Meksika'nın başkenti Meksiko, yeraltı sularının hızla azalması nedeniyle adeta kendi ağırlığı altında çöken bir kente dönüşüyor. Yılda 42 santimetreye kadar ulaşan zemin kaybı, yolları, binaları ve altyapıyı tehdit ederken, ortaya çıkan tablo Konya için de dikkat çekici bir uyarı niteliği taşıyor.

Eski bir göl yatağı üzerine kurulan yaklaşık 20 milyon nüfuslu kentte, kontrolsüz yeraltı suyu kullanımı toprağın yapısını değiştiriyor. Yeraltındaki suyun çekilmesiyle toprağı oluşturan katmanlar sıkışıyor ve zemin zaman içerisinde aşağı doğru hareket ediyor.

Meksiko’da mahalleler arasındaki fark büyüyor

Meksiko’daki en büyük sorunlardan biri, zeminin her bölgede aynı hızla çökmemesi.

Bazı mahallelerde yıllık çökme birkaç santimetreyle sınırlı kalırken, bazı bölgelerde bu rakam 42 santimetreyi aşıyor. Aradaki seviye farkının büyümesi ise kentte yaşayanlar için ciddi sorunlara yol açıyor.

Zemin hareket ettikçe sokaklarda çatlaklar oluşuyor, binaların dengesi bozuluyor ve yeraltındaki altyapı hatları zarar görüyor.

Su boruları, yollar ve metro hatları farklı noktalardaki zemin hareketlerinden etkilenirken, tarihi yapıların çevresindeki görüntü de yıllar içinde değişiyor.

Meşhur anıtın çevresine bile basamak eklendi

Meksiko’daki zemin çökmesinin boyutunu gösteren en dikkat çekici örneklerden biri Bağımsızlık Meleği Anıtı.

Anıtın çevresindeki zemin zaman içinde aşağıya doğru indi. Yapıya ulaşımın sürdürülebilmesi için taban bölümüne yıllar içerisinde 14 ek basamak yapılması gerekti.

Bu durum, zemindeki hareketin yalnızca boş arazileri değil, kentin simge yapılarının bulunduğu bölgeleri de etkilediğini ortaya koyuyor.

Uydu verileri tehlikenin sürdüğünü gösteriyor

Bilim insanlarının yaptığı ölçümlerde, bazı bölgelerde zeminin ayda 2 santimetreden fazla çökmeye devam ettiği belirlendi.

Meksika Ulusal Özerk Üniversitesi ve NASA tarafından yapılan çalışmalar, sorunun temelinde yeraltı suyunun aşırı kullanılması olduğunu ortaya koyuyor.

Toprağın içerisindeki su azaldıkça, daha önce suyun taşıdığı katmanlar birbirine doğru sıkışıyor. Bu nedenle meydana gelen zemin kaybının önemli bölümünün geri döndürülemez olduğu belirtiliyor.

Uzmanlara göre mevcut su kullanımı ve bölgenin jeolojik yapısı değişmediği sürece çökme onlarca yıl daha devam edebilir.

Konya için de dikkat çeken bir uyarı

Meksiko’da yaşananlar, yeraltı suyunun hızla azaldığı Konya açısından da dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor.

Konya Ovası'nda yıllardır artan su ihtiyacı ve kuraklık, yeraltı su kaynakları üzerindeki baskıyı artırıyor. Bunun en görünür sonuçlarından biri ise obrukların giderek yaygınlaşması.

Özellikle tarımsal sulamada yeraltı suyunun yoğun şekilde kullanılması, Konya'nın su kaynakları açısından uzun süredir gündemde olan risklerin başında geliyor.

Son dönemde etkili olan yağışlar yeraltı su kaynakları açısından umut verse de uzmanların ve yetkililerin uyarıları, su kaynaklarının korunması gerektiğini ortaya koyuyor.

Başkan Altay’dan Konya’ya sürekli su uyarısı

Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay da farklı platformlarda Konya'nın su kaynaklarının korunmasına dikkat çekiyor.

Konya'nın geleceği açısından su kullanımının kritik önem taşıdığını vurgulayan Altay, vatandaşları suyu tasarruflu kullanmaya çağırıyor.

Meksiko örneği ise su kaynaklarının kontrolsüz kullanımının yalnızca kuraklık veya su kıtlığı anlamına gelmediğini gösteriyor. Yeraltı suyunun azalması, yıllar içerisinde zeminin fiziksel olarak değişmesine ve kent altyapısının zarar görmesine kadar uzanan sonuçlar doğurabiliyor.

Konya'da bugün daha çok obruklarla kendini gösteren yeraltı suyu sorununun, gelecekte zemindeki hareketler ve yerleşim alanları üzerindeki etkileri açısından yakından takip edilmesi gerekiyor.

HATİCE KARAKUŞ-ÖZEL HABER