KABİL (AA) - SAYED KHODABERDİ SADAT - Afganistan'da yaklaşık bir milyon engelli, zor şartlar altında yaşama tutunmaya çalışıyor.
Çalışma, Şehitler ve Engelliler Bakanlığı verilerine göre, ülkedeki engellilerin yüzde 80'ini yaklaşık 40 yıldır devam eden iç savaş, işgal ve çatışmalarda uzuvlarını kaybeden savaş mağdurları, kalan yüzde 20'sini de doğuştan engelli olanlar ya da geçirdikleri kaza sonucu engelli kalanlar oluşturuyor.
- Komşularının desteğiyle ailesini geçindiriyor
Taliban ile çatışmada ayağını kaybeden Nezam Asir, AA muhabirine, ''Askerlik yaparak ailemin geçimini sağlıyordum, ayağımı kaybettikten sonra komşuların yardımıyla geçiniyorum.'' dedi.
Devletten yeterince destek alamadıklarını belirten Asir, engelli maaşını bile çok zor aldıklarını söyledi.
Afganistan'da engellilerin ikinci sınıf muamelesi gördüğünü, iş bulmalarının da çok zor olduğunu vurgulayan Asir, devletten aldığı engelli maaşının ev kirasını bile karşılamadığını sözlerine ekledi.
- ''Devlet engellilere verdiği sözü tutmuyor''
Afganistan Engelliler Şurası Başkan Yardımcısı Davud Sayyar, Afganistan'daki engellilerin durumunun giderek kötüye gittiğini, hükümet yetkililerinin bu konuda verdikleri hiçbir sözü tutmadığını ifade etti.
Devletin engellilere ev ve iş vaadinde bulunduğunu belirten Sayyar, ancak verilen sözlerin hiçbirinin uygulamaya geçirilmediğini söyledi.
Sayyar, Afganistan'daki engellilerin bazı yabancı kurumlardan aldıkları küçük destekle geçinmeye çalıştığını kaydetti.
- Engellilerin eğitim sorunu
Oğlu engelli olan Tajuddin Faryad, ''Ben oğlumu okutmak istiyorum ama normal okullarda okutmam çok zor. Engellilerin eğitim alabileceği bir merkezin olması lazım. Bu nedenle benim oğlum ve binlerce başka engelli eğitimden uzak kalmış durumda.'' diye konuştu.
Eğitim Bakanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Daire Başkanı Kebir Hakmal, bakanlığa bağlı 12 eğitim merkezinde engellilere yönelik eğitimin yanı sıra meslek edindirme kursları verildiğini söyledi.
Hakmal, söz konusu eğitim merkezlerinin yetersiz olduğunu, bu sayıyı daha da artırmak için çalıştıklarını vurguladı.
- Engelliler için faaliyet yapan yabancı kurumlar
Afganistan'da engellilere destek vermek amacıyla çok sayıda kurum faaliyet yürütüyor. Yabancı ülkeler tarafından desteklenen bu kurumlar, engellilere eğitim, iş ve hayata uyum sağlama alanında yardımcı olmaya çalışıyor.
Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC), Afgan engellilere destek veren kurumların başında geliyor. ICRC, yüzlerce çalışanıyla ülkenin büyük şehirlerinde bir taraftan engellilerin hayata bağlanması için çalışırken, diğer taraftan da onlara iş öğretiyor.
ICRC Engelliler Bölümü, savaş mağdurlarına ve diğer engellilere protez bacak ve kollar takılmasını sağlıyor.
Komitenin Afganistan'daki Sözcüsü Siyaveş Kohzad, komite olarak her sene 20 bin protez bacak ve kol üreterek engellilere dağıttıklarını söyledi.
Kohzad, komitenin çok sayıda engelliye ülke genelinde açtığı ortopedi merkezlerinde iş imkanı sağladığını sözlerine ekledi.
AA