Konya Aydınlar Ocağı’nın Salı Sohbetleri’nde Rus Ordusu’na bağlı askerler ve Ermeniler tarafından 21 sene önce Yukarı Karabağ’ı işgal ederek Hocalı kasabasında katledilen Azerbaycan Türkleri yâd edildi. Sille Kültür Evi’nde gerçekleştirilen sohbet, Çırpınırdı Karadeniz Marşı’nın yazarı olan Nahçıvanlı Ahmet Cevat’ın yazdığı Azerbaycan Milli Marşı’nın ayakta dinlenmesiyle başladı. Aktivist Muammer Yavuz, sunum şeklinde Azerbaycan Cumhuriyeti ile ilgili bilgiler verdikten sonra 21 sene önce tarihe “Hocalı Katliamı” olarak geçen Dağlık Karabağ’daki işgal ve Ermeni-Rus mezalimini acılarıyla birlikte paylaştı. Hocalı’daki katliamın Rus Ordusuna bağlı 7. Alay 366. Motorise Piyade birlikleriyle bir olan Ermeni çeteleri tarafından gerçekleştirildiğini kaydeden Muammer Yavuz, gebe kadınların karnındaki çocukların süngülerle diğer çocukların ise kafa derilerinin yüzülerek insanlık tarihinde görülmemiş bir mezalim yaşandığını anlattı. Bu katliamda 1000 kişinin sakat kaldığını 613 kişinin katledildiğini ve götürülen 1500 kişiden ise hiçbir haber alınamadığını ifade eden Yavuz, Dağlık Karabağ’ın zorla boşaltıldığını ve 1 milyon 200 bin Azerbaycan Türkün topraklarını terkederek Azerbaycan’da sefil bir şekilde yaşamaya mahkum edildiğini belirterek Ermeniler tarafından yapılan tahribatın 60 milyar doların üzerinde olduğunu söyledi.
Ne oldu da böyle oldu?
Osmanlı döneminde Ermeni kökenli 30 paşa ve 20 milletvekilinin olduğunu ve Ermeniler’in, aradan geçen zaman içerisinde; Ermeniler’in, Müslüman Türkler’i katletmeye başladıklarını “Ne oldu da böyle oldu?” sorusu içerisinde cevabını aramaya çalışan Yavuz, 74 bin nüfuslu Kelcebir’de de büyük katliamlar olduğunu fakat bunların belgelenemediğini dile getirdi. Yavuz, dünyada ilk petrol kuyusunun 1848’de Bakü’de açıldığına dikkati çekerek 1870’li yıllara gelindiğinde petrol kuyularının sayısının 300’ü geçtiğini kaydetti. Azerbaycan ve Bakü’nün petrol ve dogalgaz kaynakları bakımından zengin olduğuna işeret eden Yavuz, 1904’e kadar Rusların Azerbaycan’da 250 okul, Amerikalılar’ın da Türkiye’de 400’ün üzerinde misyoner okulu açtıklarını ifade etti. Ermeniler’in 1915’te 30 bin Müslüman Türk’ü katlettiğini ve bundan sonra Ermenilere yönelik saldırı ve katliamların başladığına değinen Yavuz, 1918’de Gence’de Azerbaycan Türk Cumhuriyeti kurumduğunu ve bunun üzerine 1917 Kızıl Devrimi’yle iktidarı ele geçiren Lenin’in, 175 bin Azerbaycan Türkünü katlettiğini söyledi. Azerbaycan Devleti’nin de böylece sona erdiğini belirten Yavuz, 1920’de de Azerbaycan’ın Kızıl Rus birlikleri tarafından işgal edildiğini söyledi. Azerbaycan Türklerinin bağımsızlık mücadelelerinin devam ettiğini belirten Yavuz, 1989’da Halk Cephesi kurulduğunu ve 20 Ocak 1990’da Bakü’ye giren Rus Tankları ve birliklerinin 4 bin genci bir stadyuma doldurup yaktıktan sonra küllerini Hazar Denizi’ne döktüktüklerini ifade etti.
Yavuz, Azerbeycan Cumhuriyeti’nin resmî açıklamasına göre Hocalı’da 106’sı kadın, 83’ü çocuk olmak üzere toplam 613 Azeri vatandaşı hayatını kaybettiğini fakat, götürülen 1500 kişiden şimdiye kadar bir haber alınamadığını sözlerine ekledi. Sohbet, katledilerek şehit olan Azarbaycan Türkleri’nin ruhlarına okunan Fatihalarla son buldu.