BAĞDAT (AA) - HAYDAR HADİ - Irak'ın başkenti Bağdat'ta 19'uncu yüzyıldan kalma matbaa, sahaf, tarihi bina ve kıraathanelerin bulunduğu "el-Mutenebbi Caddesi" şehrin her kesiminden entelektüel ve aydınların cuma günleri uğrak yeri olarak biliniyor.
Cadde boyunca yere serilen satış amaçlı çeşitli kitap, dergi ve yol boyunca tarihi kütüphanelerin bulunduğu Mutenebbi, Bağdat halkı için adeta "kültürel pazar" özelliği taşıyor.
Mutenebbi Caddesi, Bağdat'ın tarihi yüzü arasında yer alan ve Osmanlı döneminde inşa edildiği bilinen "el-Kışla", 1908'de yapılan "el-Mektebe el-Asriyye" (Asriye Kütüphanesi) ve aydınların bir araya gelip çay eşliğinde uzun sohbetlerin yapıldığı ve sürekli insan kalabalığıyla bilinen, 1917 yılından beri "Şahbender Kıraathanesi"ne ev sahipliği yapması caddenin tarihi değerini ve uğrayanların ilgisini artırıyor.
Irak Kraliyet yönetiminde devlet hizmet binaları olarak kullanılan ve günümüzde bakıma ve tadilata muhtaç bırakılan Mutenebbi'nin ara sokaklarındaki çok sayıda tarihi binalar ise gençlerin buluşma ve akşam saatlerine kadar sohbet etme yeri haline geldi.
2003 sonrası ülkede yaşanan terör saldırılarından da zaman zaman nasibini alan Mutenebbi Caddesi'ndeki bazı binalarda hasar izleri göze çarpıyor.
-"Mutenebbi, Irak'ın şemsiyesidir"
AA muhabirine konuşan sivil aktivist Muhammed Haşim, Iraklıların ve ülkenin çok zor dönemlerden geçtiğini ifade ederek, "Son derece gaddar ve diktatörler gelip geçti. Irak insanı yönetime karşı sarfettiği bir kelimeden ötürü diri diri gömüldu. Bu kabus ve kara günlerden sonra bize sözde demokrasi uğradı. Böylece Mutenebbi, Bağdat'ın ressam, şair, siyasetçi, edebiyatçı, oyuncu, müzisyen ve hürriyeti tatmak isteyen herkesin uğrak yeri olmaya başladı" diye konuştu.
Haşim, "Mutenebbi'ye gelenler toplumun her kesiminden dostlarını görür ve tüm etnik yapılar arasındaki farkın ortadan kalktığına şahitlik eder. Burası Irak'ın şemsiyesidir" ifadelerini kullandı.
-"Mezhepçilikten uzak yaşamın yeri"
Iraklı gazeteci Abdullah el-Kinani de, "Mutenebbi'ye Bağdat'ın entelektüelleri uğrar ve mezhepçilikten uzak hayatı ve hürriyeti soluklar" dedi.
Kinani, "Mutenebbi bağımsız bir hükümettir. Bu hükümetin Bakanları şairler, edebiyatçılar ve gazetecilerdir. Cumhuru da tüm din ve etnikten gruplardan oluşan halkın genelidir" yorumu yaptı.
"Mısır üretir, Lübnan basar ve Bağdat okur" deyimini hatırlatarak konuşmasına başlayan Iraklı aktivist Ahmet Casim ise, "Kitap okumayı seven Bağdatlı aydınlar için özellikle tatil günü olan cuma günleri Mutenebbi'ye uğrama fırsatı doğar" şeklinde konuştu.
2003 savaşından sonrası Bağdat'ta insanların bir araya gelebileceği çok fazla mekanın bulunmamasının halkın Mutenebbi'ye akın etmesine yol açtığını da dile getiren Casim, "Burada Irak'ın tek bir rengi değil tüm renklerini görürsün. Mutenebbi herkesindir" dedi.
-"Mutenebbi" adı nereden geliyor?
Bağdat'ın Mutenebbi Caddesi'nin adı, Abbasiler döneminde Irak'ın Kufe şehrinde dünyaya gelen Şair "ebu-Tayyip el-Mutenebbi"den geldiği biliniyor.
AA