Başak Koleji Okul Müdürü Yılmaz Taşcı, Son yıllarda önemi gittikçe artan Değerler Eğitimi hakkında konuştu. Müdür Taşçı, Değerler Eğitimi’nin günümüzde her okulda uygulanması gerektiğinin altını çizdi. Müdür Taşçı, Değerler Eğitimi hakkında birçok soruyu açıkladı.
Okulların görevleri nelerdir?
İnsanların merkez konumda olduğu önemli yaşam alanları olan okullar, öğrencilerimizin evi ve dış dünyası arasında bir köprü vazifesi gören kurumlardır. Okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise kademelerinde geçen süreler göz önüne alındıklarında eğitim, öğretim faaliyetlerinin sistemli bir şekilde yürütüldüğü yegâne kurumlar arasındadır. Okullar sadece akademik başarının incelendiği bir kurum olmaktan ziyade, öğrencilerin sosyal, psikolojik, ruhsal yönlerini de geliştirmek gibi görevleri de vardır. Okullar sadece toplumun benimsediği değerleri öğrencilere aktarmakla kalmaz, gelecek kuşakların davranışlarını, değerlerini ve alışkanlıklarına yön vermek gücüne de sahip olmalıdır.
Değerler eğitimi’ne neden ihtiyaç duyuluyor?
Karakterli ve iyi bir şekilde yetişmiş nesiller bir toplumun istikbalidir. Bir öğrencinin; İyi ile kötüyü, güzel ile çirkini, faydalı ile zararlı olanı, helal ile haramı bilecek ve seçecek şekilde yetiştirilmesi, onların sağlıklı tercihler yapabilmesi için onları bilişsel, duyuşsal, psikomotor alanlarda donatılıp, ahlaki kararlar alması ve davranışlar sergilemesi adına göz ardı edilmemesi gereken bir eğitim anlayışına “Değerle eğitimine” ihtiyaç vardır. Günümüzde değişen aile yapısı, yaşam koşulları, çekirdek aile anlayışının değişmesi, kadınlarımızın iş hayatına atılmaları, parçalanmış aileler, çocukların erken yaşlarda kreşlere, anaokullarına yönelme ihtiyaçları gibi durumlar düşünüldüğünde bahse konu olan bir çok değerin artık eskiden olduğu gibi aile tarafından yeterince verilemediği, çocuklara değerlerin öğretilmesi konusunda okullardan ve öğretmenlerimizden beklentilerin arttığı gözlenmektedir. Tüm eğitim sistemlerinde hem bilgili hem de değerlere sahip çıkan iyi ve akıllı fertler yetiştirmek esas kabul edilir. Bu konuda okullardan beklentilerin en başında ahlak/ değerler eğitimi yer almaktadır.
Değerler eğitim insana güzel hayatı getirir mi?
Kendi toplumuna yabancılaşmadan insanlığı kucaklayacak bir nesil yetiştiremeyen toplumlar; Fertlerinde, Her şeyin anlam ifade ettiği bir dünyada “her şey ne kadar da anlamsız” diye sözlere şait olurlar ve dekadansla dans eden toplumlara dönüşürler… İnsan bir değer olduğunu unutmamalıdır. Yaradılış gayesini bilmeli, helal dairesinde yaşamlarında tatmin bulmalı ve daha iyi karakterli fert olarak yaşamına yön vermesi gerektiğini bilmelidir. Nasıl bir insan sorusu nasıl bir eğitim sorusunu beraberinde getirir. Bir toplumun değer ve idealleri yetiştirmek istedikleri İdeal insan kavramında gizlidir. Burada unutulmaması gereken konu ‘’Din değeri belirler, ahlak onu yaşanır hale getirir.’’ Bu kapsamda değerler eğitimi din eğitiminden ayrı düşünülemez. Aksi durumda değerler kargaşası ortaya çıkar. Her sistemin batıl bile olsa sahip olduğu değerler ve bunlara yüklediği anlamlar vardır. Örneğin kapital sistemdeki Sabır ve Kanaat kavramı ile dinimizdeki Sabır ve kanaat kavramları aynı şeyleri ifade etmez.
Değerler Eğitimi’nin teorik yöntemleri nelerdir?
