Projeye ilk kazmanın 2013’te vurulması bekleniyor. Hazar Bölgesi,Kafkaslar ve Ortadoğu’daki doğalgazı Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşıyacak olan Nabucco Doğalgaz Boru Hattı Projesi için hazırlanan Proje Destek Anlaşmaları (PSA) dün imzalandı.

En önemli adım

Kayseri Dünya Ticaret Merkezi’nde yapılan imza törenine,Nabucco Projesi taraf ülkeleri olan Türkiye, Bulgaristan,Romanya, Avusturya,Macaristan’ın yanı sıra AB Enerji Komisyoneri Günther Oettinger, büyükelçiler, ABDA Avrasya Enerji Temsilcisi Richard Morningstar,Avrupa YatırımBankası,Avrupa İmar veKalkınma Bankası temsilcileri de katıldı. Verilen bilgiye göre, PSA, her bir transit ülke hükümeti veNabucco şirketleri arasında özel olarak hazırlandı.Anlaşmalar, Nabucco BoruHattı Projesi’nin gelişim sürecinde atılmış en önemli adımlardan biri olarak görülüyor. Bu aşamadan sonra konsorsiyumun “open season” olarak adlandırılan doğalgaz talebi toplama dönemine geçmesi bekleniyor. Bu anlaşmalar, hükümetler arası anlaşma ile birlikte projenin finanse edilebilmesi için gerekli önkoşullar arasında yer alıyor.

5 ülke bir araya geldi

Nabucco Yönetici Direktörü Reinhard Mitschek, 5 ülkenin bir araya geldiği proje kapsamında tarihi bir törene şahitlik ettiklerini söyledi.Mitschek, ihale süreci ile ilgili kararlar alındıktan 2013 yılında inşaatın başlaması sürecine gelinmiş olunacağını kaydetti.

Fırsatlar hiç bitmez

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, imzalanan PSA’larda kamulaştırmalardan, vergilere, personel ve istihdama kadar 40’a yakın teknik detay bulunduğunu anlattı. Yıldız şunları söyledi: “Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı’nın fikri 1990 yılında ortaya konulmuştu. Gerçekleşmesi ise 2000’li yılları buldu. Böyle uluslararası ilişkilerden arındırılamayacak kadar büyük projelerin tehditleri ve fırsatları bitmez. Zaman zaman yokuş çıkarlar zaman zaman yokuş inerler fakat eninde sonunda gerçekleşirler. Bu tür projeler gerek taşıyıcı olarak bizlerin gerek kaynak gerekse kaynak ülkelerin ortak projesi olarak ortaya çıkarlar. Türkiye elinden geleni ortaya koydu. Benzer siyasi iradeyi Avrupa ülkelerinden de bekleriz.”

Projenin maliyeti 7.9 milyar euro

Nabucco Yönetici Direktörü Reinhard Mitschek, projenin maliyetinin 12-15 milyar euro olacağı iddialarını yalanladı. Mitschek, “Bu konu tam bir spekülasyon. Başlangıç maliyeti olarak belirlediğimiz 7.9 milyar euroluk rakamı değiştirmemiz için sebep yok. Ancak, bazı maliyetlerde değişiklikler olabiliyor” dedi. Botaş Genel Müdürü Fazıl Şenel de, proje maliyetinin azaltılması için gereken desteği verebileceklerini söyledi. Bu arada, Nabucco hattının uzunluğu 3 bin 300 kilometre olacak. Yapılan görüşmelere göre, Nabucco Projesi’ni destekleyen ülkeler, Ankara’ya kadar doğalgaz boru hattını yapacak. Buradan, Gürcistan ve Irak sınırına kadar olan Botaş’ın bin 600 kilometrelik boru hattı değerlendirilecek.

Yeni ortaklar gelebilir

Öte yandan, Avrupa Birliği Enerji Komisyonu Üyesi Günther Oettinger, Nabucco projesi daha işlevsel olacaksa, yeni ortakların projeye dahil edilmesi seçeneğinin düşünülebileceğini söyledi.

Notlar...

Kayseri dün çok önemli bir toplantıya ev sahipliği yaptı. Daha önce siyasi kararlılığın ortaya konduğu Nabucco boru hattı doğalgaz taşıma projesinde teknik ayrıntılar konusunda görüş birliğine varıldığına ilişkin anlaşma imzalandı. Böylece 6 ülke vergiden taşıma kalitesine, işçi çalıştırmadan çevreye bir dizi konudamutabakat sağlamış oldu. Projenin özellikleri, geldiği ve gideceği nokta ile ilgili Enerji Bakanı Taner Yıldız ile sohbet etme imkanımız oldu... Yıldız’ın, “Gerekli şartlar oluştu ama yeterli şartlar oluşmadı” değerlendirmesi, aslında projenin bulunduğu durumu en açık ve gerçekçi şekilde ortaya koyuyordu.

Yıldız’ın projeye ilişkin değerlendirmesindeki başlıklar şöyleydi:

- Nabucco bir taşıma projesidir. Üretici ile tüketiciyi buluşturuyor.

- Bu nedenle bu proje doğalgaz kaynağı bulunan ülkenin de doğalgaza ihti-yacı olan Avrupa’nın da yararınadır. Bakan Yıldız bu değerlendirmeyi yaptıktan sonra önce kaynak ülkelere ilişkin bir ufuk turu attırdı bizlere...

- Doğalgaz bulunan ülkelerin başında Azerbaycan geliyor. Özellikle Şahdeniz 2’den çıkacak doğalgaza pazar bulmak zorundalar.

- Irak son dönemde doğalgaz zenginliğini sürekli artırıyor. Bu ülkenin doğalgazını satması için taşıma unsura ihtiyacı var.

- Türkmenistan Avrupa’yı da doğalgaz pazarı olarak hedefliyor. Oraya bir şekilde ulaşması gerekiyor.

- İran dünyanın en büyük rezervine sahip ülkelerinden biri. Pazara ulaşma sıkıntısı yaşıyor. nÜreticiler bu durumda. Böyle bir taşıma projesine ihtiyaçları var. Bakan Yıldız bunları söyledikten sonra tüketici cephesinde de şu değerlendirmeyi yapıyor:

- Avrupa doğalgaz ihtiyacını karşılama konusunda çeşitlilik istiyor. Nabucco bu konuda onların isteği ile örtüşüyor.

- Nabucco’nun çok önemli bir özelliği daha var. Örneğin İtalya bulduğu doğalgazı ortak olmadığı halde bu boru hattında taşıyabilecek.

- Bu boru hattı ortakların dışındaki ülkelere de açık olacak. Bedelini ödeyen bu boru hattını kullanacak.

- Nabucco Türkiye’nin doğalgaz ihtiyacını çeşitlendirecek. Türkiye halen Rusya, İran, Azerbaycan, Cezayir ve Nijerya’dan doğalgaz alıyor. Bunun çeşitlendirilmesi pazarlık gücümüz artıracak.