Bu yıl yüksek rekolte nedeniyle ortaya çıkan kalite bozukluğu yüzünden kirazın, bekleneni vermediği, üreticinin ürününü düşük fiyata sattığı ancak, ihracatçı firmaların kapanması yüzünden de parasını alamadığı belirtildi.

Kiraz üretimiyle önde gelen Akşehir-Sultandağı bölgesinde çiftçilik yapan ve büyük firmalar adına ürün alan Ali Karanlık, bu yıl kirazda rekoltenin yüksek olduğunu, bu yüzden de irilikle ilgili kalite düşüklüğü yaşandığını söyledi.
Kalite düşünce çiftçinin, ürününün elinde kalacağı endişesine kapıldığını anlatan Karanlık, bu yüzden üreticilerin, adını ilk kez yaz aylarında duyduğu firmalara bile ürün verdiğini kaydetti.

Bu dönemde büyük firmaların bile kalitesiz ürün yüzünden yurt dışında sıkıntı yaşadığını ifade eden Karanlık, şunları söyledi:
''Aralarında yıllardır ihracat yapanların da bulunduğu bazı ihracatçı firmalar battı. Özellikle küçük çaplı olanların adı bile duyulmuyor. Bu firmalara ürün veren çiftçi ise mağdur oldu. Bölgede çiftçilerin en az 5 milyon YTL alacağı bulunuyor. Rakam daha yüksek olabilir. Halen 125 bin YTL alacağı olan çiftçiler bile var. Bazı firmalar halen ödemeye çalışıyor. Parasını alabilen çiftçi mutlu ancak önemli bölümü, sattığı kirazın karşılığını alamayacak. Kiraz ihraç eden 20 ihracatçı firmanın yarısının kapandığını öğrendik. Bunda kirazdaki kalite bozukluğu yüzünden para kazanamamalarının etkisi büyük.''

İHRACATÇI FİRMALAR SORUN YAŞADI
Bölgeden kiraz alan Andiç Gıda'nın Genel Müdürü Kenan Güner ise yaz aylarında kalitesizlik yüzünden, Avrupa'ya gönderilen kirazla ile ilgili ihracatçı firmaların ciddi sorunlar yaşadığını, ürün kalitesiz olunca para ödenmediğini söyledi.

Bu durumda çiftçiden peşin para karşılığında alan firmaların zor durumda kaldığını ifade eden Güner, ''Sektördeki önemli firmalar kapısına kilit vurdu. Ben bile Antalya'daki değerli bir arsamı sattım. Çiftçilere borçlarını ödemek için buradan gelen parayı kullanacağım. Benim gibi köklü bir firma sallandıysa küçük çaplı firmaların halini siz düşünün'' dedi.

Güner, her yıl kiraz başta olmak üzere milyonlarca dolarlık, binlerce ton meyve ihraç eden firmaların kapanmasının ülke ekonomisi açısından iyi olmadığını kaydetti.

Alara Tarım Dış Ticaret Direktörü Arif Güney de, kiraz sezonunun başında beklentilerin farklı olduğunu, ancak yüksek rekolteye bağlı olarak ortaya çıkan kalitesizliğin üreticiyi de ihracatçıyı da mağdur ettiğini söyledi.
Ürün seyreltmesi yapılmadığı için çiftçilerin kirazını çok ucuza sattığını dile getiren Güney, ''Bahçeler yükü kaldıramadı ve Avrupa, Türk kirazına fazla ilgi göstermedi. Bu durum doğal olarak ihracatçıyı zor durumda bıraktı. İhracatçı firmaların kapanmasının, ülke ekonomisine ve özellikle çiftçilere büyük zararı olacak. Çiftçilerin bol üründen öte kaliteli ürün almaya özen göstermesi gerekiyor'' diye konuştu.

Konya'nın kirazıyla ünlü Akşehir ilçesine bağlı Atakent beldesinin Belediye Başkanı Musa Doğan da, çevre ilçe, belde ve köylerde birçok çiftçinin 2006 yazından kalan alacağının olduğunu söyledi.

Bölgeye gelen küçük çaplı firmaların bir kerelik ürün alıp ortadan kaybolduğunu dile getiren Doğan, ''Sonra da çiftçi mağdur oluyor. Hal sistemi kuralım, firmaları takip edelim istedik ama yapamadık. Hal kanununa göre ihracatçı firmaların hale girme zorunluluğu yok. Çadır kurarak bile ürün alabiliyorlar. Bu durumda çiftçilerin güvenmediği firmaya ürün vermemesi gerekiyor'' dedi.
AA