2019 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemelerin Resmi Gazete açıklamasının ardından gözler çiftçilere ve ziraat odalarına çevrildi. Tarımsal desteklemeleri yerinde bulan Meram Ziraat Odası Başkanı Murat Yağız ve Karatay Ziraat Odası Başkanı Rıfat Kavuneker, asil çözüm yolunun girdi maliyetlerinin düşürülmesi ve tarımsal alanların altyapısının düzeltmesi gerektiğinin altını çizdiler. Konya Kırmızı Et Üreticileri Birliği Başkanı Nazif Karabulut ise, desteklemelerden önce et ithalatının önlenmesi gerektiğine vurgu yaptı
"2019 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararı", Resmi Gazete'de yayımlandı. Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) dahil olan çiftçilere bu yıl için ödenecek tarımsal destekler belli oldu. Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli kapsamında buğday, arpa, çavdar, yulaf ve tritikale için dekar başına 19 lirası mazot, 8 lirası gübre olmak üzere 27 lira destek sağlanacak.
Üreticilere, dekar başına olmak üzere, çeltik ve kütlü pamuk için 66 lira, nohut, kuru fasulye ve mercimek için 26 lira, patates için 31 lira, yağlık ayçiçeği, soya için 30 lira, dane mısır için 29 lira, kuru soğan, kanola, aspir, yaş çay, fındık, yem bitkileri için 21 lira, zeytin ve diğer ürünler için 19 lira destek sağlanacak. Organik tarım için kategorilerine göre dekar başına 5 ile 70 lira arasında destek verilecek
YAĞIZ: DESTELEMELERİN YANINDA GİRDİ MALİYETLERİ İNDİRİLMELİ VE BORÇLAR FAİZSİZ OLARAK ERTELENMELİ
Konu hakkında gazetemize değerlendirmelerde bulunan Meram Ziraat Odası Başkanı Murat Yağız, desteklemelerin geçen yıla göre yüzde yüz artırıldığını hatırlatarak yetkililere teşekkür etti. çiftçilerini bir çok sorunla uğraştığını söyleyen Başkan Yağız, ana sorunun girdi maliyetleri olduğunun altını çizdi. Özellikle; mazot, gübre, tohum ve elektrik fiyatlarının düşürülmesi gerektiğine vurgu yapan Yağız, “Çiftçimiz son yıllarda kâr etmemekle birlikte zararı da karşılayamaz duruma geldi.
Bunun en büyük etkenlerinden biri de girdi maliyetlerinin çok yüksek olmasıdır. Girdi maliyetleri yüksek olunca çiftçi, bankalara ve tarım kredi kooperatiflerine borçlandı. Bunun yanında çiftçilerimiz büyük oranda modern tarıma geçiş yaptı. Bu borçlarla birlikte çiftçimiz zor günler yaşıyor. Bunun için bankaların ve kooperatiflerin faizsiz olarak ertelenmesi gerekiyor. Bu yıl ekim ayı yağışlarının az olması ürünlerin de az olacağının işareti. Eğer bahar yağışları da az olursa çitftçimiz haşatını umduğu gibi alamayacak. Bunun için sadece desteklemeler artırılması değil, girdi maliyetlerinin azaltılması ve borçların faizsiz ertelenmesi gerekiyor” dedi.
KAVUNEKER: TARIM SİL BAŞTAN YENİDEN DÜZENLENMELİ
Karatay Ziraat Odası Başkanı Rıfat Kavuneker ise desteklemelerin yeterli olduğunu söyleyerek, çiftçinin birçok sorunla başa çıkması için büyük değişimlerin yapılması gerektiği vurgusu yaptı.
Kavuneker, açıklamasında çiftçinin tarladaki en büyük giderinin sulama için harcadığı elektrik fiyatları olduğunu bilgisi verdi. Çiftçinin tarlasını sulamak için sadece elektriğe saatte 80 ila 100 lira ödediğini ifade eden Kavuneker, “Destekleme fiyatlarını yerinde buluyoruz, fakat çiftçinin büyük sorunlarına bu desteklemeler tam manasıyla çözüm olamıyor. Bunun temel nedeni girdi maliyetleridir. Bunun yanında çiftçinin tarlasına su, yol ve elektrik gelmeli. Konya Ovası için su sorunu tam olarak çözülmedi. Bunun yanında tüm Türkiye geneli için tarımsal programlar sil baştan yeniden yazılmalı. Bunun için biz üreticiler, odalar ve tüm paydaşlar ortak kararlar alıp çözümler üretmemiz gerekiyor” şeklinde konuştu.
KARABULUT: BESİ DESTEKLEMESİ ARTMADI
Konya Kırmızı Et Üreticileri Birliği Başkanı Nazif Karabulut ise, hayvansal desteklemeler içinde besi hayvancılağına 250 lira destek verildiğini söyledi.
bu destek fiyatının geçen seneyle aynı olduğunu dile getiren Karabulut, “Bu sene yetkililerden bu fiyatın 750 lira olmasını talep ettik ve onaylanması için çok çaba harcadık. Fakat bu seneki fiyatlar geçen seneki fiyatla aynı kaldı. Temennimiz gelecek yıllara kaldı. Önümüzdeki yıllarda bu fiyatı yükseltmemiz gerekiyor. Öte yandan ithal eti tamamen durdurmamız gerekiyor” dedi.
