Meram’ın Kızılören Mahallesi’nde nesillerdir değişmeyen asırlık üretim kültürü, bu yıl da aynı heyecan ve özenle yaşatılıyor. Doğal serinliği ve ideal nem oranıyla ün kazanan bölgedeki doğal mağaralar, binbir emekle hazırlanan meşhur tuluk peynirlerine bir kez daha ev sahipliği yapmaya başladı.
Meram Belediyesi Peynirlerini Mağaraya Yerleştirdi
Her yıl haziran ve temmuz aylarında başlayan bu kadim yolculuk, sadece köylülerin üretimiyle sınırlı kalmıyor. Meram Belediyesi, geleneksel Mağaradan Peynir Çıkarma Şenliği kapsamında vatandaşlara ikram edilmek üzere hazırlattığı özel tuluk peynirlerini Kızılören’deki mağaralara bıraktı. Hiçbir katkı maddesi kullanılmadan tamamen doğanın sunduğu şartlarda yaklaşık dört-beş ay boyunca olgunlaşacak peynirler, ekim ayının sonunda düzenlenecek şenlikle yeniden gün yüzüne çıkarılacak.
Sabır, İrfan ve Yoğun Alın Teriyle Gelen Lezzet
Kızılören’de peynir yapımı, kulaktan kulağa ve elden ele aktarılan köklü bir yaşam kültürü. Köylü kadınların sabahın ilk ışıklarıyla başlayan yoğun mesaisinde süt işleniyor, yağı ayrılıyor, kaynatılıp mayalandıktan sonra taşlarla bastırılarak suyu süzülüyor.
Geleneksel üretim sürecini anlatan mahalle sakinlerinden Miyase Koyuncu, peynirin lezzet sırrını şu sözlerle ifade etti:
"Sütün yağı ayrılır. Sonra ısıtır, makineden çekeriz. Kaymağı ayrıldıktan sonra peynir mayasını çalar, kaynatırız. Süzgeçlere döker, suyunu taşla bastırarak çıkarırız. Sonra tuluğa basıp mağaralara koyarız. Ekim sonunda ya da kasım başında çıkarılır. Mağarada kalınca tadı yerine geliyor."
Tuluğun Sırrı ve Mağaraların Doğal İklimi
Kızılören tuluk peynirini benzersiz kılan tek unsur kullanılan taze süt değil. Keçi veya koyun derisinden elde edilen doğal tuluklar, peynirin nefes almasını sağlarken mağaranın mikrokliması lezzete kendine has aromasını ve koruyuculuğunu kazandırıyor.
Dedelerinden devraldıkları bu mirası sürdürdüklerini belirten Ahmet Koyuncu, "Tuluk deri olduğu için peynir daha korunaklı ve sağlıklı oluyor. Bu gelenek bizim dedelerimizden beri devam ediyor. Çevre köylerden gelip tuluklarını mağaraya koyanlar da olur. Dört beş ay sonra herkes gelip peynirini alır. Yaz boyunca mağarada bekleyen peynirler, kışın sofralarımızı süsler," dedi.
Başkan Mustafa Kavuş: “Yüzlerce Yıllık Bir Kültür Yeniden Doğuyor”
Bu etkinliğin yalnızca bir gıda olgunlaştırma süreci olmadığını, aynı zamanda geçmişten geleceğe uzanan kültürel bir miras olduğunu vurgulayan Meram Belediye Başkanı Mustafa Kavuş, büyük şenlik için heyecanlı olduklarını belirtti.
Başkan Kavuş açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Kızılören'de ekim ayının sonu yaklaştığında mağaranın önünde yıllardır aynı heyecan yaşanıyor. Aylar önce bırakılan tuluklar tek tek çıkarılırken mahallede adeta bir bayram havası oluşuyor. Geçtiğimiz yıl öncülüğümüzde yeniden canlandırılan Mağaradan Peynir Çıkarma Şenliği, bu yıl da aynı coşkuya hazırlanıyor. Bu etkinliğin içinde alın teri, yaylaların bereketi, analarımızın emeği ve ecdadımızın üretim kültürü var. Şimdi o tuluklar sessiz mağaranın serinliğinde bekleyecek. Ekim ayının sonunda mağaranın kapıları açıldığında, yüzlerce yıllık bir kültür her yıl olduğu gibi yeniden gün yüzüne çıkacak.”