Din Ve Ahlak Aşkın Değerleri,
Sanat, Teknik, Fikir Vb. İçkin Değerleri,
Hukuk,Dil,İktisat Vb. Normatif Değerler Olarak Kabul Edilirler.
Bu değerler eğitimde verilmesi gereken değerler olarak üçe ayrılırlar.
İçkin değerler Duyulara, aşkın değerler Duyu ve Duygulara, Normatif değerler ise duyu ve duygular aracılığıyla kavramlara dayandırılırlar. Okullarda verilmesi gereken değerlerin başında İffet-Şeceat-Hikmet ve Adalet gelir. Saygı, sorumluluk, dürüstlük, adalet, hoşgörü, yardımseverlik, merhamet, iş birliği, cesaret, özdisiplin, vatanseverlik vb. birçok değer bu 4 ana değerden kök alır.
Eflatundan bize aktarıldığına göre;
İyi, Doğru, Bilgili, Güçlü, Erdemli, sağduyulu bireyler güçlü toplumları… İyi, Doğru, Bilgili, Güçlü, Erdemli, sağduyulu toplumlar da; Kaosun, şiddetin, terörün olmadığı Güçlü, Kuvvetli, yaşanır kurum ve devletleri oluştururlar…
Değerler Eğitimi alan bir genç yaşantısı değişecek mi?
Kendi toplumuna yabancılaşmadan insanlığı kucaklayacak bir nesil yetiştirmek istiyorsak,
Akılları duygularının gölgesinde kalmayacak bir nesil hedefliyorsak, Duygu , düşünce , davranış becerileriyle donatılmış nesil arıyorsak, Yaşamak umurunda olan, sorumluluk sahibi hesap vereceği duygusuyla hayatına yön veren nesil bekleniyorsa, Umut sahibi, Ufuk sahibi, Uyumlu ,Ubudiyet bilincine sahip bir gençlik ve toplum; İlgi, Sevgi, emek, sabır ve dikkat gerektiren bir eğitim yolculuğundan hayata Değerler Eğitimi ile atılacaktır.
Orta Öğretim Programlarında;
Bireyin ulusal ve evrensel değerlere sahip olması, değerler eğitimini edinip özümsemesine bağlıdır.
Bu amaçla bireyin bilişsel olarak ahlaki değerlerin bireysel ve toplumsal hayata yapacağı olumlu etkileri fark etmesi, olumlu ve olumsuz değerleri ayırt etmesi, kuralları sorgulaması gerekir.
Bu, çevresindeki sosyal problemler veya ihtiyaçlarla grup, kurum ve sosyal örgütleri ilişkilendirmesi, eylemlerinin kendisinde ve çevresinde meydana getirdiği değişiklikleri izlemesi, eylemlerini gerekçelendirmesi, tarihî, millî ve manevi değerleri bilmesi ve benimsemesi, çevresindeki olayları anlamlandırması ve yorumlaması ile mümkündür şeklinde ifadelere yer verilmektedir.
Bu konuda Özel Konya Başak Anadolu Lisesinde okul kültürünün bir parçası olan Değerler Eğitimi ile ilgili çalışmalar yapılmaktadır.
Kalbin ve kafanın açlığı midenin açlığından daha kötü sonuçlar verir.
Ahlak ve değerlere önem vermeyen bir özel okulun her ne olursa olsun veliler tarafından tercih edilmesini düşünmek abesle iştigaldir.
Değerler; inanışlar, tarih, aile, kültür ve içinde yaşadıkları toplum tarafından şekillendirilir. Kişinin değerleri; aldığı kararları, yaptığı seçimleri, davranışlarını ve toplum içinde birlikte yaşadığı insanlar üzerindeki etkisini belirler.
Okullar ve öğretim programları, sosyal davranış modelleri sağlayarak öğrencilerin değer sistemlerinin gelişiminde önemli rol oynar.
Okuldaki etkinlikler aleni ya da örtük olarak öğrencilerin değerlere ilişkin bilgi ve kavrayışlarını, birey ve toplumun bir üyesi olarak belirli değerleri davranışa dönüştürmeleri için gereken becerileri geliştirmelerine yardımcı olur.
Öğretim programlarıyla öğrencilere kazandırılması hedeflenen değerler on ana başlık altında toplanmıştır.