önemli bir kısmının kaliteden düşmesi ve alım fiyatlarının dibe vurması nedeniyle Niğde genelindeki bahçelerde elmaların yüzde 30 ila 40'ı dalında kaldı.
"Geçen Yılın Zararını Karşılayamadan Yeni Bir Darbe Aldık"
Dündarlı bölgesinde 15 dönümlük alanda elma yetiştiren Ali Gedik, aşırı yağışların yol açtığı kara benek hastalığı yüzünden birinci kalite ürün elde edemediklerini vurguladı. Ürünlerini mecburen meyve suyu fabrikalarına verdiklerini belirten Gedik, "Meyve suyuna giden elmanın fiyatı 2,5-3 lira civarında. Topladığımıza değmiyor, işçilik maliyetini bile kurtarmıyor. Geçen sene soğuk nedeniyle yiyecek elmamız bile yoktu. Devlet büyüklerimizden çiftçiye yardımcı olmalarını istiyoruz" diyerek mağduriyetini dile getirdi.
Benzer şekilde düşük fiyatlardan dert yanan elma üreticisi Hüseyin Çakır emeğinin karşılığını alamadığını söylerken, Sakine Çakır ise "Sabah bahçeden bir motor kasası elma topladık. Kilosu üç lira, günlük yevmiyemiz bile çıkmıyor" ifadelerini kullandı.
Meyve Suyu Alımlarında Keskin Düşüş
Bölgede alım yapan tüccarlar da durumun vahametini doğruluyor. Üreticiden elma toplayan Celal Yüksel, 2024 yılında meyve suyu için elmanın kilosunu 8-10 liradan aldıklarını, geçen yılki donun ardından bu sezon ise iç kurdu, dolu ve kara benek nedeniyle kalitenin çok düştüğünü belirtti. Alım yapan bir diğer isim Musa Bergama da ilaçlama ve bakım harcamalarına rağmen kalitenin yakalanamadığını, fiyatların üreticinin masrafını karşılamadığını aktardı.
Türkiye Dünya Üretiminde 3. Sırada
Kendine yeterlilik oranı yüzde 152 olan Türkiye, yıllık 3,6 ile 4,4 milyon ton arasındaki üretimiyle dünya genelinde 3. sırada yer alıyor. Geçen yıl yaşanan zirai don nedeniyle ülke genelindeki rekolte 2,7 milyon tona kadar gerilemişti.
Gala, starking, golden, Amasya ve granny smith gibi türlerin yetiştirildiği Niğde, bu yıl beklenen 600 bin tonluk rekolteyle Türkiye'de ilk 3 arasında bulunuyor. Kentte üretilen elmalar iç piyasaya sunulmanın yanı sıra dünya genelinde 12 ülkeye ihraç ediliyor. Ancak kalitedeki düşüş ve meyve suyu alım fiyatlarındaki gerileme nedeniyle Niğdeli üreticiler, acilen maliyetleri karşılayacak bir fiyat düzenlemesi bekliyor.