Tempo dergisinin araştırması şu iddiaları içeriyor:
İlahiyatçılar, uzmanlar ve gazetecilerin değerlendirmesiyle 'Fethullahçılar'daha etkin konuma geldi. Türkiye'de İslami akımlardan Fethullahçılar'ın, Nakşibendiler'e göre daha etkin konuma geldiği iddia edildi. Tempo Dergisi'nin bu haftaki sayısında yayınlanan araştırmada, dini cemaatlerden Fethullahçılar'la Nakşibendi Tarikatı ve özellikle İskenderpaşa kolu mercek altına alındı.
İlahiyatçılar, toplum bilimciler ve uzman gazetecilerin görüşlerinin de yer aldığı araştırmada, Ankara Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Tayfun Atay, Fethullah Gülen Hareketi'nin etkinliğinin artmasını iki nedene bağladı. Birincisi Türkiye Müslümanlarının kapitalist sisteme entegre olmasıyla bağlantılı olarak Müslüman burjuvazinin şekillenmesi. İkincisi de hareketin küreselleşmeyle bağlantılı olarak yerel kalmayıp dünyaya açılması. Bunun yanı sıra, toplumda değişen yeni İslam anlayışının çok iyi algılanması Fethullahçılar'ın etkinliğini artıran bir başka neden.
Atay, yeni süreçlerde siyasal İslam'ın sistem kurma iddiasından uzaklaşması ve İslam'ın kültürel anlamda çok daha geniş bir alana yayılmasına ve dini çizgide olmayan yayın organlarının içeriklerinin değişmesine dikkat çekerek 'Burada İslam'ın ticaretleşmesinden söz edilebilir. İslam, artık kültür endüstrisinin önemli bir gelir kalemini oluşturmuş durumda. Burada bir tür sermaye dönüşmüştür. İslam'ın bu kültürel açıdan geniş kesimlerce kabul görmesi, Fethullah Hoca ve cemaatinin genişlemesine neden olmuştur.'
Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Ali Köse ise, Nakşibendiler'in İskenderpaşa özelinde günün değişen koşullarına uyma konusunda sıkıntı çektiğini ve bu nedenle siyasetten kültüre kadar birçok alanda gerileme sürecine girdiğini iddia ediyor. Köse'ye göre, ibre Fethullah Gülen'e kayıyor. Köse, Fethullahçıların yayın organları vasıtasıyla iletişim ağı kurdukları, diğer dini cemaatlerin ise bu konuda başarılı olamayarak lokal kaldıkları iddiasında. Köse, Nakşibendi Tarikatı'nın İskenderpaşa kolunun başında bulunan Nurettin Coşan'ın, Avustralya'da yaşaması, giyim ve hitap tarzına kadar birçok konuda, kendisini cemaate kabul ettiremediğini söylüyor. Köse'ye göre cemaat medyayı ve diğer iletişim imkanlarını Gülen Cemaati kadar etkin kullanamıyor.
Fethullahçılar neden yükselişte?
Doç. Dr. Tayfun Atay'a göre; Fethullah Gülen cemaati klasik tarikat anlayışını benimsemiyor.
Fethullahçıların başta medya olmak üzere, teknolojinin tüm imkanlarını kullanmaları, kendilerine artı puan olarak dönüyor.
Gülencilerin bağış yoluyla toplanan paraları okul işinde kullanmaları, sempatiyle karşılanıyor.
Gülen'in önde gelen siyasilerle ve Papa gibi dini önderlerle görüşmesi, inandırıcılığını arttırıyor. Nakşiler, Özal döneminde etkinliklerinin doruğuna ulaşmışlardı. Ancak Erbakan döneminde siyasette istediklerini alamadılar. Gülen Cemaati'nin eğitimde attığı önemli adımlar, diğer tarikatlardaki insanları buraya yöneltti. Tempo