TBMM tatile girmeden yasalaşması beklenen yeni torba kanun paketi, yargı sisteminde köklü değişiklikler getirmeye hazırlanıyor. Meclis Başkanlığı’na sunulan 12’inci Yargı Paketi, özellikle miras uyuşmazlıkları, faiz hesaplamaları ve idari yargının iş yükünü hafifletecek kritik düzenlemeler içeriyor. Yargı hizmetlerinin etkinliğini artırmayı hedefleyen reform paketi, adaletin daha hızlı ve ekonomik işlemesini amaçlıyor.
Miras Kalan Taşınmazlarda "Kapalı Devre" Satış Dönemi
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici maddelerinden biri, ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davalarını kapsıyor. Miras kalan konut ve arsaların icra yoluyla değerinin altında yabancılara satılmasının önüne geçiliyor. Taşınmazın satışa çıkarıldığı ilk açık artırmaya dışarıdan kimse katılamayacak; ihale sadece mirasçılar arasında kapalı devre yapılacak. Bu sayede mirasta aile bireylerine öncelik tanınarak aile mülklerinin korunması sağlanacak.
İdari Yargıda Tek Hâkim Sınırı Genişletiliyor
Mahkemelerin iş yükünü azaltmak amacıyla idari yargılama usulünde önemli bir eşik geride kalıyor. Yeni paketle birlikte, konusu 486 bin Türk Lirasını geçmeyen iptal ve tam yargı davaları tek hâkim tarafından karara bağlanabilecek. Ayrıca öğrenciler ve kamu görevlilerine ilişkin belirli uyuşmazlıklar da artık kurul halinde değil, tek hâkimle süratle sonuçlandırılacak.
Keyfi Bilirkişi Raporlarına Hâkim ve Savcı Cezası
Teknik veya özel uzmanlık gerektirmeyen, yalnızca hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvuran hâkim ve cumhuriyet savcıları hakkında disiplin işlemi uygulanabilecek. Düzenleme, bu tür durumlarda yargı mensuplarına uyarma cezası verilmesinin önünü açıyor. Böylece gereksiz bilirkişi raporlarının yol açtığı zaman ve maliyet kayıplarının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Sabit Yasal Faiz Dönemi Bitiyor: Merkez Bankası Esas Alınacak
Paranın enflasyon karşısında değer kaybetmesini önlemek amacıyla sabit yasal faiz oranı usulü tamamen değişiyor. Tarafların sözleşmeyle faiz belirlemediği durumlarda, uygulanacak yasal faiz oranı Merkez Bankası reeskont oranının yüzde 80'i esas alınarak hesaplanacak.
Öte yandan, destekten yoksun kalma ve çalışma gücü kaybı tazminatlarında da sistem değişiyor. Gelecekte elde edilmesi varsayılan gelirler üzerinden hesaplanan tazminatlarda faiz, olay tarihinden değil, karar tarihinden itibaren işletilecek.
İşkence Suçlarında HAGB Kaldırılıyor
Yargı paketindeki bir diğer kritik hamle ise insan hakları ve ceza adaletine yönelik oldu. Yeni düzenlemeyle birlikte; işkence, eziyet ve kamu görevlilerinin kötü muamele suçlarında artık Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararı verilemeyecek.
Dijital ve Genetik Verilerin İmhasına Yeni Süre
Vatandaşların kişisel verilerinin korunmasına yönelik de net sınırlar çizildi. Buna göre:
Genetik veriler: Beraat veya takipsizlik halinde derhal, diğer durumlarda ise 20 yıl sonra cumhuriyet savcısı huzurunda yok edilecek.
Dijital veriler: Adli emanette saklanacak ve mahkeme kararı kesinleştikten 15 yıl sonra tamamen silinecek.
Devlete Karşı Doğrudan İcra Takibi Yapılamayacak
İdare aleyhine hükmedilen para alacaklarında vatandaşların doğrudan icra takibi başlatma dönemi sona eriyor. Yeni sisteme göre, alacaklıların öncelikle ilgili kamu kurumuna başvuru yapması gerekecek. İdari kurumun bir ay içinde ödeme yapmaması durumunda ancak icra yoluna başvurulabilecek.