Dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen astım, hava yollarının kronik iltihabi bir hastalığı olarak biliniyor. Hastalıkta hava yolları normalden daha hassas hale gelirken çeşitli tetikleyicilere maruz kalındığında daralma meydana geliyor.
Bu durum hastalarda nefes darlığı, hışıltılı solunum, göğüste sıkışma hissi ve özellikle gece artan öksürük gibi belirtilere yol açabiliyor.
Medicana Konya Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Gülfem Yıldırım, astımın ataklar halinde seyredebildiğini belirterek şu bilgileri paylaştı:
“Belirtiler zaman zaman tamamen kaybolabilir. Ancak altta yatan iltihabi süreç devam ettiği için uygun tedavi uygulanmazsa atak riski sürmeye devam eder.”
Alerjik Hastalığı Olanlarda Astım Riski Daha Yüksek
Uzmanlara göre alerjik hastalıklar, astım gelişiminde önemli bir risk faktörü oluşturuyor. Bağışıklık sisteminin zararsız maddelere karşı aşırı tepki vermesi sonucu ortaya çıkan alerjilerde en sık görülen alerjenler şunlar:
Polenler
Ev tozu akarları
Hayvan tüyleri
Küf mantarları
Uzm. Dr. Yıldırım, burun ve alt solunum yollarının bir bütün olarak çalıştığını belirterek günümüzde “tek hava yolu, tek hastalık” yaklaşımının benimsendiğini söyledi.
Sürekli burun akıntısı, hapşırık ve burun tıkanıklığı gibi alerjik rinit belirtileri olan kişilerde astım gelişme riskinin daha yüksek olabileceği ifade edildi.
Sigara Dumanı ve Hava Kirliliği Astımı Tetikleyebiliyor
Astım ve alerjik hastalıklarda genetik yatkınlık önemli bir rol oynasa da çevresel faktörler de hastalığın ortaya çıkışında belirleyici oluyor.
Uzm. Dr. Gülfem Yıldırım, hastalığı tetikleyebilecek başlıca faktörleri şöyle sıraladı:
Hava kirliliği
Sigara dumanı
Kapalı ortamlarda uzun süre kalmak
Ev içi alerjenlere maruziyet
Solunum yolu enfeksiyonları
Özellikle çocukluk çağında sigara dumanına maruz kalmanın, ilerleyen yaşlarda astım gelişme riskini artırdığı vurgulandı.
Astım Tanısında Solunum Testleri Önemli
Astım tanısında hastanın öyküsü ve belirtileri büyük önem taşıyor. Özellikle şu belirtiler tanı açısından yol gösterici oluyor:
Tekrarlayan nefes darlığı
Hışıltılı solunum
Gece öksürüğü
Egzersizle artan solunum sıkıntısı
Uzmanlar, solunum fonksiyon testleri ile hava yolu daralmasının objektif olarak gösterilebildiğini ve gerekli durumlarda alerji testleri ile hastanın hangi maddelere duyarlı olduğunun belirlenebildiğini ifade ediyor.
Erken tanı, hastalığın ilerlemesini önlemek ve yaşam kalitesini artırmak açısından kritik önem taşıyor.
Astım Tedavisinde İnhaler İlaçlar Kullanılıyor
Astım tedavisinde temel yaklaşımı inhaler yoluyla kullanılan ilaçlar oluşturuyor. Bu ilaçlar doğrudan hava yollarına ulaştığı için hızlı etki gösterirken sistemik yan etkileri daha az oluyor.
Tedavi sürecinde:
Kontrol edici ilaçların düzenli kullanılması
Rahatlatıcı ilaçların ihtiyaç halinde alınması
İnhaler cihazların doğru teknikle kullanılması
tedavinin başarısı açısından büyük önem taşıyor.
Alerjik hastalıklarda ise alerjenden korunma, ilaç tedavisi ve bazı hastalarda immünoterapi uygulanabiliyor.
Uzmanlardan Uyarı: Belirtileri Hafife Almayın
Uzmanlar, astım ve alerjik hastalıkların doğru yönetilmesinin yaşam kalitesini önemli ölçüde artırdığını belirtiyor.
Ancak;
Belirtilerin hafife alınması
İlaçların düzensiz kullanılması
Kontrol muayenelerinin aksatılması
hastalığın kötüleşmesine ve atakların artmasına neden olabiliyor.
Uzmanlar, gece uykudan uyandıran nefes darlığı, sık tekrarlayan öksürük veya egzersizle gelişen hışıltı gibi belirtiler görüldüğünde mutlaka bir uzmana başvurulması gerektiğini vurguluyor.