Herkesin çalışma hayatında en çok merak ettiği konu olan emeklilik şartları kaleme alındı. Milliyet'ten Cem Kılıç'ın haberine göre emeklilik hakkına kavuşabilmek için temelde üç şartın yerine getirilmesi gerekiyor.
EMEKLİ OLMAK İÇİN GEREKEN 3 ŞART
Emekli olmak için ilk şart belirli bir süre sigortalı olma koşulu. Sigortalılık süresinin yanında belirli bir yaşın da tamamlanması gerekiyor. Emeklilikte üçüncü koşul ise prim ödeme gün sayısı. İşte bu üç koşul bir arada sağlandığında emekli olmaya hak kazanılıyor. Dolayısıyla ne zaman emekli olunacağının hesaplanmasında doğum tarihi ve ilk kez sigortalı olunan tarih büyük önem taşıyor.
ESKİ-YENİ SSK'LILARA DİKKAT
Bu 3 koşulun kimlere, nasıl uygulanacağı ise farklılık gösteriyor. Emeklilik şartlarında 4/a'lılar, yani eski adıyla SSK'lılar için çok önemli iki tarih söz konusu: 8 Eylül 1999 ve 30 Nisan 2008. Bu tarihten önce ve sonra sigortalılık giriş tarihleri, emeklilik şartlarında önemli farklılıklar yaratabiliyor.
İNTERNETTEN HESAPLAMA
SGK'nın internetten oluşturduğu uygulama ile de emeklilik yaşını hesaplamak mümkün. http://uyg.sgk.gov.tr/nezaman/ adresindeki bu uygulama ile çalışanlar emeklilik şartlarını detaylı olarak öğrenebiliyorlar.
İşte kimlerin hangi şartlarla ne zaman emekli olacağını gösteren o tablolar;
İŞE BAŞLAMA TARİHİNE GÖRE 4/A'LILARIN (SSK) EMEKLİLİK ŞARTLARI
KALAN SÜREYE GÖRE 4/B'LİLERİN EMEKLİLİK ŞARTLARI
KALAN SÜREYE GÖRE 4/C'LİLERİN EMEKLİLİK ŞARTLARI
‘Prim ödenen son 7 yıl’ nereden emekli olunacağının belirlenmesi için önemli
Emeklilikte, aylığı bağlayıp ödeyecek kurumun belirlenmesinde, sigortalıların emeklilik tarihinden geriye doğru prim veya kesenek ödenerek geçen son 7 yıllık fiili hizmet (360 x 7 = 2520 gün) süresi esas alınıyor.
Daha basit bir anlatımla, sigortalının son 7 yıllık fiili hizmet süresi içerisinde en fazla hangi kurumda hizmeti varsa, yani sigortalının son 7 yıllık fiili hizmet süresinin yarısından bir gün fazlası olan 1261 prim ödeme günü hangi kurumda geçmişse, o kurumdan emekli olunuyor.
Son 7 yıl hizmet süresi eşitse sigortalının bağlı olduğu son kurumca emeklilik aylığı bağlanıyor.
Örneğin, sigortalının hem SSK, hem Bağ-Kur prim ödemesi varsa, son 7 yıllık fiili prim ödeme süresi içinde en fazla SSK statüsünden prim ödemişse SSK’dan, en fazla Bağ-Kur statüsünden prim ödemesi varsa Bağ-Kur’dan emekli aylığı bağlanıyor. Primler eşitse son sigortalılığı hangi statüde ise o statüden emekli aylığı bağlanıyor.
Son 7 yıl, sigortalılık süresi veya yaş şartının yerine getirildiği tarihten geriye doğru 7 yıl değil, son prim ödeme tarihinden geriye doğru prim ödenen 7 yıl. Diğer deyişle, toplam prim gün sayısının son 2520 günü.
Bu konu çalışanlarca bilinmediği için, emeklilik döneminde kötü sürprizlerle karşılaşanlar olabiliyor.
Yaştan emeklilik
SSK şartlarından yaş haddiyle emekli olma koşulları şöyle:
Sigorta başlangıç tarihi, prim sayısı ve kişinin belli bir yaşı tamamlaması. Bu üç koşul bir araya geldiğinde emekli olabilirsiniz.
8 Eylül 1999’dan önce sigortalı olanlar 15 yıl sigorta, 3600 gün prim ve 5060 arasında değişen yaşı doldurduğunda yaştan emekli olabilir.
8 Eylül 1991 Mayıs 2008 arası sigortalı olanlar 25 yıl sigorta, 4500 gün prim ve kadın ise 58, erkek ise 60 yaş şartını birlikte sağladıkları tarihte emekli olabiliyor.
1 Mayıs 2008’den sonra sigortalı olanlar ise primini 1 Ocak 2036’ya kadar 5400 güne tamamlaması şartıyla, 63 yaşını dolduracağı tarihte emekli olabiliyor. 5400 gün koşulu da bir kademeye tabi ve 4600 günden başlayan kademe her yıl için 100 gün artışla 5400 günde sabitleniyor. Bu yolla SSK ve Bağ-Kur sigortalıları aynı prim gününe tabi tutuluyor.
Bağ-Kur şartlarından emeklilikte yaş haddiyle emekli olma koşulları şu şekilde sıralanır:
8 Eylül 1999’dan önce sigortalı olanlar 15 tam yıl sigorta yani 5400 gün prim ve 5068 arasında değişen yaşı doldurduğunda yaş haddinden emekli olabilir.
8 Eylül 1999 - 1 Mayıs 2008 arası sigortalı olanlar 15 tam yıl sigorta/5400 gün prim ve kadın ise 60, erkek ise 62 arası değişen yaşı doldurduğunda yaştan emekli olabilir.
1 Mayıs 2008’den sonra sigortalı olanlar primini 1 Ocak 2036’ya kadar 5400 güne tamamlaması şartıyla, kadın ise 61, erkek ise 63 yaşını dolduracağı tarihte emekli olabilir.