Konya Aydınlar Ocağı’nın Sille Salı Sohbeti’nde Tataristan İzlenimleri’ni anlatan Prof. Dr. Kâzım Ürün, seçkin bir dinleyici topluluğuna Tataristan’ın dinî, sosyal ve iktisadî hayatı hakkında bilgi verdi.
Fotoğraflar eşliğinde bir sunum gerçekleştiren Prof. Dr. Kâzım Ürün, Tataristan’ın Başkenti Kazan’da düzenlenen “İslâmî ve Kültürel Açıdan Tataristan’ın Dünü-Bugünü” konulu sempozyumda bir bildiri sunduklarını belirterek “Tataristan İslâm-Rus Üniversitesi’nde Arapça ve Rusça gerçekleştirilen sempozyum çok başarılı ve faydalı oldu. Bu vesileyle Rusya Federasyonu’nun en zengin ve en gelişmiş Özerk Cumhuriyeti olan Tataristan’ı ve Tatar Müslümanlarını daha yakından tanıma fırsatım oldu” dedi.
Avrupa ülkesi olarak kabul edilen Tataristan’ın nüfusunun yaklaşık 4 milyon olduğunu ve yüzde 52’sini Tatar (Kırım-Kazan ve İdil), yüzde 30’unu da Rus oluşturduğunu kaydeden Prof. Dr. Ürün, Tataristan’ın başkenti Kazan’ın nüfusunun 1,5 milyon ve Rusya’da yaşayan Tatarların sayısının da 7 milyon civarında olduğunu söyledi. Moskova ve Sen Petersburg’dan sonra en büyük şehrin Kazan olduğunu ve burada bir Kremlin Sarayı bulunduğunu ifade eden Prof. Ürün, “6 ay yeşil, 6 ay beyaz kış” yaşanan Tataristan’ın petrol ve doğalgaz açısından çok zengin bir ülke olduğuna dikkat çekerek “PVC, mermi, barut ve uçak fabrikaları ile sanayisi oldukça geniş olan Tataristan’a, Kazan’daki doğalgaz rezervleri açısından geleceğin Kuveyt’i olarak bakılıyor” diye konuştu.
Tatarların, İdil-Kama Bulgar Devleti’nin kurulmasıyla birlikte 922’de İslâmiyet’i resmen kabul ettiklerini ve bunun da bin yıl öncesine dayandığını ifade eden Prof. Dr. Ürün, İslâmî önderlerin Buhara’daki medreselerde okuduklarını ve Kazan’da ilk olarak Muhammediyye Medresesi’ni kurduklarını, Mercanî Medresesi’nin de ilk tatar tarihçisi olan Şehabeddin Mercanî tarafından açıldığını kaydetti.
Tataristan’da bin 300 caminin bulunduğunu ve Kazan’daki camilerin adedinin 50 olduğunu belirten Prof, Ürün, 2005’de açılan 4 minareli Kul Şerif Camii’nin olduğu yerde 1500’lü yıllara ait Kazan Hanlarının türbelerinin de bulunduğunu dile getirdi.
Eğitim dili Rusça olan Tataristan’da gençlerin yüzde 80’inin yüksek tahsil gördüğünü ve okuma-yazma oranının yüzde 100 olduğunu kaydeden Prof. Ürün, Kazan’da büyük bir bölümü Arapça olan 12 bin yazma eserin bulunduğunu sözlerine ekleyen Prof. Dr. Ürün, aylık maaşların 400-1000 dolar arasında değiştiğini ve en çok okunan gazetenin Pravda olduğuna dikkat çekti.
Başlık parası ve kına gecesinin olmadığı Tataristan’da, gençlerin bir yüzükle kolay bir şekilde evlenebildiklerini ve gelin ile damadın limuzine binme geleneği bulunduğuna işaret eden Prof. Dr. Ürün, 2 çocuk sahibi olan ailelere hükümet tarafından destek olmak üzere 300 bin Ruble çocuk parası verildiğini sözlerine ekledi. Prof. Ürün ayrıca, başkent Kazan’da kışın akşam namazının saat 2,5’da, ikindi namazının 4’de ve sabah namazının da 8,5’da kılındığına dikkat çekti.
Memleket