Konya İl ve Çevre Orman Müdürlüğü ile Doğal Hayatı Koruma Vakfı-Türkiye (WWF-Türkiye) ve DSİ 4. Bölge Müdürlüğü'nden aldığı bilgiye göre, dünyanın en önemli havzaları arasında yer alan Konya Kapalı Havzası, küresel ısınmanın yarattığı tehdit ve bilinçsiz tarımsal sulamanın önlememesi nedeniyle son yıllarda ciddi sorun yaşıyor.

Türkiye son 40 yılda 2.5 milyon hektarlık sulak alanının yarısını kaybederken bu kaybın yüzde 25'ine yakını Konya Kapalı Havzası'nda oldu. DSİ tarafından yapılan envanter çalışmalarında havzada 92 bin sulama kuyusu tespit edildi ve bunlardan 66 bininin kaçak olduğu belirlendi. Kontrolsüz şekilde kuyulardan çekilen sular, önce yer altı suyu ardından doğrudan etkilenen yer üstü suyu olan göl ve sulak alanlarının sonunu getirdi.

Türkiye'deki kullanılabilir yer altı sularının yüzde 40'ını bünyesinde barındıran Konya Kapalı Havzası, yer altı suyunun 25 metrenin üzerinde düşüş göstermesinin ardından yer altından beslenen sulak alanlarını da bir bir kaybetti.

Konya, önemli bölümü son yıllarda olmak üzere bugüne kadar, Akşehir Gölü (30 bin hektar), Hotamış Sazlığı (16 bin hektar), Ereğli Sazlıkları (37 bin hektar), Eşmekaya Sazlığı (11 bin 250 hektar), Bolluk Gölü (1150 hektar) Samsam Gölü (830 hektar), Tersakan Gölü (6400 hektar), Suğla Gölü (16 bin 500 hektar) Yarma Bataklığı (10 bin hektar), Arap Çayırı (20 bin hektar), Karapınar Ovası (15 bin 200 hektar) gibi önemli alanlarını kaybetti.

GERİYE KALANLARIN FAZLA ZAMANI YOK

Birçok türde çok sayıda göçmen kuşa ev sahipliği yapan, oluşturduğu iklimle tarımsal üretime ve güzelliğiyle doğa turizmine katkısı olan binlerce hektarlık sulak alanlarını kaybeden Konya'da ciddi zarar gören diğer sulak alanların da fazla zamanı kalmadı. Çamurlaşan Meke Gölü de eski güzelliğini arıyor.

Son 90 yılda yüzde 85 civarında küçülen Tuz Gölü, son 10-12 yılda su miktarı yarı yarıya azalan Beyşehir Gölü küresel ısınmaya direnmeye çalışırken Konya, balık ve ıstakoz üretimiyle bilinen Çavuşçu Gölü'nü kaybetmek üzere.

Bugüne kadar toplam 320 bin hektar civarında sulak alanını yitiren Konya'da bulunan Çavuşçu Gölü'ndeki su miktarı şu anda 20 milyon metreküpe kadar geriledi. Gölün normal kapasitesinin 184 milyon metreküp olması, içinde bulunulan durumun ciddiyetini açıkça gösteriyor.

Her geçen yıl yağışların az olması ve kaynaklarının üzerine göletler kurulması nedeniyle daha az su toplayan Çavuşçu Gölü'nden çekilen suyla, Ilgın ve Atlantı ovalarındaki toplam 150 bin dekarlık tarım alanı sulanıyor.

5 yıl önce yaz sezonunda 120 milyon metreküp suyu bulunan gölden yılda en az 50 milyon metreküp su çekilirken bu yıl 20 milyon metreküp güçlükle alındı. En acısı da suyun salma sulama yöntemiyle hoyratça harcanması. Bu haliyle göl, kaybedilenlerden ders alamadığının en acı örneği olarak görünüyor. Çünkü bugüne kadar birçok sulak alan önlem alınamadığı için yok olup gitti. Yağmurlama sulamaya geçildiğinde gölden çekilen su, en az yüzde 50 azalacak ve daha fazla alan sulanabilecek.

Çavuşçu Gölü su Ürünleri Kooperatifi Başkan Yardımcısı Mehmet Ali Taşal, bir süre öncesine kadar yılda 180 ton balık, 90 ton ıstakozun çıktığı gölden son birkaç yıldır 15 ton balık, 7-8 ton ıstakozun güçlükle alındığını söyledi.

Göl kıyısının bataklığa dönüştüğünü, kıyı kesimlerdeki ıstakozların öldüğünü belirten Taşal, ''Elek olmadığı için balıklarımız tarım arazilerine akıyor. Konya'nın bir değeri olan Çavuşçu Gölü de kuruyor. Suyumuzu çekmesinler, gölümüzü rahat bıraksınlar'' dedi.

aa