İSTANBUL (AA) - BELGİN YAKIŞAN - Şanghay ile Hong Kong borsaları arasında, nisan ayında duyurusu yapılan "Borsa Bağlantısı"nın başlangıç süreci, Hong Kong tarafından henüz kesin bir tarihin olmadığının bildirilmesi üzerine belirsizlik kazandı.
Çin Menkul Kıymetler ve Vadeli İşlemler Komisyonu (The Securities and Futures Commission-SFC) ile Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu (The China Securities Regulatory Commission-CSRC) 10 Nisan 2014'te ortak bir duyuru yapmış ve "Borsa Bağlantısı"nın resmi başlangıcı için gerekli hazırlıkların yaklaşık 6 ayı bulabileceğini bildirmişti.
Analistler, bu gelişmeleri "Çin'in küresel finansal sistemin geri kalanına entegre olmasına doğru büyük bir adım sinyali" şeklinde nitelendirilirken, bu durumun ülkenin MSCI ve FTSE gibi uluslararası gösterge endekslere katılmasının önünü açacağını ifade ediyor.
Borsa Bağlantısı'nın gerçekleşmesiyle, küresel yatırımcıların Çin hisselerine daha kolay erişebileceğine işaret eden analistler, ayrıca Çinli yatırımcıların Hong Kong şirketlerinden direkt olarak işlem yapabileceğini kaydediyor.
Ancak, Hong Kong Exchanges & Clearing'in (HKEx) bu ay itibariyle başlaması beklenen sınır ötesi "Borsa Bağlantısı" anlaşmasında kesin bir tarihin bulunmadığına ilişkin açıklama yapması, süreçteki belirsizliği de beraberinde getirdi.
HKEx'den yapılan açıklamada, SFC ile CSRC'nin yaptığı ortak duyuruya işaret edilerek, "Taraflar, Borsa Bağlantısı gerçekleştirmeye teknik olarak hazır. Bununla birlikte bu tarihe kadar HKEx, Borsa Bağlantısı'nın başlatılmasıyla ilişkili onay almadı ve bu uygulamayla ilgili kesin bir tarih hala yok. Konuyla ilgili bir sonraki duyuru, kesin başlangıç tarihine ilişkin herhangi bir maddi gelişme olduğu zaman yapılacaktır" denildi.
Bu gelişmeyle birlikte, Çin'de Şanghay bileşik endeksinde bir süredir devam eden değer kayıpları ivme kazanırken, endeks haberin ardından dün 3 Eylül 2014'ten bu yana en düşük seviyeyi görürken, Hong Kong'da Hang Seng endeksinin kayıpları ise yüzde 1,2'yi buldu.
- "Komplike yatırımcıların piyasaya gelme konusu ertelendi gibi gözüküyor"
AA muhabirine konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan İş Yatırım Uluslararası Piyasalar Müdürü Şant Manukyan, bu birleşmenin neticesinde genel olarak daha fazla yabancının veya fonların bu piyasaya geleceği düşüncesinin olduğunu, ancak bu gecikme veya ertelenme nedeniyle bu fonların kısa vadede gündemden çıktığını ifade etti.
Manukyan, diğer yandan hisse senedi piyasalarındaki satışların tamamının fon girişleriyle alakalı olmadığını, bir kısmının bilançolardan da kaynaklandığını belirterek, "Çin'de birkaç önemli emlak şirketinden gelen bilançolar mevcut. Onların da getirdiği bir satış var gibi gözüküyor. Ancak ağırlıklı konu şu; piyasalarda daha büyük veya kullanışlı bir piyasa oluşacağı beklentisi vardı. Bu programın oluşmamasından dolayı daha komplike yatırımcıların piyasaya gelme konusu ertelendi gibi gözüküyor. Bu beklentinin aradan çıkmasıyla da duyurunun yapıldığı nisan ayında hisse senedi almış olan yatırımcılar da pozisyonlarını boşaltmak durumunda kaldı" değerlendirmelerini yaptı.
Sürecin erteleme mi yoksa gecikme mi olduğuna yönelik bir belirsizlik bulunduğuna işaret eden Manukyan, "Tam olarak erteleniyor mu yoksa bir ana problem var da onu aştıkları zaman mı başlanacak? Henüz belirgin değil" diye konuştu.
Manukyan, borsa bağlantısının Çin'in MSCI ve FTSE gibi uluslararası gösterge endekslere katılmasının önünü açacağı değerlendirmelerine ilişkin görüşlerini de aktararak, şunları kaydetti:
"Çin'in bu endekslere katılamama nedenlerinden birkaç tanesinin ben ortadan kalkacağını düşünmüyorum. Örneğin; Güney Kore'nin de bu endekslerde sınıf atlayamamasının bir nedeni para hareketlerinin ve kurlarının yeterince serbest olmaması. Bunun yanında kanun tarafında da bazı problemler oldu. Bunların hepsi Çin'de de fazlasıyla mevcut. Bu adım eğer ki dışarıda veya MSCI'ın gözünde Hong Kong'a doğru bir kayma veya Hong Kong usüllerine doğru bir kayma olarak algılanırsa, ki o yüzden fon girişinin artacağı beklentileri var, evet doğru endekse katılma sürecini hızlandırır. Ancak bilinmeyen konulardan biri de vergilendirmenin nasıl yapılacağı. Eğer o konular Hong Kong usüllerine veya kurallarına göre ayarlanacak şekilde düzenleniyorsa evet. Ancak Çin'in baskın olacağı ve sadece bir platform değişikliği yapılacaksa emin değilim."