Teknoloji devi Google, yapay zekâ ve arama motoru teknolojilerinin ötesine geçerek tarihin en büyük halk sağlığı operasyonlarından birine imza atmaya hazırlanıyor. Şirket; Batı Nil virüsü, Zika, dang humması ve sarı humma gibi ölümcül hastalıkların yayılmasını engellemek amacıyla, laboratuvar ortamında özel olarak yetiştirilen 32 milyon erkek sivrisineği ABD’de doğaya salmak için kolları sıvadı. Kaliforniya ve Florida eyaletlerini kapsayan bu dev deney için şu an ABD Çevre Koruma Ajansı’nın (EPA) onayı bekleniyor.
EPA’dan Onay Bekleniyor: Karar Yakında
Projenin hayata geçebilmesi için federal yasal süreçler devam ediyor. New York Post’un aktardığı bilgilere göre plan, EPA tarafından titizlikle inceleniyor. Kurumun kamuoyundan görüş toplama sürecinin ardından, deneysel kullanım izninin verilip verilmeyeceği resmiyet kazanacak. Yetkililer, onay çıkması durumunda sivrisineklerin tam olarak hangi koordinatlara bırakılacağını henüz netleştirmedi ancak ilk hedef bölgelerin Kaliforniya ve Florida olacağı kesinleşti.
Hedefte En Yaygın Virüs Var
Araştırmacılar, projenin özellikle Batı Nil virüsü ve St. Louis ensefaliti taşıyıcısı olan Culex türü sivrisinekleri hedef aldığını belirtiyor. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) verilerine göre, Batı Nil virüsü ülkede sivrisinekler yoluyla bulaşan en yaygın hastalık konumunda. Virüsün halihazırda Kaliforniya’daki kuşlar ve yerel sivrisinek popülasyonu arasında dolaşımda olduğu, hatta geçen hafta Riverside bölgesinde pozitif bir örneğe rastlandığı bildirildi.
"Debug" Projesi: Nüfus Nasıl Azaltılacak?
Bu dev operasyon, Google’ın yaklaşık 10 yıl önce başlattığı ve hastalık taşıyan vektörleri ortadan kaldırmayı amaçlayan "Debug" girişiminin bir parçası. Yöntemin çalışma prensibi ise oldukça çarpıcı. Laboratuvarda üretilen erkek sivrisineklere, doğada zaten bulunan Wolbachia adlı özel bir bakteri enjekte ediliyor.
Sistem Nasıl Çalışıyor?
Bakterili erkek sivrisinekler doğaya salındığında, yaban hayatındaki dişi sivrisineklerle çiftleşiyor. Ancak bu bakteriden dolayı ortaya çıkan yumurtalar çatlamıyor ve yavrular yaşamını sürdüremiyor. Böylece sivrisinek nüfusu zamanla doğal bir bariyerle bitme noktasına getiriliyor.
Isırılma Riski Artacak mı?
Kamuoyunda oluşabilecek endişelere karşı uzmanlar net bir açıklama yaptı: Sadece dişi sivrisinekler insanları ısırır ve kan emer. Doğaya salınacak milyonlarca sivrisineğin tamamı erkek olacağı için, operasyonun yapılacağı bölgelerde sivrisinek ısırığı vakalarında herhangi bir artış yaşanmayacak. Benzer biyolojik mücadele yöntemleri daha önce farklı kurumlar tarafından başka ülkelerde de başarıyla test edilmişti.