ASAM ile Diyanet çeşitli projeler üzerinde araştırma yapmak üzere sözleşme imzalarlar, fakat yeni gelen Diyanet yönetimi bu projeleri anlamsız ve gereksiz gördüğü için Ümit Özdağ'a ödenen parayı keser ve sözleşmeyi tek taraflı fesh eder. Bunun üzerine Ümit Özdağ Diyanet'e "Bu sözleşmeyi fesh edemezsiniz, benim arkamda ordu var" der. Bu iddia karşısında Diyanet İşleri Başkanı Bardakoğlu Genelkurmay 2. başkanı İlker Başbuğ'u arar ve olayı anlatır.Uzun zamandır konuşulan ancak ispatı tabii mümkün olmayan bu iddia, dün Başkan Ali Barkadoğlu tarafından doğrulandı. Bardakoğlu, Zaman'a verdiği röportajda bu olayın iç yüzünü anlattı.
DİYAM ile ASAM arasında iptal edilen protokol meselesine gelelim. Personelinin çoğu emekli askerlerden oluşan ASAM'dan başlangıçta ne bekledi Diyanet?
-Aslında Diyanet'in bu tür araştırma merkezlerine ihtiyacı var. Türkiye'de din olgusunu sosyolojik olarak araştırmak gerekiyor. Sunduğumuz din hizmeti nasıl karşılık buluyor, Türkiye'nin dinî coğrafyası nedir, insanların duyarlılıkları, çizgileri, din konusundaki sorunları nedir?
Bunların cevaplarını askerler mi aramalı sizin yerinize?
-İnsanların değişik tecrübeleri olabilir. Emekli subayın da belki bize bu yönde katkısı olabilir. Göreve geldiğimizde böyle bir araştırma beklentisiyle oluşmuş bir kuruluş bulduk. ASAM ile Diyanet Vakfı arasında protokoller yapılmış. Üniversite hocaları ve emekli paşalar var. Başında da yine ASAM'dan bir şahıs var. Biz DİYAM'ın çalışma tarzının ve yaptığı araştırmaların Diyanet İşleri Başkanlığı'nın ihtiyacı olan araştırmalar grubunda olmadığını daha çok imaja yönelik, güvenlik ağırlıklı çalışmalar olduğuna kanaat getirdik ve anlaşmayı tek taraflı olarak feshederek DİYAM'ı kapattık.
Yani DİYAM sırf ASAM ile iş yapsın diye mi kurulmuş?
Evet. Yaklaşık 700 milyar lira kadar para harcanmış.
Yani bu kadar kamu parası kötüye mi kullanılmış oldu?
Şahısların hataları ve yanlış tutumları sebebiyle Diyanet'in, vakfın, ASAM'ın, ordumuzun, emekli subaylarımızın yıpranmasını istemem. İnsanların hizmet anlayışları farklıdır. Önceki dönemde yönetici arkadaşlar belki iyi şeyler beklemişlerdir. Onlar da belki göreve devam etselerdi, pes edebilirlerdi. Bana göre DİYAM'ın, kuruluş tarzı yanlış. O şekilde kurulduktan sonra ondan bizim arzu ettiğimiz tarzda bir ürün beklemek haksızlık olur.
Genelkurmay Başkanlığı'nın bir dahli olmuş mu bu projenin oluşmasında?
-Bazı insanlar konumlarını kullanabilirler. Burada emekli subaylarımız, paşalarımız görev aldı derken, ordumuzun da bundan incinmesini istemem. Üç-beş kişinin üzerinden yargılara varmak doğru olmaz. Bu tamamen bireysel çabalar olarak görülüyor.
Şöyle bir olay oldu mu: Ümit Özdağ, bu projeyi Genelkurmay'ın istediğini söylüyor size. Siz de bunu kontrol için İlker Başbuğ'a soruyorsunuz. O da 'Hayır, bu şahsın bizimle hiçbir ilgisi yok. İstediğinizi yapabilirsiniz.'diyor. Doğru mu?
-İnsanlar kendilerini, konumlarını, yaptıkları işleri bazen abartabilirler veya farklı gösterebilirler. Ama olsun, biz yapılan işin rasyonelliğini, ürünlerin verimliliğini düşünürüz.
Daha önce bir açıklama yapıp, 'Özdağ'a ayda 8 bin dolar, emekli paşalara da ayda 1500'er dolar ödenmiş'dediniz.
-Hayır, biz ASAM'a dedik, Özdağ'a demedik. ASAM'a 150 bin dolarlık bir ödeme protokolü yapılmış. Ben geldiğimde bunun 80-90 bin doları ödenmişti zaten. Ayda 8 bin dolar şeklinde, bu ödeme ASAM'a yapıldı. Ama ben ASAM ile diğer şahısların ilişkilerini bilmem. Biz ödemeyi ASAM'a yaptık. Akıl parasıydı bu.
Akıl parası mı? Ama ASAM'ın akıllarını beğenmediniz.
-Biz 100 bin dolar ödeyince aklımız başımıza geldi.
Pahalıya mı mal oldu yani?
-Ama iyi bir tecrübe edinmiş olduk. En azından din konusunda stratejik araştırma merkezinin nasıl kurulmaması gerektiğini öğrenmiş olduk.
Bu yaklaşık 700 milyarın harcama kalemlerini alabilir miyim?
-DİYAM ile ilgili giderlerin tamamı TDV kaynaklarından karşılanmış ve 1 Ocak 2003-30 Ağustos 2004 tarihleri arasında yapılmış olan harcamalar ile istihdam edilmiş. 700 milyarın 113 milyarı protokol gereği ASAM'a verildi. 329 milyar lira personel, 91 milyar lira ise demirbaş alımı için harcanmış. Geriye kalan kısım ise telefon, kırtasiye, yakıt ve kitap yayıncılığı gibi kalemler için harcanmış.
ASAM'la yapılan sözleşmeyi hemen feshetmediniz sanırım
-TDV Mütevelli Heyeti'nce yapılan değerlendirme sonucunda; öncelikle ASAM'a yapılan ödemeler 31.08.2003 tarihi itibarıyla durduruldu. İkinci aşama olarak, 30.10.2003 tarihi itibarıyla da çalışanlara (13 kişi) döviz üzerinden sabit ücret ödemesi yerine, yarı zamanlı çalışma esasına göre ve TL üzerinden ödemeye geçildi. Son aşama olarak, 30.06.2004 tarihi itibarıyla da DİYAM'ın faaliyetlerine son verildi.