Küresel ölçekte artan jeopolitik gerilim, enerji ve emtia piyasalarında sert dalgalanmalara yol açtı. ABD-İsrail hattında İran’a yönelik operasyonlar ve karşılıklı misillemeler sonrası yükselen tansiyon, özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden enerji arzına ilişkin endişeleri gündeme taşıdı.
Uzmanlar, bu süreçte fiyatlamaların klasik ekonomik göstergelerden ziyade siyasi ve askeri gelişmelere göre şekillendiğini belirtiyor.
Petrol fiyatlarında hızlı yükseliş
Krizle birlikte petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareket hızlandı. Hürmüz Boğazı’nda artan risk algısının küresel petrol ticaretini doğrudan etkilediği ifade edilirken, olası bir arz daralmasının fiyatlar üzerindeki baskıyı artırabileceği değerlendiriliyor.
DEMAŞ A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Cumhur Kitiş, yaşanan gelişmelerin yalnızca bölgesel değil küresel sistem açısından da kırılma anlamı taşıdığını belirtti. Kitiş, “Artık dünyada belirleyici olan ekonomik veriler değil, jeopolitik kırılmalar. Uluslararası kurumların caydırıcılığı zayıfladı. Gücün belirlediği düzenin kuralları da ortadan kalkıyor” dedi.
Güvenli liman talebi altın ve gümüşe kaydı
Jeopolitik belirsizlik dönemlerinde yatırımcıların ilk yöneldiği varlıkların altın ve gümüş olduğunu belirten Kitiş, mevcut sürecin klasik ekonomik dinamiklerin ötesine geçtiğini ifade etti.
Kitiş, “Bugün altın fiyatını sadece enflasyon, faiz ya da dolar belirlemiyor. Siyasi ve askeri gelişmeler fiyatlamanın ana unsuru haline geldi. Ekonomik veriler ikinci planda kalıyor. Uzun vadede altının yükseliş eğilimi sürecektir. Belirsizlik geçici olabilir ama güven arayışı kalıcıdır” değerlendirmesinde bulundu.
Merkez bankalarının rezerv tercihlerinde altına yönelmesinin de bu sürecin yapısal bir dönüşüm olduğuna işaret ettiği kaydedildi.
Petrol artışı enflasyonu tetikleyebilir
Uzmanlara göre enerji fiyatlarındaki yükseliş, küresel enflasyon üzerinde yeniden baskı oluşturabilir. Bu durumun merkez bankalarının para politikalarını etkileyebileceği, özellikle gelişmekte olan ülkelerde büyüme üzerinde sınırlayıcı bir etki yaratabileceği ifade ediliyor.
Kitiş, “Faiz iner çıkar, piyasalar dalgalanır; fakat belirsizlik derinleşirse yatırımcı rotasını değiştirmez. Önümüzdeki süreçte geri çekilmelerin geçici, ana yönün ise yukarı olacağını düşünüyorum. Altın ve gümüşte hikâye yeni başlıyor” ifadelerini kullandı.