ABD ve İsrail’in İran’a yönelik hava saldırılarıyla başlayan çatışmalar dördüncü gününe girerken, sahada karşılıklı hamleler devam ediyor. Uzmanlar, sürecin giderek bir “yıpratma savaşı” niteliği kazandığını değerlendiriyor.
Cumartesi günü başlayan operasyonların ardından İran, misilleme olarak bölgedeki ABD üsleri, enerji tesisleri ve bazı sivil alanları hedef aldı. Tahran yönetiminin özellikle insansız hava araçlarıyla (İHA) yoğun saldırı gerçekleştirdiği bildirildi.
Hava saldırılarına dron misillemesi
İran’ın saldırılarda ağırlıklı olarak Şahit-136 (Shahed-136) tipi düşük maliyetli kamikaze dronları kullandığı belirtiliyor. Askeri kaynaklara göre bu İHA’lar, hava savunma sistemlerini zorlayacak şekilde dalgalar halinde sahaya sürülüyor.
ABD üretimi Patriot hava savunma sistemlerinin, İran kaynaklı İHA ve balistik füzelere karşı yüzde 90’ın üzerinde başarı sağladığı ifade ediliyor. Ancak maliyet dengesi dikkat çekiyor.
20 bin dolarlık İHA’ya karşı 4 milyon dolarlık Patriot
Askeri çevreler, yaklaşık 20 bin dolara mal olduğu belirtilen bir Şahit-136 İHA’sını etkisiz hale getirmek için kullanılan tek bir Patriot füzesinin maliyetinin 4 milyon dolara kadar çıktığını vurguluyor.
Bu tabloyu değerlendiren Stimson Center Kıdemli Analisti Kelly Grieco, İran’ın stratejisinin savunma hatlarını ekonomik açıdan yıpratmaya dayandığını belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“İran, savunmacıların mühimmatını bitirmeyi ve Körfez ülkelerinin siyasi iradesini kırmayı hedefliyor. Bu, İran açısından operasyonel olarak mantıklı bir yıpratma stratejisidir.”
Katar’ın Patriot stokları 4 gün mü yetecek?
Bloomberg News’in ulaştığı bir iç değerlendirmeye göre, mevcut saldırı temposu devam ederse Katar’ın Patriot füze stoklarının yalnızca dört gün içinde tükenebileceği öne sürüldü. Bu iddia, Doha yönetiminin diplomatik temaslarını artırdığı yönündeki haberlerle birlikte değerlendiriliyor.
Uzmanlar, İran’ın yılbaşından bu yana 1.200’ü aşkın mühimmat kullandığını, bunların önemli bir bölümünün düşük maliyetli dronlardan oluştuğunu ifade ediyor. Daha yüksek yıkım gücüne sahip balistik füzelerin ise ilerleyen aşamalar için saklanıyor olabileceği belirtiliyor.
“Askeri birimler izole şekilde hareket ediyor”
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de konuya ilişkin yaptığı açıklamada, askeri unsurların mevcut süreçte sivil otoriteden bağımsız şekilde hareket ettiğini belirtti.
Arakçi, “Askeri birimlerimiz şu anda izole bir şekilde, kendilerine önceden verilmiş talimatlar doğrultusunda hareket ediyor” ifadelerini kullandı.
Uzmanlar, mühimmat stokları ve maliyet dengesi üzerinden şekillenen bu sürecin, çatışmanın süresini ve bölgedeki siyasi dengeleri doğrudan etkileyebileceğini değerlendiriyor.