Belediyenin yaptığı sıkı denetimler ve yasaların getirdiği ağır müeyyideler, kaçak yapılaşmaya yönelişi her geçen gün azaltırken ruhsatlı inşaat sayısı da artıyor. 2008’de 151 adet inşaat ruhsatı alınırken bu rakam 2010 yılında 1034’e yükseldi. Yapımına ruhsat alınmadan başlanan yapılar, arazide görevli Yapı Kontrol Müdürlüğü’ne bağlı inşaat kontrol ekiplerince kontrol edilerek hemen yıkılıyor. 09.12.2009 tarih ve 5940 sayılı kanunla, İmar Kanunu’nun 42. maddesinde değişiklikler yapıldı.
Bu kanuna göre ruhsatsız, proje ve eklerine aykırı (kaçak inşaat) yapılar önce Yapı Tatil Zabtı tanzim edilerek mühürlenmekte ve daha sonra inşaat metrekaresine 100 TL civarında olmak üzere idari para cezası uygulanmaktadır. İdari para cezası uygulanan yapı sahibi hakkında, Cumhuriyet Savcılığına, ruhsatsız yapı (kaçak inşaat) yapması nedeni ile Türk Ceza Kanunu’nun 184. maddesine göre 1 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılması için suç duyurusunda bulunulmaktadır. Cumhuriyet Savcılığı, kaçak yapı ile ilgili dava açmakta ve yapı sahibi hakkında, mahkemece hapis cezası verilmektedir. Kaçak inşaat sahibine; zabıt tanzim edildikten sonra, yapıyı ruhsatlandırması gerektiği, ruhsatlandıramaması halinde ise yıkması için bir ay süre verilmektedir. Sürenin bitiminde ruhsatlandırılamayan binalar için, Belediye Encümeni tarafından karar alınıp yıkılmakta ve yıkım ücreti yapı sahibinden tahsil edilmektedir.
Yapı Kontrol Müdürlüğü bünyesindeki inşaat kontrol ekiplerince, Meram Belediye sınırları ve yeni bağlanan Kaşınhanı ve Çarıklar gibi mahalleler ile mücavir alan Karadiğinderesi ve Çayırbağı köylerinde etkin bir şekilde yapı kontrolleri yapılmaktadır. Yapı Kontrol Müdürlüğü; imar planına uygun olarak oluşan veya oluşacak imar parsellerinde, ruhsatlı, plan ve projeye uygun, göze hoş gelen, insanlarımızı ferahlatacak yapıların oluşmasına engel olacak, çevre ve görüntü kirliliğine neden olan inşai faaliyetlerin yapılmasını önlemeyi hedeflemektedir. Halkımızın ruhsatsız veya ruhsat, proje ve eklerine aykırı yapı yapmaktan kaçınmaları gerektiği, zaten ruhsatlı binaların yapılmasına Meram Belediyesi’nce her türlü desteğin verildiği bildirildi.