Son yıllarda boşanma davalarının sayısındaki artış sebebiyle önceden sadece Asliye Hukuk mahkemelerinin baktığı davalara şimdi bütün mahkemeler baktığını belirten Konya Baro Başkanı Hasan Özen boşanmak isteyenlerin büyük bir kısmının çalışan kadınlar olmasını sosyo-ekonomik sebeplere bağladı.
Boşanma sayısındaki artışta Yeni Medeni Kanun’un ilgili hükümlerinin etkili olduğunun tahmin edildiğini belirten SÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yasin Aktay, “Kadın ve erkeklerin evlilik ilişkilerinden beklentilerinin dönüşmesi, geleneksel ailenin yerini modern aile tiplerine bırakması da diğer sebepler arasında” dedi.
Türkiye genelinde ve Konya’da son zamanlarda boşanma davalarının artış gösterdiği bildirildi. Genellikle çalışan kadınların açtığı davaların sebepleri arasında kadının sosyo-ekonomik özgürlüğünü elde etmesi ve aile içi şiddetli geçimsizliklerin geldiği öğrenildi.
Gazetemize konuyla ilgili bir açıklama yapan Konya Baro Başkanı Av. Hasan Özen, önceden boşanma davalarına sadece asliye hukuk mahkemelerinin bakmasına karşın, dava sayısındaki artışla birlikte bütün mahkemelerin bu davalara bakmaya başladığını söyledi. Ellerinde henüz detaylı bir istatistik çalışma olmamasına karşın, kadınların eşlerinden boşanmak istemelerinin temel sebepleri arasında sosyo-ekonomik sorunların yattığını tahmin ettiklerini söyleyen Özen, “Ekonomik özgürlüğünü kazanan çalışan kadınlar, kolayca kocalarından boşanmayı göze alabiliyorlar” dedi.
BOŞANMADAKİ ARTIŞ ŞEHİRLEŞMENİN SONUCU
Şehirleşmeyle birlikte boşanma sayısında bir artışın görülmesinin normal olduğunu kaydeden SÜ Sosyoloji Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yasin Aktay, modernleşme ve şehirleşmenin yeni bir sosyal ilişkiler formu doğurduğunu belirterek “Bu sosyal ilişkiler formu geleneksel aileleri modern ailelere doğru dönüştürüyor. Hem kadınların hem de erkeklerin evlilikten ve aileden bekledikleri farklılaşıyor. Batıda mal ayrılığı rejiminin uzun yıllardır var olmasının, bu toplumlarda evlilik akdinin azalmasının en önemli sebepleri arasında gösteriliyor. Türkiye’de de AB’ye uyum sürecinde çıkarılmış Yeni Medeni Kanun’da aynı maddenin yürürlüğe girmiş olmasının boşanma davalarındaki artışın önemli sebepleri arasında olduğu tahmin ediliyor” dedi.
Boşanmaların hem erkeği hem de kadını mağdur ettiğini bildiren Aktay, “Klasik sosyal ilişkilerin dönüşmesiyle oluşan yeni sosyal ilişkiler formu içerisinde çalışan kadınların boşanmaya yatkın olmaları, şehirlileşme ve modernleşme endekslerinde zaten gözlemlenen bir husus. Burada dikkat edilmesi gereken nokta şudur: Boşanmış ve böylelikle dul kalmış kadınların hayatlarının ileriki aşamalarında bu yeni ilişkiler ağı içinde mağdur olma ihtimalleri erkeklere nazaran daha fazladır” diye konuştu.
KADINLARIN YÜZDE 50’Sİ BOŞANMAK İSTİYOR
Türkiye'de boşanma konusunda son çalışma Türkiye Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 1999–2004 yılları arasını kapsayacak şekilde gerçekleştirilmişti. Bu araştırma, anlaşmalı boşanmak üzere mahkemeye başvuranların sayısının 1 milyonu aştığını, boşanmak isteyen kadınların oranının da yüzde 50'ye ulaştığını ortaya koymuştu.
BOŞANMA NEDENLERİ ARAŞTIRILIYOR
Başbakanlık Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü, Türkiye'de yaygın boşanma nedenlerini belirlemek üzere bir araştırma başlattı. 'Boşanma Nedenleri Araştırması' kapsamında internet aracılığıyla boşanma davalarına bakan avukatlara yönelik bir anket düzenleniyor. Başbakanlık Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü, 'Boşanma Nedenleri' konulu bir araştırma başlattı. Araştırma 2003-2006 yılları arasında en az bir boşanma davasına bakmış avukatlardan bilgi alma yoluyla gerçekleştirilecek. Barolar aracılığıyla avukatlara ulaşılarak yapılacak anketler sonucunda Türkiye'de en fazla görülen boşanma nedenleri belirlenecek. Araştırma ile boşanma olgusunun farklı nedenleriyle sıklıkla karşılaşan boşanma davalarına giren avukatların boşanma nedenlerine ilişkin görüşlerinin alınması, boşanma nedenlerinin kadınlar ve erkekler tarafından nasıl farklılaştığının anlaşılması, Türkiye'de artma eğilimi içine girdiği gözlenen boşanma olgusunun nedenlerinden olan ve resmi istatistiklerde önemli bir istatistiksel yüzdeye sahip olan 'geçimsizlik' ana başlığı altında yer alan nedenlerin detaylı olarak öğrenilmesi, artış göstermiş olan boşanmaların toplumsal düzeyde sorun yaratacak bir seviyeye gelmemesi için politika yapıcılara yönelik öneriler geliştirilmesi amaçlanıyor. Murat Güzel-Memleket