Cemile BİÇER-Elif ÖZKAN
Hoh…. Hoh…. Hohhh…
Herkes dansözün çıkacağı zamana kadar uyanık kalmaya zorlardı kendisini. Biz küçük yaşlardaydık ve günün yorgunluğuna yenik düşer, erkenden uyuyakalırdık. Zaten dansöz izlemek büyüklere göre bir şeydi.
Velhasılı her şey çok hareketli ve eğlenceli bir atmosferde seyrettiğinden heyecanımızı durduramazdık. Şimdi büyüklerin yılbaşı eğlencesi daha geniş tabana yayılarak devam ediyor. Çarşı Pazar süslemeleri, yılbaşı indirimlerinden faydalanma heyecanı toplumu kuşatmaya başladı. Sanki daha organizeli ve abartılı bir kutlamaya doğru yol alıyoruz.
Yeni yıla girerken hiç hediye de almadık. Yılın ha sonu gelmiş ha başı. Ne fark eder ki! Sabah kalktığında Süpermen gibi şekil değiştirip kötü olanı düzeltemiyorsun sonuçta.
Bir defa Noel bize uymaz abicim. Çünkü bizim bacalarımız batıdaki evlerin bacalarına göre daha dar. Noel Baba’nın da bir onuru vardır öyle her bacadan iner mi adam! Onun bacadan ineceği evler, şık şömine tasarımına sahip köşklerdir. Bu köşklerin sahipleri de zaten isteklerini Noel Baba’ya sipariş edip beklemeyecek kadar varlık sahibidirler.
Hişşşt sevgili okur! Kim takıyor Noel’i diye bize trip yapma şimdi. Kimse takmıyorsa kim süslüyor bu vitrinleri, eczanelere varana dek, tinerci çocuklar mı?
Hala anlayamadınız mı TV ekranlarındaki gazino eğlencelerinin sebebini? CIA ajanlarının atalarının Kara Murat’a, Malkoçoğlu’na aşık olmaktan alamadıkları hatunları bilirsiniz, nedir bu? Türkler’in Avrupalı’dan farkı dedirtebilmek için yaptıkları operasyonun bir parçası değil mi?
Ama itiraf edelim hediye almak da çok cazip ve eğlenceli. İçinizde yeni yıl hediyesi göndermek isteyen varsa bir yakınına hiç çekinmesin… Popüler kültürün kuşattığı dünyada hiç de yadırganacak bir durum değil bu!
Aslında yeni yılı kutlayan insanlara neden yükleniyorlar bilmiyoruz. Bırakın insanlar bir gün de kafalarına göre takılsınlar. Ha anlamlı bir eğlence olmuş ha anlamsız bir sebebe dayanmış. “Sizin de ne dediğiniz belli değil” demeyin. Geniş cemaat ve cemiyet kesimlerinden okurumuz var ve hepsini memnun etmek kolay olmuyor :)…
Hem faydası yok mu yani? Yılbaşı kutlamalarına karşı olanların bilinç düzeyi biraz daha artıyor, savundukları değerlere daha sıkı tutunuyorlar. Yılbaşı bu kesime göre sıradan bir gün ya o bakımdan… Diğer taraftan yılbaşı kutlamalarına karşı çıkan kesimler de fetih geceleri düzenleyip “bizim de kutlanacak değerlerimiz var” diye gardını alıyor.
İşte yeni bir yıla daha girdik. Peki dün akşam ne yedik içtik, sofra düzenimiz nasıldı alaturka alafranga, haa? Yılbaşı gecesi için yeni kostüm-kıyafet aldık mı süslenmiş çarşı ve mağazalardan? Yoksa eskisiyle mi idare ettik?
Hangi mekanda hangi parti vardı?
Konya sosyetesi yeni yılı nasıl kutladı?
Kimi ‘müslümanlar’ da alkolsüz, kendi halinde TV izleyerek mi geçirdiler geceyi?
Hacı bey, yeni yıla hangi eşinin yanında girdi acaba?
Kim, kiminle nerede ne yapıyordu?
Ya da bunlardan bize ne…
Farklı Ülkelerde Yılbaşı Kutlamaları
Yılbaşı bazı İslam ülkeleri dışında hemen her yerde kutlanıyor.
Uzakdoğuda Çin’de bir ay öncesinden hazırlanılıyor. Şehirler evler dahil baştan sona temizleniyor. Geçen yıldan kalan kötülüklerin böyle silineceğine inanıyorlar.
Japonya’da kötü ruhları evlerden uzak tutmak için kapılara bir tutam saman asıyorlar. Kamuda bir haftalık tatil yapıyorlar.
Brezilya’da hiç durmadan dört gün dört gece samba yapıyorlar.
