Selçuk Üniversitesi Kamu Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Orhan Gökçe, Konya Gazeteciler Cemiyeti’nde düzenlediği basın toplantısında 65 ilde yapıldığı duyurulan anketin sonuçlarını açıkladı.  

Prof. Dr. Orhan Gökçe, Yrd. Doç. Dr. Gülise Gökçe ile birlikte İşletme ve İktisat bölümleri 2. sınıf öğrencilerinden oluşturulan araştırma grubunun yaptığı “Türkiye’deki Toplumsal Eğilimler ve Devletin İdari Kapasitesi Araştırması” kapsamında 2 bin 845 kişiyle yüz yüze görüşüldüğü bildirildi. Kamuoyu araştırmasının 2007 yılının siyasi gündemini oluşturacak Cumhurbaşkanlığı seçimi ve genel seçimlerle ilgili genel eğilimlere yönelik olduğu belirtilen sonuçlar, konu başlıklarından detaylara kadar tarafsızlık ölçüleri dışına çıkıldığını açıkça belli ediyor. Uzmanlara göre ise anket, teknik açıdan incelendiğinde 65 şehirde 2 bin 845 kişiyle görüşülmesi şu anlama geliyor: Ortalama şehir başına 44 denek düşüyor. Diğer taraftan 65 şehirde anket yapmaya niye lüzum görüldü, o anlaşılamıyor. Çünkü Türkiye’de birbirine çok benzeyen onlarca şehir var. Örneğin Konya, İç Anadolu’daki pek çok şehirle benzerlik gösteriyor.

ERDOĞAN’IN KÖŞKE ÇIKMASINA VİZE YOKMUŞ!

Araştırma sonuçlarının son günlerde kamuoyuna duyurulan araştırma ve anket sonuçları ile büyük bir paralellik içerisinde olduğu belirtilmesine rağmen, sözkonusu anketin sonuçlarında istenen sonuca ulaşmaya yönelik açık uçlu sorular sorulduğu görülüyor. TESEV araştırmasında halkın yüzde 49’u Erdoğan’ın Çankaya’ya çıkmasını onaylarken Gökçe'lerin anketinde Başbakan Erdoğan’a nedense Çankaya vizesi verilmiyor.

Başta Başbakan olmak üzere AK Parti’nin ve Hükümet’in önde gelen isimleri, Cumhurbaşkanı’nın kesinlikle TBMM içinden ve AK Partili olacağını ifade etmelerine rağmen, “Seçmenlerin Gönlündeki Cumhurbaşkanı”nın aranması sorunun maksatlı sorulduğunu açıkça belli ediyor.

Kamuoyu açıklamasında seçmenlerin yalnızca yüzde 14,1’i Başbakan Erdoğan’ın Çankaya’ya çıkmasına sıcak bakarken, ankete katılanların yüzde 65,5’inin Erdoğan’ın Cumhurbaşkanlığına karşı çıktığının ifade edilmesi, Erdoğan’ın Cumhurbaşkanı olmamasını isteyen çevrelerin “Toplumun yüzde 66’sı zaten size karşı” yorumlarıyla bariz benzerlik gösteriyor.

Ankete göre seçmenlerin gönlünden geçen olası adaylar arasında ilk beş sırayı sırasıyla Erdoğan (yüzde 14,1), Sezer (yüzde 13,8), Arınç (yüzde 12,1), Özkök (yüzde 6,3) ve Gül (yüzde 4,8) alıyor. Seçmenin, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’in bir defaya mahsus olmak üzere seçildiğini bilmesine rağmen kendisinin adını zikretmesi oldukça ilginç olarak değerlendiriliyor. Hem Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’in hem de Genelkurmay eski başkanı Org. Hilmi Özkök’ün seçmenler tarafından olası Cumhurbaşkanı olarak gösterilmesini Prof. Dr. Gökçe, “acaba vatandaşların bazı nedenlerden dolayı bir tedirginlik duyduğunun bir göstergesi olarak mı değerlendirmek gerekir” şeklinde yorumluyor.

Vatandaş istikrarsızlıktan mı korkuyor?

Araştırma sonuçlarına göre, Başbakan Erdoğan’ı Köşk’te görmek istemeyenlerin yüzde 33,8’i gerekçe olarak “gerginleşme ve kutuplaşmayı arttırır”, yüzde 13,8’i “Demokrasi sekteye uğrar” ve yüzde 9,7’si de “ülkeyi padişah gibi yönetir” argümanlarını göstermesi, muhalefet oylarına ve daha çok sol seçmenin endişelerine işaret ediyor. Bu durumun seçmenlerin ülkede huzur ve güven ortamı istediklerinin en önemli işareti olarak değerlendirilebileceğini ifade eden Gökçe, anketlerde son seçimdeki oylarına yakın oy alan AK Parti’nin yeniden iktidar partisi olacak oy oranına ulaşmasına rağmen seçmenin görüşünü “Başbakan Erdoğan ya da AK Parti’den birinin Cumhurbaşkanı olması durumunda bu huzur ve güven ortamı bozulacak ve ülke lüzumsuz yere kaosa sürüklenecek. Başbakan Erdoğan’ın ve AK Parti’li birinin Cumhurbaşkanı olmasına sıcak bakmıyoruz” şeklinde okuması tarafsızlık kriterini gölgeliyor.

