Milyonlarca dar gelirlinin umut olarak gördüğü Mortgage sistemi, Konya gibi farklı kentleşme özellikleri gösteren Anadolu kentlerinde daha farklı görülüyor. Konya Emlakçılar Odası Başkanı İsmet Çakır konut almak isteyen vatandaşların yasayı beklemelerine gerek olmadığını belirtirken, İnşaat Mühendisleri Odası Konya Şube Başkanı Ramazan Özkaya da “Konya’da ev ya da dairelerin önemli bir kısmı kat mülkiyeti ruhsatı yerine arsa ruhsatlı olduğu için, mortgage yöntemiyle satın alınamayacak” dedi.

Pek çok kişinin ev sahibi olma umudu olarak gördüğü mortgage sistemi, Konya gibi farklı yapılaşma özellikleri gösteren Anadolu kentlerinde, Ankara ve İstanbul gibi kentlere göre daha farklı görülüyor.

İnşaat Mühendisleri Odası Konya Şube Başkanı Ramazan Özkaya, yaptığı açıklamada ev sahibi olma hayali kuran pek çok ailede büyük beklentiler oluşturan mortgage sisteminin, kamuoyu gündeminde en öne çıkan konulardan olduğunu belirtti.

Bu yeni sistemle ilgili yasal düzenlemenin TBMM genel kurulunda kabul edildiğini anımsatan Özkaya, mortgage’ın, elinde belli bir birikimi olan kişiler için cazip olması gibi, geniş toplum kesimlerinin yeni haberdar olduğu dezavantajları dışında, alınıp satılacak konutların bulunduğu bölgelerde de farklı şekilde algılandığını belirtti.

Konya, Kayseri gibi Anadolu kentlerinin gerçekleriyle, mortgage’ı düzenleyen yasanın hükümlerinin, sistemin amacı göz önünde bulundurulduğunda tam olarak örtüşmediğinin görüldüğünü ifade eden Özkaya, şunları kaydetti: Örneğin Konya’da, mortgage’ın uygulanmasıyla ilgili karşılaşılacak ilk güçlük, mevcut dairelerin ya da evlerin önemli bir kısmının, konutu daha ucuza mal edebilmek için zamanında arsa tapusu olarak kayıtlarda bulunması... Yasanın ayrıntılarını tam olarak bilemiyoruz ancak bankalar aracılıyla yürütülecek bir sistem olduğu için, bankaların eski uygulamalarda olduğu gibi, satın alınacak dairenin kat mülkiyeti tapusunun olup olmadığı aranacak. Bu da Konya’da, son yıllarda yapılmış yeni apartmanlar hariç, pek çok konutun bu yöntemle alınıp satılamayacağı anlamına geliyor. Yani Konya’da ev ya da dairelerin önemli bir kısmı kat mülkiyeti yerine arsa tapulu olduğu için, mortgage yöntemiyle satın alınamayacak.

Özkaya, hak sahiplerinin, maliyeti düşürmek için zamanında kat mülkiyeti tapusu almadığı konutların, arsa tapusu konumundan çıkarılabilmesinin ise istense bile mümkün olmadığını savundu.

KONUT FİYATINI ARTIRACAK UNSURLAR

Konya gibi kentlerde banka kredisiyle ev almanın yaygın bir yöntem olmayışının da da, mortgage için bir diğer olumsuzluk anlamına geldiğini vurgulayan Özkaya, şöyle konuştu: “Konya’da kooperatifçilik benimseniyor. Bu nedenle, bir kredili satış yöntemi olan mortgage’a pek ilgi olacağını sanmıyoruz. Ayrıca daha önce az vergi ödemek için alınıp satılan dairelerin değeri, genellikle olduğundan daha az gösteriliyordu. Bu yeni sistemle satış banka kanalından yapılacağı için evler mortgage yönteminde, gerçek değerinden alınıp satılacak. Bu durum Konya’daki evlerin fiyatının otomatikman yüzde 15 artacağı anlamına geliyor. Anadolu’da pek çok ilde, istenilen şartlara uygun konut miktarı sınırlı, buna rağmen talep fazla olacağı için de fiyat yükselecek.”

Özkaya, tüm bu nedenlerin Konya ve benzer bina üretim ve kullanım alışkanlığına sahip Anadolu kentlerinde mortgage’ın, konut fiyatlarını ortalama yüzde 30 artıracağını tahmin ettiklerini sözlerine ekledi.

“KONUT ALMAK İSTEYENLER MORTGAGE'I BEKLEMEMELİ"

Konya Emlakçılar Odası Başkanı İsmet Çakır da konut almak isteyen vatandaşların mortgage yasasına kilitlenmesinin yanlış olduğunu belirtti. Çakır konut almak isteyenlerin yasanın çıkmasını beklemeden konutlarını almasını tavsiye etti.

Kanunun her ertelenişinin emlak sektörünü olumsuz yönde etkilediğini iddia eden Çakır, kanunun daha da gecikmesi durumunda emlakçıların zarar görebileceklerini ileri sürdü. Emlakçılar olarak yasanın eksik dahi olsa çıkması taraftarı olduklarını belirten Çakır, yasanın gündeme gelmesiyle birlikte emlak sektöründe rahatlamaya yol açtığını ifade etti.

2006'nın Mayıs ayına kadar Mortgage türü uygulamaların bazı bankalarca yapıldığını, fakat bu uygulamaların konut faizleri yükselttiğini belirten Çakır vatandaşların mortgage’dan fayda sağlayamayacağını, konut almak isteyenlerin bir an önce yasayı beklemeden konutlarını alması gerektiğini vurguladı. M. Emin Yumuşak-Memleket, aa