Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2026 yılı Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması sonuçları, 6-17 yaş grubundaki çocukların dijital dünyadaki alışkanlıklarını gözler önüne serdi. Verilere göre, çocukların yüzde 92,7'si internet kullanımı gerçekleştirirken, akıllı telefon sahipliği ve kullanım oranları dikkat çekici seviyelere ulaştı.
Telefon kontrol sıklığı 30 dakikaya indi
Araştırmaya göre 6-17 yaş grubu çocukların yüzde 80,1'i cep telefonu veya akıllı telefon kullandığını belirtti. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 66,2 iken, 11-17 yaş grubunda yüzde 89,8'e yükseldi. Telefon kullanan çocukların yüzde 97,4'ü cihazı düzenli olarak kullandığını beyan etti.
Kullanım amaçlarında 6-10 yaş grubunda yüzde 73,3 ile oyun oynamak, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 87,8 ile internette gezinmek ilk sırada yer aldı. Düzenli telefon kullanan çocukların yüzde 37,8'i telefonunu en az 30 dakikada bir kontrol ettiğini ifade ederken, bu oran 11-17 yaş grubunda yüzde 48,0 olarak kaydedildi.
İnternet ve sosyal medya kullanımı artıyor
Çocuklarda internet kullanım oranı 6-10 yaş grubunda yüzde 86,6, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 96,9 oldu. Düzenli internet kullanan çocukların hafta içi yüzde 53,0'ü, hafta sonu ise yüzde 63,4'ü günde iki saat ve üzeri çevrim içi vakit geçirdi. İnternet kullanım amaçları ise şöyle sıralandı:
Video izleme: Yüzde 86,2
Ders çalışma, ödev ve sunum hazırlama: Yüzde 80,3
Sosyal medya kullanımı: Yüzde 75,1
Çevrim içi ders veya kursa katılma: Yüzde 17,9
Genel sosyal medya kullanım oranı yüzde 69,8 olarak ölçülürken; erkek çocukların yüzde 71,4'ünün, kız çocuklarının ise yüzde 68,1'inin sosyal medya kullandığı belirlendi. Yaş gruplarına bakıldığında 11-17 yaş grubunda sosyal medya kullanımının yüzde 83,4'e ulaştığı görüldü.
Ekran süresi kitap okumayı azalttı
Çocukların yüzde 68,1'i dijital oyun oynadığını belirtti. Erkek çocuklarda bu oran yüzde 77,4 iken kız çocuklarda yüzde 58,2 olarak gerçekleşti. Düzenli oyun oynayan çocukların tercihlerinde yüzde 48,1 ile macera/aksiyon oyunları ilk sırada yer alırken, bunu yüzde 44,5 ile strateji/taktik ve yüzde 41,6 ile spor oyunları izledi.
Ekran başında geçirilen sürenin günlük yaşama etkileri sorulduğunda ise çocukların çarpıcı yanıtlar verdiği görüldü:
Yüzde 48,3'ü daha az kitap okuduğunu,
Yüzde 42,2'si daha az ders çalıştığını,
Yüzde 33,0'ü ailesiyle daha az vakit geçirdiğini,
Yüzde 26,8'i arkadaşlarıyla yüz yüze daha az görüştüğünü,
Yüzde 25,4'ü ise daha az uyuduğunu beyan etti.
Kız çocukları üretken yapay zekayı daha çok kullanıyor
Araştırmanın öne çıkan başlıklarından biri de üretken yapay zeka kullanımı oldu. 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 63,0'ü üretken yapay zeka araçlarından yararlandığını açıkladı. Kız çocuklarında kullanım oranı yüzde 65,5 ile erkek çocukların (yüzde 60,6) önüne geçti.
Yapay zeka en çok yüzde 88,1 ile örgün eğitim amacıyla kullanılırken, bunu yüzde 58,6 ile özel amaçlı kullanımlar takip etti. Yapay zeka kullanmayan çocukların yüzde 68,9'u ise bu teknolojinin varlığından haberdar olmadığını belirtti.
Siber zorbalık en çok akranlardan geliyor
Raporda siber zorbalık verilerine de yer verildi. Çocukların yüzde 10,2'si siber zorbalığa maruz kaldığını, yüzde 4,6'sı zorbalık yaptığını, yüzde 23,6'sı ise zorbalığa tanıklık ettiğini bildirdi. 11-17 yaş grubunda zorbalığa uğrayanların yüzde 73,3'ü, bu eylemi gerçekleştiren kişinin yüz yüze tanıştığı arkadaşı veya akranı olduğunu söyledi.
Siber zorbalığın en sık yaşandığı mecralar sırasıyla yüzde 56,5 ile anlık mesajlaşma uygulamaları, yüzde 51,1 ile SMS ve yüzde 40,7 ile sosyal medya platformları oldu. Çocukların yüzde 80,3'ü kırıcı veya incitici mesajlara maruz kaldığını belirtirken, zorbalığa uğrama nedenleri arasında yüzde 60,4 ile davranış biçimleri ve yüzde 33,1 ile fiziksel özellikler ilk sıralarda yer aldı. Ayrıca siber zorbalık deneyimleyen 11-17 yaş grubundaki kız çocuklarının yüzde 10,5'inin okula devam durumunun bu süreçten olumsuz etkilendiği tespit edildi.