Yeni Gineliler tamamen uçmuşlar, “Barış Elçisi” dedikleri bir yetim çocuğu her yıl bir kabilede kalıyor. Yılbaşı gecesi kabile reisi bu elçiyi yeni kabileye teslim ediyor. O çocuk yeni kabilede o yıl ölecek olursa o kabileye savaş ilan ediliyor.
Noel Baba Süpermen’den hızlı!
Noel Baba Müslüman, Hindu, Musevi ve Budist geleneklerinde yok. Buna rağmen ABD ve Avrupa’da milyonlarca çocuk, Noel Baba’nın yılbaşı gecesi kendilerine hediye vereceğine inanmaktadır. 31 saatlik süreye bakılırsa Noel Baba’nın işi ne kadar zordur tahmin edin…
Noel baba neden kırmızı giyer?
Bugüne kadar hiç kırmızı kıyafetle dolaşan bir adam görmedik, Noel Baba’dan başka. Peki bu Noel baba neden kırmızı kıyafetle çıkıyor karşımıza hep?
Olayı uzatmayalım. 18. yüzyıldan itibaren bazı eserlerde Santa Claus, sakallı bir tonton ihtiyar olarak resmedildi. 1030’lu yıllarda da satışları düşen Coca Cola firması, Noel baba figürüne kendi renklerini yansıtan kırmızı kıyafet giydirerek elinde coca cola şişesiyle başlattığı reklam kampanyasıyla satışlarda artış sağladı. Artık Noel Baba da bundan sonra kırmızı kıyafetle bilinir oldu. Hristiyan dünyası da bugün bilinçsizce Noel Baba’ya kırmızı kıyafet giydirip bu saygın kişiliğe palyaçovari bir kişiliğe sokmuştur. Zararı siz düşünün… Hadi hristiyanları bırakalım bir kenara ya biz Müslümanlar neden evlerimizde bu reklam kampanyasını çocuklarımıza sevdirme gayretine gireriz acaba? Bu galiba verilmesi en zor cevap olsa gerek!
Noel, Hollywood filmlerinin klişesi
Bütün Hollywood filmlerinin klişesidir Noel. Bilmem kaç yıllık Türk’üz, ben bile öğrendim Noel’de çam ağacı süslenir, tüm aile ne olursa olsun akşam hindi yemek zorundadır, dargınlar barışır vs… Öyle bir pompalandı ki beynime yakında dedemin elini nolde öpmek geliyor. “Noelin mübarek olsun dede” diyerekten… Her Hollywood filminde mutlaka kullanılan bir klişe olmasından gayri bir Türk filminde bu gibi yaklaşım olursa ne olurdu diye düşünüyorum.
Mesela kahramanınız polistir ve Kurban ya da Ramazan bayramı sabahında evde olmak istemektedir. Çünkü yıllardır çocuğu ile her bayramda bayram namazını kılmaya birlikte giderler, daha sonra eve dönüp büyüklerin elini öpmeye tura çıkarlar, vs... Bizde de bu kadar önemli bir bayram var ama birisi çıkıp da böyle bir film çekse herhalde en uyduruk ve insanların en çok tepki vereceği sahneler bunlar olurdu. Hep birlikte izliyoruz amerikan kahramanının dünyanın en güzel günü olan noeli evinde arkadaşları ile kutlayabilmek için çabasını. Bu yazdıklarımın Noelin kutsallığı ya da Hıristiyanlığı sorgular bir yanı yok, o yüzden şimdiden uyarayım, sonra teker teker mesajlarla boğuşmak istemiyorum.
Ama bize dayatılan şeylere biraz daha dikkat çekmek istiyorum. Neden ben Noel baba görüyorum her yerde yılbaşı yaklaştıkça, neden her yer Christmas yazıları ile doluyor, ya da neden ülkemin insanı gerek tüketici gerekse üretici ve reklamcı olarak buna prim veriyor bunu merak ediyorum.
İşin bize ait olmama boyutu dışında bir de yılbaşı ile alakalı olmama boyutu var ki, en komik yanı da burası. yine de bunu bilenler de dahil olmak üzere hep birlikte katılıyoruz bu çılgınlığa.
İş dönüp dolaşıp yine hep aynı noktaya geliyor, küçük Amerika olmak isteyen Türkiye’ye itelenen düşün(meme)ce modeli ve yaşam tarzı.
Olayın başka bir yanı ise Hristiyanlık’ta kutsal sayılan bir kişinin bir kapitalizm malzemesi haline gelmesi, tamamen şahsiyetinden koparılarak her işe alet edilmesi. Hristiyanların bundan rahatsızlık duymaması ise gerçekten ilginç geliyor bana.