Hüyük ilçesinde testi ve çömlekçilik mesleği, yeni ustaların yetişmemesi nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bulunuyor.
Çömlek ustası 49 yaşındaki İsmail Arıkan, yaptığı açıklamada, çömlekçilik mesleğe 9 yaşında hobi olarak başladığını ve aralıksız 40 yıldır çömlekçilik yaptığını söyledi.
Çanak, çömlek imalatının yanı sıra vazo, saksı, testi ve küp ürettiğini belirten Arıkan, ''Genelde iç piyasaya çalışıyoruz. Çeşitli şirketler, ürünlerimizi alarak başta ABD olmak üzere İngiltere ve Japonya gibi ülkelere de gönderiyor'' dedi.
Meslekte yeni ustaların yetişmediğinden yakınan Arıkan, şöyle konuştu:
''Günümüz gençliği, işin zor olduğunu ve kazançlı olmadığını düşünerek bu el sanatına ilgi duymuyor. Mesleğini seversen önem verirsen bu sanat da diğer meslekler gibi kazançlı, ama ilgi olmayınca maalesef yok olmaya mahkum. Hüyük'te şu anda ben ve 2 ağabeyim ilçenin en genç ustalarındanım. Birkaç yıl içinde mesleği bırakmayı düşünüyorum, ağabeylerim de bırakmak üzereler. Hüyük'ün son ustaları olarak bizler de mesleği bırakınca bu el sanatı yok olacak. Bildiğimiz kadarıyla Türkiye genelinde de durum aynı.''
ARTIK SADECE DEKORATİF AMAÇLI KULLANILIYOR-
Mesleğin günümüzde yok olmaya başlamasının, usta yetişmemesinin dışında başka nedenleri de olduğunu bildiren Arıkan, şöyle devam etti:
''Önceden temel ihtiyaç malzemesi olan toprak çömlek ve testilerin yerine başka eşyaların kullanılmaya başlaması, mesleği yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bıraktı. Önceden çömlek, beyaz eşyaların görevini üstlenirdi. Testilerin içinde su saklanır, küplerde tarhana, un ve bakliyat ürünleri muhafaza edilirdi. Şimdi naylon poşetler, plastik eşyalar, beyaz eşyalar var. Artık tamamen dekoratif amaçlı kullanılır oldu. Oysa eskiden bunlar temel ihtiyaç malzemeleri olduğu için çömlekçilik de gözde bir meslekti.''
Hüyük'ün testi ve çömlekçilik için çok müsait bir toprak yapısına sahip olduğunu, bu nedenle bu mesleğin günümüze kadar süregeldiğini de vurgulayan Arıkan, şunları kaydetti:
''Bir ürünün tamamlanması yaklaşık 10 gün sürüyor. Tarladan getirilen toprak önce bir hafta süreyle ıslatılıp mayalanıyor, ardından silindirlerden geçiriliyor. Bir süre daha bekleyen toprak, artık elde işlenip testi ve çömlek yapılmaya hazır hale geliyor. İmal edilen ürünler, daha sonra da kurumaya bırakılıyor, 24 saat süreyle fırınlama işlemine tabi tutulduktan sonra satışa hazır hale geliyor. Ayrıca meslek tüm yıl boyunca yapılamıyor. Sıcak havada yapılması gerekiyor. Bu nedenle işlerimiz nisan, mayıs gibi havaların ısınmasıyla başlayıp, ekim ayında bitiyor.''
''MESLEĞİ YAŞATMAK İSTİYORUZ''
Hüyük Belediye Başkanı Ahmet Temiz de ilçede önceleri mesleği sürdüren 10'un üzerinde usta olduğunu belirterek, ''Ancak artık ustalarımız bir elin parmaklarıyla gösterilecek kadar az. Geriye kalan son ustalarımız da işi bırakmaya hazırlanıyor'' dedi.
Belediye olarak bu el sanatının yok olmaması için mücadelelerini sürdürdüklerini ifade eden Temiz, şunları kaydetti:
''İlçemizde toprak el sanatlarını yaşatabilmek için açılmasını beklediğimiz yüksekokulda bu bölümü hayata geçirmek istiyoruz. Bünyesindeki kırmızı toprağı nedeniyle hayli iyi bir altyapı imkanına sahip olan Hüyük'te bu el sanatının yok olmaması için ne yapılması gerekiyorsa yapmaya hazırız.''