TBMM (AA) - MELDA ÇETİNER - Gümrük ve Ticaret Bakanı Nurettin Canikli, Mersin'de kaçak kırmızı et operasyonu konusunda, "Olaya karışan Gümrük elemanı olmadığını, yetkilendirilmiş gümrük müşavirleri, antrepo ve ithalatçı firmaların işin içinde olduğunu" söyledi.
Canikli, Meclis’te AA muhabirinin sorularını yanıtlarken, kaçak et konusunda kesin tespitin bin 40 ton olduğunu ve devamının da olacağını tahmin ettiklerini söyledi. "Bütün kaynaklara girdik, bugün sayımlar yapılıyor Türkiye'nin her yerinde. Başka mallara da girdik” diyen Canikli, et dışında başka hangi ürün olduğu sorularına, “Onları şimdi söyleyemem, sonuçlansın ondan sonra” karşılığını verdi.
Kaçak etle ilgili organizasyonunun tek bir firma olmadığını belirten Canikli, şöyle konuştu:
“Bir ekip, bir firma değil. Hepsini çıkardık. Onların diğer işlemlerine de giriyoruz. Onların ortak olduğu diğer antrepolara ve ortak olduğu başka şirketlere giriyoruz. Hepsine birden giriyoruz. Bu firma, yılbaşından bugüne kadar 2 bin 459 ton et getirmiş, transit kapsamında çıkardım diyor. Bin 40’ını tespit ettik, kaçak olduğunu ama diğerlerini çıkarıp çıkarmadığını bilmiyoruz tabii, tespit etmeye çalışıyoruz. Çünkü bizim 9 Ekim’deki talimatımızdan önce bunlar sarı hattan geçiyorlardı, kontrol edilmeksizin. Sistem böyle… Biz ihbar üzerine bunların hepsinin giriş ve çıkışta tam tespitlerinin yapılması talimatını verdik. Kırmızı eti içeride satıyor, onun yerine kırpıntı tavuğu çıkaramıyor. Çıkışta hepsi indirilip sayıldığı için tavuk olduğu anlaşılacaktı, çıkarılamadı. Dolayısıyla rakamlar şişti. Öyle tespit ettik zaten. Rakamlar şişince, aramaya girdik, onun üzerine ortaya çıktı. Şimdi kıstırdık hepsini. Bu şekilde yapanların hepsi kıstırılmış durumda. Çünkü karşılığını çıkaramıyorlar. Karşılığında aynı miktar, aynı ağırlıkta başka mal çıkarması gerekiyor. Canlı hayvan yok. Tahlilde şu an, orada ne var bilmiyoruz. Yani içeriye sallanan kırmızı et miktarı kadar kırpıntı tavuk yakaladık. Yaklaşık bin ton. Onları tahlile gönderdik, içinde ne var tam olarak bilemiyoruz. Kırpıntı tavuk gözüküyor ilk bakışta. Ama tam analizi için tahlile gönderdik. Esas kırmızı et pahalı olduğu için içeriye sallanıyor, üzerinde yüzde 225 vergi var. Çok kaliteli, en pahalı etmiş, onu tespit ettik. Biz hatta 28 milyon lira piyasa fiyatı derken ortalama o fiyattan almıştık. Fiyat daha yüksek aslında. 40-50 lira olduğu söyleniyor. Piyasa değerinin 40 milyon liranın üzerinde."
Canikli, kayıtlarında transit olarak gözüken bütün mal grupları için şu anda tespit yaptırdıklarını kaydederek, “Kaçak eti yapan tek şirket mi?” sorusuna, “Hayır. Tek şirketle olmaz ki…Şahısları, şirket ortaklarıyla ilgili şu anda açıklama yapamam. Getiren şirket var, yetkilendirilmiş gümrük müşavirliğiyle ilgili şirket var, antrepoyu işleten şirket var. Yurt dışında şirket var. En az üç şirket var, onların ortakları, yabancı ortaklar var. Bağlantılı başka şirketler var. Hepsinin üzerine gidiyoruz. Onların iş yaptığı başka şirketler, bu antrepoları işletenlerin başka antrepoları…" dedi.
-“İhbar bana geldi”
Canikli, ihbarın nasıl geldiği sorusuna, “İhbar bana direk geldi, Ekim ayının başlarında. Dört malla ilgili bu şekildeki yöntemle kaçakçılık yapıldığı şeklinde. Ama somut olarak herhangi bir yer söylenmiyor. Kırmızı et, alkol, tütün ve çayda transit olarak beyan edildiği fakat Türkiye’ye sokulduğu ve yerine başka malların çıkarıldığı şeklinde bir ihbar vardı. Eğer bir ihbar şikayet şüphe yoksa aranmıyor, sarı hattan geçiyor. Eğer gümrük vergisi yüksek olan malı içeriye salladığında karşılığında değersiz bir şeyi de yurtdışına çıkarması lazım ki... Bu örnekte tavuk kırpıntısı. Biz de bunların çıkışlarını engellemek amacıyla tüm gümrüklere ayın 9’unda bir talimat geçtik, 'dört grup malla ilgili transit ticaret kapsamında gelen ve çıkanların fiilen tespitini yapacaksınız, indireceksiniz, gerçekten o mal mı olduğuna bakacaksınız.' Bu talimattan sonra bunlar kırmızı eti içeriye salladılar, karşılığında tavukları çıkaramadılar. Çıkarsa tavuklar tırlardan indirilecek, belli olacak ve tespit edilecek. 9 Ekim'den beri çıkaramadılar. Kayıtlarda kırmızı et rakamları şişti. Bu dikkatimizi çekince aramaya girdik” diye konuştu.
Olaya gümrük elemanlarının karıştığına dair bir tespit olmadığını kaydeden Canikli, "Bu olay çok büyük. Buna rağmen Gümrük'ten hiçbir eleman karışmadı. Buna yönelik tespit yok. Yetkilendirilmiş gümrük müşavirleri var, antrepo ve ithalatçı firmalar var" bilgisini verdi.
-"185 istihbarat elemanı eğitiyoruz"
Canikli, gümrük işlemlerinin hızlandırılması ve denetlenmesini içeren büyük bir proje yürütüldüğünü, önemli mesafe alındığını belirterek, "Bizde İstihbarat Daire Başkanlığı var ama bir tane istihbarat elemanı yok. Şu an 185 istihbarat elemanı eğitiyoruz. Her yere hatta içeriye de gönderilecek. Emniyet ile birlikte istihbarat eğitimi aldırıyoruz. Bunları gümrüklere, ticaretin yapıldığı ve antrepoların olduğu yerlere göndereceğiz. İlk kez olacak" diye konuştu. .
Tüm gümrük kapılarının yenileneceğini belirten Cankli, önce Kapıkule ve Habur'dan başlayarak tümüne teşmil edileceğini söyledi. Caniki, Sarp kapısının işleyişinde sıkıntı olduğuna işaret ederek, proje ihalesinin yapıldığını, iki ayda projenin, beş-altı ayda da ihalesinin tamamlanacağını belirterek, "harika bir hale getirileceğini" söyledi.
Kapıkule'deki uzun kuyrukların Türkiye'den kaynaklanmadığını, Bulgaristan tarafının gümrüklere operasyon yaptığını, Hamzabeyli'de karşı taraftan beş-altı kişinin tutuklandığını anlatan Canikli, memurların da araçları X-Ray'e yönlendirdiğini, 400-500 aracın geçtiği yerlerde 60 aracın geçmeye başladığını kaydetti. Canikli, "Anlaştık, ikna ettik onları, şimdi normale döndü, kuyruklar da eriyor" dedi.