Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ülkemizdeki iş yerlerinin 2025 yılı verilerini paylaştı. Rakamlar, memlekette dükkanların en çok hangi alanda açıldığını, paranın nerede döndüğünü ve milletin nerede ekmek yediğini net bir şekilde ortaya koydu.
Verilere göre Türkiye'de tam 4 milyon 16 bin dükkan ve şirket faaliyet gösteriyor. Bu işletmelerin bir yılda çevirdiği toplam para (ciro) 124,8 trilyon lira olurken, çalışan sayısı ise 20 milyon kişiyi aştı.
Her İki Dükkandan Biri Hizmet Sektöründe
Türkiye'de en çok hangi alanda dükkan var derseniz, cevap hizmet sektörü. Berberden lokantaya, terziden tamirciye kadar her iki dükkandan biri (%48,4) hizmet sektöründe çalışıyor.
Dükkan sayısında hizmeti sırasıyla şunlar takip ediyor:
Alım-Satım ve Ticaret: %31,6
Fabrika ve Sanayi: %12,4
Çalışan insanların dağılımında da liderlik değişmedi. Çalışan her 100 kişiden 41'i hizmet sektöründe ekmeğini kazanıyor.
En Çok Dükkan Hizmette Ama Asıl Para Ticarette
İş dükkan açmaya ve adam çalıştırmaya gelince hizmet sektörü öne çıkıyor ama iş kasaya giren paraya (ciroya) gelince durum değişiyor.
Türkiye'deki toplam 124,8 trilyon liralık cironun neredeyse yarısını (%46,8) alım-satım yapan ticaret sektörü kazandı. En çok dükkanın bulunduğu hizmet sektörünün kasasına giren para ise toplam cironun sadece %17,8'inde kaldı. Yani hizmet sektörü çok insan çalıştırıyor ama ticaret kadar büyük paralar çeviremiyor.
Üretimde Şampiyon Yine Fabrikalar
Memlekette yapılan üretimin parasal değerine bakıldığında zirvede yine fabrikalar var. Toplam 71 trilyon liralık üretim değerinin 27,8 trilyon lirasını tek başına imalat yapan fabrikalar üretti.
Fabrikaları sırasıyla ticaret (9,1 trilyon TL), inşaat sektörü (7,9 trilyon TL) ve nakliye-depolama işleri (6,8 trilyon TL) izledi.
Parayı Dev Şirketler Kazandı, Milleti Küçük Esnaf Çalıştırdı
Rakamlar, Türkiye'de işin yükünü kimin çektiğini de gösterdi:
Parayı Büyükler Kazandı: 250’den fazla çalışanı olan dev şirketler, toplam paranın %34,3'ünü kasasına koydu.
Milleti Küçük Esnaf Doyurdu: Yanında 1 ila 9 kişi çalışan küçük mahalle esnafı ve ufak işletmeler, tüm çalışanların %36,4’üne iş kapısı oldu. Yani istihdamın yükünü yine küçük esnaf sırtladı.
Fabrikalarımızın Yarısından Fazlası Düşük Teknolojide
Üretim yapan fabrikalarımızın teknoloji seviyesi de raporda yer aldı. İmalat sektöründeki fabrikaların %54,4'ü hâlâ düşük teknolojiyle üretim yapıyor. Bu fabrikalar, sanayide çalışanların yaklaşık yarısını istihdam etse de toplam cirodan ancak %35,8 pay alabiliyor.
HATİCE KARAKUŞ-ÖZEL HABER