Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), tek gözü görmeyen ya da bir gözü diğerine göre daha zayıf olan monoküler bireylerin ehliyet iptallerine ilişkin önemli bir karara imza attı. Kurum, somut ve bireysel tespit yapılmadan sürücü belgelerinin iptal edilmemesi gerektiğini vurguladı.

Sertifika iptali başvuruyla gündeme geldi

2024 yılında Milli Eğitim Bakanlığı onaylı sürücü sertifikası alan bir vatandaşın, “monoküler kişiler A sınıfı ehliyet alamaz” gerekçesiyle sertifikasının iptal edilmesi üzerine konu KDK’ye taşındı. Başvuru sahibi, sağlık raporunda “1. grup sürücü olur” ibaresinin yer aldığını ve herhangi bir kısıtlama bulunmadığını belirtti.

“İki tekerlekli araç kullanamaz” ibaresi yoktu

Başvuruya konu olayda, sağlık raporunda iki tekerlekli araç kullanamayacağına dair bir ifade bulunmadığı ortaya konuldu. Ayrıca ilgili yönetmelikte, monoküler bireylerin birinci grup sürücü belgesi alabileceği hükmüne dikkat çekildi.

Bilimsel ve teknik gerekçe şartı

KDK kararında, A sınıfı sürücü belgesine sahip monoküler kişilerin ehliyetlerinin ancak objektif, teknik ve bilimsel verilerle yapılacak bireysel değerlendirmeler sonucunda iptal edilebileceği belirtildi. Kurum, aksi yöndeki uygulamaların hukuki güvenlik ilkesini zedeleyeceğine işaret etti.

Kask detayı kararın merkezinde

Kararda ayrıca, motosiklet kullanıcıları için kask kullanımının zorunlu olduğu hatırlatıldı. Kaskın görüşü kısıtladığı ve trafik güvenliğini tehlikeye attığı somut olarak tespit edilmeden, ehliyet iptali yapılmaması gerektiği vurgulandı.

“Hukuki güvenlik zedelenir” uyarısı

KDK, belirli bir süreç ve maliyetle alınan bir belgenin, yeterli inceleme yapılmadan iptal edilmesinin hukuki belirlilik ve güvenlik ilkelerine aykırı olacağını ifade etti. Kurum, bu doğrultuda Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’ne tavsiye kararı gönderdi.

Sürücüler için emsal niteliğinde

Verilen kararın, monoküler sürücüler başta olmak üzere benzer durumdaki vatandaşlar için emsal teşkil edebileceği ve ehliyet iptallerinde daha dikkatli inceleme sürecinin önünü açabileceği değerlendiriliyor.