TARIMSAL DESTEKLEMELER YÜZDE YÜZ ARTTI
"2019 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararı", Resmi Gazete'de yayımlandı. Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) dahil olan çiftçilere bu yıl için ödenecek tarımsal destekler belli oldu. Buna göre, ÇKS'ye dahil çiftçilere Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli kapsamında, dekar başına olmak üzere, buğday, arpa, çavdar, yulaf ve tritikale için 19 lirası mazot, 8 lirası gübre olmak üzere toplam 27 lira, çeltik, kütlü pamuk için 62 lirası mazot, 4 lirası gübre olmak üzere 66 lira, nohut, kuru fasulye, mercimek için 22 lirası mazot, 4 lirası gübre olmak üzere toplam 26 lira, patates için 27 lirası mazot, 4 lirası gübre olmak üzere 31 lira, yağlık ayçiçeği, soya için 26 lirası mazot, 4 lirası gübre olmak üzere 30 lira, dane mısır için 25 lirası mazot, 4 lirası gübre olmak üzere 29 lira, kuru soğan, kanola, aspir, yaş çay, fındık, yem bitkileri için 17 lirası mazot, 4 lirası gübre olmak üzere 21 lira, zeytin ve diğer ürünler için 15 lirası mazot, 4 lirası gübre olmak üzere 19 lira destek verilecek.
Nadas için de dekar başına 8 liralık mazot desteği sağlanacak. Toprak analizi desteği olarak asgari 50 dekar ve üzeri tarım arazilerinde, her 50 dekar araziye kadar analiz başına yetkili toprak analiz laboratuvarlarına 40 lira destek olunacak. Organik tarım için kategorilerine göre dekar başına 5 ile 70 lira destek ödemesi yapılacak.
HAYVANCILIK DESTEKLERİ
Hayvancılık alanında, programlı aşıları tamamlanmak kaydıyla 4 ay ve üzeri yaşta, destekleme yılında ilk doğumunu yapan ve ilkine buzağılama yaşı en fazla 810 gün olan düvelerin buzağılarıyla son 2 buzağılama arası süre en fazla 450 gün olan ineklerin doğan buzağıları için 350 lira destek ödenecek. Saf sütçü sığır ırklarının 5 yaş üzeri olanlarıyla diğer sığır ırklarının etçi veya kombine ırkıyla bakanlıkça izinli tabii tohumlama boğaları veya suni tohumlama sonucu doğan buzağıları için 600 lira destek verilecek. 20 baş ve üzeri doğuran inek varlığına sahip işletmelerde, doğuran saf sütçü ırk inek varlığının en fazla yüzde 60'ının (5 yaş ve üzeri olanlar dahil), etçi ırk boğalardan bakanlıkça izinli tabii tohumlama boğaları veya suni tohumlama sonucu doğan buzağılarına 600 lira destek sağlanacak. Ağrı, Ardahan, Artvin, Bayburt, Bingöl, Bitlis, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Giresun, Gümüşhane, Hakkari, Iğdır, Kars, Muş, Ordu, Rize, Sivas, Şırnak, Trabzon, Tunceli, Van illerinde doğan buzağılar için ilave 100 lira destek ödemesi yapılacak.
SERTİFİKALI PATATES TOHUMU KULLANANA 80 LİRA DESTEK
Yurt içi sertifikalı tohum kullanım desteği çerçevesinde, dekara aspir, kanola, susam için 4 lira, çavdar, tritikale, yulaf için 6 lira, çeltik için 8 lira, arpa, buğday için 8,5 lira, yer fıstığı için 15 lira, yonca için 30 lira, kuru fasulye, mercimek, nohut, soya, fiğ, korunga ve yem bezelyesi için 20 lira, patates için 80 lira ödeme gerçekleştirilecek. Sertifikalı fide/fidan kullanım desteği bodur-yarı bodur meyve fidanları ile bahçe tesisi, çilek fidesi için dekar başına 400 lira, diğer meyve fidanları (bağ, nar ve muz hariç) ile bahçe tesisi dekar başına 280 lira olacak. Çiftlik Muhasebe Veri Ağı Sistemi'nin 81 ilde uygulanmasına devam edilecek ve geçen yıl kayıt altına alınan 6 bin işletmeye, işletme başına 600 lira ödenecek. Bakanlığın ve tarım sektörünün ihtiyaç duyduğu öncelikli konulara ilişkin bilgi ve teknolojilerin geliştirilmesi ve bunların çiftçilerle tarımsal sanayicilere aktarılması amacıyla bakanlıkça uygun görülen araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) projelerine destekleme ödemesi yapılacak. Öte yandan, kararda Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli çerçevesinde desteklenecek ürün listeleri de yer aldı. Söz konusu karar 1 Ocak 2019'dan geçerli olmak üzere itibarıyla yürürlüğe girdi. Servet R. Çolak-Memleket