Konya Aydınlar Ocağı’nda bu hafta, “Dandanakan’dan Büyük Selçuklu’ya” adlı tarih sohbetinde Selçuklular dile geldi.Sille Kültür Evi’nde gerçekleştirilen sohbette konuşan Konya Aydınlar Ocağı Genel Başkanı Dr. Mustafa Güçlü, daha önce Oğuzları anlatmış ve Türklerin Cihan Hâkimiyeti’ne nasıl ulaştıkları hususunda bilgiler vermişti. Sohbetin ikinci bölümünde Dr. Mustafa Güçlü, Dandanakan’dan başlamak üzere Büyük Selçuklu Devleti’ne kadar olan kısmı dile getirerek Dandanakan Savaşı’nın sebep ve sonuçları üzerinde durarak 120 yıl süren Büyük Selçuklu Devleti’nin kuruluş gayesi üzerinde durdu.

DANDANAKAN SAVAŞI

Dandanakan Savaşı’nın 1040’da Selçuklular ile Gazneliler arasında yapıldığını, sebepleri arasında “Gazneliler’in Selçukluları Horasan’dan çıkarmak istemeleri ve Selçukluların kendilerine yurt arayışı içinde olmaları”nı sayan Dr. Güçlü, bu savaşta Gaznelilerin yenilgiye uğratıldığını ve Selçuklular’ın büyük bir zafer kazanarak böylece Horasan ve İran topraklarının Selçukluların eline geçtiğini söyledi.

Büyük Selçuklu Devleti’nin kurularak Tuğrul Bey’in sultan ilan edildiğini ve devleti Çağrı Bey ile birlikte yönettiğini ifade eden Güçlü, “Rey şehri alınarak başkent yapıldı. Bu arada Selçukluların İslam dünyasındaki otoritesi arttı. Abbasi halifesinin, Şii Büveyhoğulları’nın baskılarına karşı Selçuklular’dan yardım istemesi üzerine Tuğrul Bey, Bağdat Seferi başlatarak 1055’de Abbasileri Şii Büveyhoğulları’nın baskısından kurtardı. Böylece Türk-İslam dünyasının koruyuculuğu Selçukluların eline geçti. Bu olaydan sonra İslam Dünyasının dini lideri Abbasiler, siyasi lideri de Selçuklular oldu.

Bizans üzerine sefere çıkılarak Doğu Anadolu’da başarılı savaşlar yapıldı” dedi.

BÜYÜK SELÇUKLU DEVLETİ

Büyük Selçuklu İmparatorluğu’nun Oğuzların Üçoklar kolunun, Kınık boyuna mensup Kut almış kişiler tarafından Horasan’da kurulan Türk-İslam devletlerinden biri olduğunu kaydeden Güçlü,

“Büyük Selçuklu Devleti 1037 yılında kurulmuş, 1157 yılında da yıkılmıştır. Büyük Selçuklu Devleti 120 yıl hüküm sürmüştür. Rey ve İsfahan şehirleri Büyük Selçuklu Devletine başkentlik yapmıştır” dedi. Büyük Selçuklu Devleti’nin kurucusunun Selçuk Bey olduğunu ve Dandanakan Savaşı neticesinde resmen kurulduğunu ifade ederek “Büyük Selçuklu İmparatorluğu’nun hükümdarları arasında Selçuk Bey, Tuğrul Bey, Alparslan, Melikşah I. Mahmut, Berkyaruk, Müizzeddin Melikşah, Mehmet Tapar, II. Mahmut ve Ahmet Sencer’i sayan Güçlü, “Büyük Selçuklu Devleti’nin bölünmesiyle ortaya Kirman Selçuklu Devleti, Horasan Selçuklu Devleti, Irak Selçuklu Devleti, Suriye Selçuklu Devleti ve Anadolu Selçuklu Devleti çıktı” diye konuştu. Büyük Selçuklu Devleti döneminde 1040’da Dandanakan Savaşı, 1048’de Pasinler Savaşı, 1071’de Malazgirt Meydan Savaşı ve 1141’de de Katvan Savaşı yapıldığını ifade eden Güçlü, şunları dile getirdi.

“Selçukluların zirve dönemi 20 sene hükümranlık yapan Melikşah (1072-1092) dönemidir. Büyük Selçuklu Devleti’nde Halife tarafından onaylanan Hükümdarlar adına hutbe okunurdu. Hükümdarlar sınırsız yetkiye sahip değillerdi. Selçuklu Devletinde devlet işleri Büyük Divan’da görüşülürdü. Selçuklular’da sultanın güvenliğinden sorumlu Hassa Ordusu, toprak sistemine dayalı Sipahi Ordusu ile bağlı devlet beyliklerinin askerleri, bazı devlet adamlarına bağlı askerler ve gönüllülerden oluşan Yardımcı Kuvvetler bulunurdu. Günümüzdeki Türk Ordusu’nun yapılanması da Cengiz Han’dan gelmektedir.”

TUĞRUL BEY’İN FİLMİ YAPILMALI

Büyük Selçuklu Devleti’nin yıkılma sebepleri arasında Taht kavgaları, Haçlı Seferlerinin başlaması, Bâtınilik hareketleri ile Şehzade ayaklanmalarını sayan Güçlü, “Cengiz Han’ın filmi yapıldı. Fatih’in filmi yapıldı. Selçuklu Sultanları’nın ise hiç birinin filmi yapılmadı. Özellikle Tuğrul Bey ve Alparslan Gazi’nin filmi çekilmeli. Selçuklu’nun zirve noktası olan Melikşah dönemi de sinema filmi yapılmalı. Eğer Selçuklular’ı gelecek nesle sevdirmek ve tarihi mirasımızı hatırlatmak istiyorsak” dedi.