Prof. Gökçe, şöyle devam ediyor: İlginç olan Başbakan Erdoğan’ın Köşk’e çıkmasına AKP’li seçmenlerin de hiç sıcak bakmadığı gerçeğidir. Çankaya’ya çıkmaya kesin niyetli olduğunun ilk işaretlerini veren Başbakan Erdoğan’ın bu niyeti diğer hiçbir parti seçmeninden fazla destek bulamadığı gibi, bizzat kendi partisinin seçmenlerinden de pek destek görmemektedir. AKP seçmeninin yarısından fazlası Erdoğan’ın Cumhurbaşkanı olmasına karşıdır. Bunun temel nedeni AKP seçmeninin Erdoğan’ın Köşk’e çıkması durumunda AKP’nin liderlik mücadelesine sürüklenerek çözüleceği ve dağılacağı endişesidir.

AK PARTİ’LİLER GÜL’Ü İSTEMİYOR MU?

Prof. Gökçe, ayrıca araştırmanın sonuçlarından AK Parti seçmeninin Dışişleri Bakanı Abdullah Gül’ü AK Parti Genel Başkanı olarak görmek istemediği sonucunu çıkarıyor.

“Gönlünüzdeki Cumhurbaşkanı kimdir?” sorusuna verilen cevaplar arasında Arınç’ın Gül’den önce çıkmasının AK Parti seçmeninin Bülent Arınç’ı Genel Başkan olarak istediği anlamına geldiğini savunuyor.

En önemli sorunlar: İşsizlik, Terör, Eğitim

“Türkiye’nin çözülmesi gereken en önemli üç sorunu nedir?” ve “ Bu sorunları hangi lider ve hangi partiler çözebilir?” sorularına seçmenlerin verdikleri cevaplar da ankete katılanlara göre “İşsizlik ve yolsuzluk, yüzde 70,2” “Terör, yüzde 65,6” “Eğitim, yüzde 33,3” toplumun çözüm beklediği üç temel konu olarak ilk sıralarda yer alıyor. “Hayat Pahalılığı 21,3”, “Can ve Mal Güvenliğinden Endişe yüzde 16,8”, “Ahlaki Yozlaşma yüzde 15,4, “Ekonomik Sıkıntılar, yüzde 13,2” “İrtica, 4,6”, “Başörtüsü ve İmam Hatip Sorunu, yüzde 4,3”  ile üç temel sorundan sonra gelen konular.

Bu cevaplardan çıkan sonuçları da Gökçe “Bu da seçmenlerin gündeminin, siyasilerin ya da daha doğrusu AKP Hükümetinin gündeminden farklı olduğuna işaret etmektedir” şeklinde yorumluyor.

Yine araştırmaya göre Recep Tayyip Erdoğan’ın diğer liderlere kıyasla seçmenler üzerinde olumlu bir imaja sahip olduğunu gördüklerini ifade eden Gökçe AK Parti seçmeninin de Erdoğan’a partisinden daha fazla güven duyduğu görüşünde.

Gökçe güven ve imaj konusunda liderleri şöyle analiz ediyor: Liderler arasında Erkan Mumcu ve Muhsin Yazıcıoğlu’nın partilerinden daha popüler. Ancak bunların popülaritelerinin partilerine oy potansiyeli olarak yansıdığı söylenemez. Mehmet Ağar ile partisi DYP’ye duyulan güven arasında çok fazla bir fark söz konusu değildir. Aynı şekilde bu Devlet Bahçeli ve partisi MHP için de söz konusudur. Gerçi Devlet Bahçeli’nin popülaritesinin partisinin yüzde 1 ile gerisinden gelmesi biraz şaşırtıcıdır. Devlet Bahçeli, uzun süredir MHP Genel Başkanıdır ve bir dönem de Başbakan Yardımcılığı yapmış, tecrübe kazanmış bir liderdir. Buna rağmen partisinin gerisinde kalması bazı soruları da beraberinde getirmektedir. Lider ile partisi arasındaki en belirgin fark Deniz Baykal ile CHP arasındadır. Deniz Baykal partisinin 2,1 puan gerisindedir. Ana muhalefet partisi liderinin partisinin gerisinde kalması da oldukça ilginçtir.

AK Parti oy kaybediyor, CHP ve MHP güçleniyor

Son anketlere göre Meclis’e 4 parti girebilirken Gökçeler’in araştırma sonucuna göre, Meclis’e AK Parti, CHP ve MHP olmak üzere üç parti girebiliyor. Gökçe’nin “DYP’nin Meclis’e girip giremeyeceği henüz kesinlik kazanmamıştır” yorumu ise “AK Parti ve CHP dışında hangi partinin sandalye kazanacağı kesinleşmiştir?” sorusunu aklımıza getiriyor.  

Ankete göre oy dağılımı:

AK Parti yüzde 26.2, CHP, yüzde 17.6, MHP yüzde 11.2, DYP yüzde 8.8,, DTH yüzde 5.1, ANAVATAN yüzde 4.6, SP yüzde 2.3, GP yüzde 1.9, BBP ve DSP yüzde 1.1, diğerleri yüzde 2.1, Hiçbiri yüzde 6.4, Kararsızlar 11.6