Adrese dayalı yeni nüfus kayıt sistemi uygulamaya geçiyor. Daha önceden bütçeden daha fazla pay alabilsin diye doğdukları beldelerinde nüfusa kaydolan birçok vatandaş da yeni uygulamayla oturdukları yerlerde nüfusa kaydolacaklar. Yeni uygulama nüfusları sınırda olan birçok belde belediyesini tedirgin ediyor. Çünkü 5215 sayılı kanuna göre nüfusu 2 binin altında kalan beldeler, Danıştay onayı ve İçişleri Bakanlığı’nın kararıyla köy statüsüne indirilebilecek.
Tedirgin olan belde belediye başkanları arasında yer alan Ilgın’a bağlı Çavuşçugöl’ün Belediye Başkanı Ahmet Kadıcı beldelerinin kayıtlı nüfusunun 2 bin olmasına rağmen gerçek nüfusun bin 500 civarında olduğunu itiraf ederek “Yine de 1972’de kazandığımız belediyelik statüsünün değişmesini ve köy statüsüne indirilmeyi istemiyoruz. Aralık ayında yapılan Konya Belediyeler Birliği toplantısında bu sıkıntımızı Konya Belediyeler Birliği Başkanı Tahir Akyürek’e ilettik. Beldemize 10 kilometre yakındaki köylerin bağlanmasının belediyelik statümüzü yitirmemizi engelleyeceğini düşünüyoruz. Kanunun gerekli maddesi değiştirilirse biz de rahatlayacağız” şeklinde düşüncelerini ifade ediyor.
Selçuklu Belediye Başkanı Adem Esen ise sayım dönemlerinde yapılan nüfus taşımacılığının belediye hizmetlerinin verimli yapılabilmesine engel teşkil ettiğini kararlı bir biçimde dile getiriyor ve “Nüfusu belli bir sınırın altındaki yerlerde verimli belediyecilik yapılamaz. Niçin yapılamaz? Çünkü buralarda kaynaklar çarçur ediliyor. Böyle nüfusu düşük beldelerde belediye başkanına makam arabası, makam şoförü, teknik eleman olmayan memurlar ve eş dosttan seçilen işçilerle belediye hizmetleri yürütülmeye çalışılıyor. Halbuki o belde köy olsa İl Özel İdaresi’nin KÖYDES projesi kapsamında daha fazla hizmet alacak. o yüzden kanunda belirtilen nüfusa sahip olamayan beldelerin köy yapılması hem buralarda yaşayan halkın hizmet almasını kolaylaştıracak hem de kaynak israfını engelleyecek” görüşlerini savunuyor.
Selçuklu Belediyesi’nin gerçekte yaşayan nüfus ile kayıtlı nüfus arasındaki farktan dolayı aylık gelir kaybının 50 bin kişiye 50-60 bin YTL olduğunu da belirten Esen Konya merkez belediyelerinin yıllık gelir kaybının neredeyse 3.5 milyon YTL’ye ulaştığını ileri sürerek yaşadığı yerde değil, doğduğu yerde nüfusa kayıtlı olanların yaşadıkları şehrin kaynağını ve hizmetini çaldıklarını iddia ediyor
Dört bin nüfusa sahip ilk kademe belediyesi olan Kaşınhanı Belediye Başkanı Seyit Ali Çöğürlü de, kendi beldesinin Konya merkeze yakın olması hasebiyle ikametgâh nüfusu ile kayıt altındaki nüfus arasında çok fazla fark olmadığını belirtiyor. Konya bölgesinde gerçek nüfusu ile kayıt altındaki nüfusu arasında büyük fark olan 15–20 belde belediyesinin bulunduğunu belirten Çöğürlü bu belediyelerin genel bütçeden aldıkları payın hak ettikleri pay olmadığı görüşünde. Çöğürlü bu belediyelerin bir kısmının gerçek nüfuslarının Kaşınhanı nüfusunun 3’te biri kadar olmasına rağmen genel bütçeden aldıkları payın Kaşınhanı’nın aldığı payın iki katı olduğunu iddia ediyor. Bu durumun haksızlığa yol açtığını vurgulayan Çöğürlü yeni uygulamayı desteklediklerini belirtiyor. Ereğli’ye bağlı Aziziye Belediye Başkanı Osman Aydos ise beldeye sürekli göç aldıklarını belirterek “Kayıt altındaki nüfusumuz 3 bin 300 ancak gerçek nüfus bu rakamın epey üstünde. Bu rakamların gerçek nüfusa dayalı olarak yenilenmesi ve belediyemizin bütçeden buna uygun pay alması hizmet vermemizi kolaylaştıracak” diyor. Kadınhanı’na bağlı Osmancık Belediye Başkanı Mehmet Aka da uygulamayı destekleyen başkanlardan. “Birbirimizi kandırmaya gerek yok” diyor Aka, “Bizim herhangi bir sıkıntımız yok. Kayıtlara dayalı nüfusumuzla ikametgâh nüfusumuz hemen hemen aynı. Herkes hak ettiğini alsın.”
BELEDİYELER KANUNU NE ÖNGÖRÜYOR?
