Yaz aylarında kırsal, ormanlık ve piknik alanlarında vakit geçirenler için kene temasları ciddi bir sağlık tehdidi oluşturmaya devam ediyor. Ancak kene kaynaklı risklerin yalnızca Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) ile sınırlı olmadığını vurgulayan Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Tıp Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Gültekin Akyol, farklı kene türlerinin Lyme hastalığı ve riketsiyoz gibi enfeksiyonları da taşıyabileceği konusunda önemli uyarılarda bulundu.
Her Kene Türü Farklı Enfeksiyon Taşıyor
Türkiye'de görülen her kene tutunmasının aynı risk profilini taşımadığını belirten Dr. Öğr. Üyesi Gültekin Akyol, kenenin türüne göre bulaşabilen enfeksiyon etkenlerinin değiştiğini söyledi. Hyalomma marginatum türünün KKKA açısından en büyük tehlikeyi oluşturduğunu aktaran Akyol; Ixodes ricinus türünün Lyme hastalığı, Rhipicephalus sanguineus grubu ile bazı Dermacentor türlerinin ise riketsiya enfeksiyonları ile ilişkili olduğunu ifade etti. Bu nedenle değerlendirme yapılırken hastanın bulunduğu bölge, kene türü ve gelişen klinik belirtilerin bir bütün olarak ele alınması gerektiği vurgulandı.
Halka Şeklinde Kızarıklık ve Kabuklu Yaralara Dikkat
Kene ısırığı sonrası ortaya çıkan belirtilerin hastalığın türüne göre değişebileceğini belirten Akyol, vakit kaybetmeden doktora başvurulması gereken semptomları şu şekilde sıraladı:
Lyme Hastalığı Belirtileri: Temasın ardından geçen günler veya haftalar içinde ısırık bölgesinde ortaya çıkan, giderek genişleyen ve halka şeklinde büyüyen kızarıklık en karakteristik özelliktir. Tabloya yüksek ateş, halsizlik, baş, kas ve eklem ağrıları da eşlik edebilir.
Riketsiya Enfeksiyonu Belirtileri: Yüksek ateş, döküntü ve şiddetli baş ağrısının yanı sıra kenenin tutunduğu bölgede koyu renkli kabuklu yara gelişebilir. Bölgesel lenf bezlerinde büyüme de görülebilir.
Kenenin Üzerine Kolonya veya Yağ Dökmeyin
Kene fark edildiğinde yapılan en büyük hatalardan birinin kimyasal müdahaleler olduğunu altını çizen Dr. Öğr. Üyesi Gültekin Akyol, kene çıkarma sürecinde yapılan yanlışların bulaş riskini artırdığını kaydetti. Kenenin üzerine kolonya, alkol, yağ, deterjan dökmek ya da sigara yakıp keneyi sıkmak kenenin kusmasına ve vücut sıvılarını deriye bırakmasına yol açıyor. Kene, uygun bir cımbızla deriye en yakın noktadan tutularak ezilmeden, bütün halinde çıkarılmalı; yapılamıyorsa acil servise başvurulmalıdır.
Temas Sonrası 10 Günlük Takip Şart
Kene vücuttan uzaklaştırıldıktan sonra sürecin bitmediğini ifade eden Akyol, özellikle ilk 10 gün boyunca ateş, halsizlik, iştahsızlık, bulantı, kusma veya ishal gibi belirtilerin titizlikle takip edilmesi gerektiğini belirtti. Kırsal alan dönüşlerinde çocukların ve yetişkinlerin kulak arkası, koltuk altı, kasık, diz arkası ve saçlı deri gibi saklı bölgelerinin mutlaka kontrol edilmesi kene korunma yöntemleri arasında hayati önem taşıyor.