5215 sayılı Belediyeler Kanunu’nun 4. maddesine göre nüfusu 5.000 ve üzerinde olan yerleşim birimlerinde belediye kurulabilir. İl ve ilçe merkezlerinde belediye kurulması zorunlu tutuldu. Aynı kanunun 11. maddesine göre ise nüfusu 2 binin altına düşen belediyeler, Danıştay’ın görüşü alınarak, İçişleri Bakanlığı’nın önerisi üzerine müşterek kararname ile köye dönüştürülecek. Tüzel kişiliği kaldırılan belediyenin tasfiyesi il özel idaresi tarafından yapılacak. Bu belediyenin taşınır ve taşınmaz malları ile hak, alacak ve borçları ilgili köy tüzel kişiliğine intikal ettirilecek. İntikal eden borçların karşılanamayan kısımları İl Özel İdaresi tarafından üstlenilip vali tarafından İller Bankası’na bildirilecek. İller Bankası bu miktarı, takip eden ayın genel bütçe vergi gelirleri tahsilât toplamının belediyelere ayrılan kısmından keserek ilgili İl Özel İdaresi hesabına aktaracak.
Belediyeler Kanunu’nda ayrıca Büyükşehir belediyeleri, Büyükşehir belediyeleri sınırları içindeki ilçe ve ilk kademe belediyeleri, il belediyeleri, ilçe belediyeleri ve belde belediyeleri olmak üzere beş belediye statüsü öngörülmüş.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’na göre Büyükşehir Belediyesi en az üç ilçe veya ilk kademe belediyesini kapsayan, bu belediyeler arasında koordinasyonu sağlayan; kanunlarla verilen görev ve sorumlulukları yerine getiren, yetkileri kullanan; idarî ve malî özerkliğe sahip ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişisini tanımlıyor. Yine kanuna göre Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde kalan ilçe belediyelerinin sınırları, bu ilçelerin, Büyükşehir Belediyesi içinde kalan kısımlarının sınırlarıdır. Aynı şekilde ilk kademe belediyelerinin, Büyükşehir belediye sınırları dışında belediye sınırı olamayacağı kanunda belirtiliyor.
ADRESE DAYALI NÜFUS SİSTEMİ NEYİ AMAÇLIYOR?
Nüfus kayıtları ile adres bilgilerini ilişkilendirmek ve ülkedeki nüfus hareketlerini kolaylıkla takip edebilmek amacıyla çıkarılan 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun getirdiği adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sayesinde sokağa çıkma yasağı uygulanarak nüfus sayımı yapma uygulaması sona erdi. Adrese dayalı nüfus kayıt sistemiyle yapılacak nüfus sayımı pilot illerde başarıyla uygulandı. İçinde bulunduğumuz yıl, bütün Türkiye’nin nüfusu yeni sistemle sayılacak. Türkiye İstatistik Kurumu görevlilerince yapılacak sayımda sokağa çıkma yasağı uygulamasına başvurulmadan iki ayrı yerde birden sayıma katılmak da mümkün değil. Yeni sistemde, birden fazla konutu olanlar bunu sisteme kaydettirebilecek, ancak bunlardan sadece 6 aydan daha fazla kaldığı yeri ikametgâh olarak beyan edecek. Sistemde ikametgâh değişiklikleri için 20 günlük süre verilirken, bunu zamanında bildirmeyenlere 250 YTL, aykırı beyanda bulunanlara ise 500 YTL para cezası uygulanacak. Ayrıca yanlış bilgi verenlere 500 YTL, sayım formunu doldurmayanlara da 2 bin YTL ceza kesilecek. Murat Güzel-Memleket
KONYA İLİ NÜFUS DAĞILIMI TABLOSU
İlçe Adı Nüfus Bld Köy
Toplam Şehir Köy
Büyükşehir 830 796 742 690 88 106 1 -
Karatay 214 589 183 677 30 912 5 29
Meram 267 878 231 386 36 492 10 28
Selçuklu 348 329 327 627 20 702 5 29
Ahırlı 14 254 5 685 8.569 2 10
Akören 17 230 10 946 6 284 3 9
Akşehir 114 918 60 226 54 692 12 23
Altınekin 23 062 9 145 13 917 4 14
Beyşehir 118 144 41 312 76 832 19 37
Bozkır 55 067 10 483 44 584 11 40
Cihanbeyli 75 871 18 306 57 565 14 21
Çeltik 14 460 4 692 9 768 3 7
Çumra 104 576 42 308 62 268 11 31
Derbent 14 372 7 440 6 932 2 6
Derebucak 19 053 5 072 13 981 5 4
Doğanhisar 36 162 9 756 26 406 9 8
Emirgazi 14 698 8 524 6 174 3 7
Ereğli 126 117 82 633 43 484 7 44
Güneysınır 24 301 10 217 14 084 3 12
Hadim 59 941 16 620 43 321 8 23
Halkapınar 6 255 2 021 4 234 1 15
Hüyük 52 110 8 472 43 638 11 9
Ilgın 75 681 26 698 48 983 8 36
Kadınhanı 41 844 14 816 27 028 5 37
Karapınar 55 734 35 285 20 449 5 15
Kulu 72 279 28 024 44 255 8 28
Sarayönü 36 525 10 386 26 139 7 12
Seydişehir 85 456 48 372 7 084 9 31
Taşkent 46 396 10 779 35 617 6 3
Tuzlukçu 9 783 5 845 3 938 1 11
Yalıhüyük 5 575 5 330 245 1 2
Yunak 41 506 12 734 28 772 7 30
G. TOPLAM 2.192.166 1.294.817 897.349 206 611