Konya Ticaret Borsası Başkanı Muhammet Uğur Kaleli:
TARIM HAVZALARI İLE ÇİFTÇİ GÜÇLENECEK

CELAL EMİROĞLU

Ülkemizde tahıl ambarının harman sonu durumunu merak ettik. Türkiye’nin en büyük hububat borsasını, hububat fiyatlarının günlük olarak oluştuğu bu etkin merkezi, yağışlı bir yılın ardından rekolte durumunu hem de yeni başkanın ilk harmanını değerlendirelim istedik.

1912 yılında açılan Anadolu’nun ilk borsası Konya Ticaret Borsası. 1997 yılından bu yana Büyük Buğday Pazarı içerisinde çağın koşullarına göre inşa edilmiş 8 bin 940 m2 alanında üyelerine ve üreticilerimize hizmet vermekte. Büyük Buğday Pazarı alanı içerisinde 3 kantar binası, Yapağı ve Yumurta Tescil Bürosu, Konet tesisleri içerisindeki Canlı Hayvan Tescil Bürosu ve Türkiye’nin en büyük hububat depolama tesisleri ile güçlü bir yapıya sahip.

Çiftçi bir ailenin çocuğu Muhammet Uğur Kaleli, ekiminden sökümüne kadar hububatın her safhasını yaşamış. Şimdi bildiği bir işin başında çiftçilere yol göstermekte, alın teri mahsullerinin değerlenmesine yardımcı olmakta.

Yağışların da etkisi ile bu yıl rekoltede yüzde ellilik bir artışla karşılaşan Borsa Başkanı M. Uğur Kaleli 7 kişilik yönetimi, 28 meclis üyesi, 10 meslek komitesi, 1600 borsa üyesi ve 60 personeli ile çiftçilere hizmet etmekte.

Türkiye’de kalite belgesi almış ilk borsa olan Konya Ticaret Borsası 2009 yılında 3 milyona yakın buğday, 4 milyona yakın da hububat alımı yaparak geçen yıla oranla yüzde ellilik bir artış sağlamış.

Başkan, ülkesel destekten bölgesel desteğe geçilmesinin önemini belirterek “Bu bir başarıdır. Bölgelerin tarımsal havzalara bölünerek eğitim ve destek verilmesini çok önemsiyoruz. Her yerin kendi ürününe desteği çok güzel” diyor.

SERTİFİKALI TOHUM ÖNEMLİ

Hala tam olarak sertifikalı tohuma geçilemediğini, sertifikalı tohum üretimi yapıldığını ama ihtiyacı karşılayamadığını, özel sektörün de kendi imkânları ile sertifikalı tohum yetiştirdiğini söyleyen Başkan Kaleli, “Uygun bir sertifikalı tohumun yetiştirilmesi 10 yılı geçmekte. Bu aradaki açık ithal edilerek sağlanmakta. Üçten fazla ekilen tohumun verimi azalmakta. Bu amaçla borsa bünyesinde laboratuar kurduk. Her türlü tohum tahlillerini yapmaktayız. Damızlık tohum mücadelesi uzun bir zaman gerektirdiğinden yılmadan mücadeleye devam edeceğiz. 2003 yılında Özel Gıda Kontrol Laboratuarı olarak kurulan Konya Ticaret Borsası Laboratuarları 01 Ekim 2008 titibarı ile Konya Laboratuar ve Depoculuk A.Ş. adı altında çalışmalarına devam etmekte. Laboratuarlar piyasa ihtiyaçları doğrultusunda sürekli gelişmeyi hedef edinmiş ve 2005 yılında Tarımsal Analiz Laboratuarlarını da devreye sokmuştur. Gıda Kontrol Laboratuarımız 2007 yılında TÜRKAK (Türk Akreditasyon Kurumu) tarafından akredite edilerek çalışmalarındaki kaliteyi belgelemiş ve uluslararası bir laboratuar haline gelmiştir” diyerek laboratuarın önemine vurgu yapıyor.

SÜNE İLE MÜCADEL ÇALIŞMALARI

Süne ile mücadele sorumuza şu cevabı alıyoruz: İlimizin tarım ve ekonomisi için çok önemli olan süne mücadelesi konusunda biyolojik mücadele ve yeşil kuşak çalışmaları başlatıldı, süne mücadelesinde uzun ve kalıcı biyolojik mücadelenin kimyasal mücadeleye tercih edilmesine destek vermek gerekiyor. Üreticilerimize ayrıca ücretsiz 1 milyon 180 bin adet fidan dağıtıldı.

AVRUPA BİRLİĞİ PROJELERİ

Kaleli AbB projeleriyle ilgili olarak da şunları söyledi:
AB Hibe Programlarına sunmuş olduğumuz iki projemiz destek görmüş, bu projelerimiz ile hububat sahalarında kimyevi ilaç kullanımının azaltılması, Tarımsal Zararlılarla kimyasal Mücadele yerine Biyolojik Mücadele yapılması ve Biyolojik Mücadele araçlarından Ağaçlandırma bilincinin artırılması için tanıtım ve eğitim faaliyetleri yapılmıştır. Projelerimiz ile Tarım Danışmanları, Köy Muhtarları ve Çiftçilerimiz farklı modüllerde ve farklı eğitim programlarıyla eğitilmişlerdir. Projelerimiz sonunda 31 tarım danışmanımız ve 1000’e yakın çiftçimiz eğitim faaliyetlerinden yararlanmıştır. Ayrıca projelerimiz ile önceden yapılan ağaç dağıtımı ve ekimi faaliyetlerinin yöntemi ve sonuçları analiz edilerek uygulamada görülen eksikleri gidermek ve ağaçlandırma faaliyetinin başta bölgemiz ve ülkemiz tahıl alanlarına doğru bir şekilde yayılması için gerekli çalışmalar yapılmıştır.

Tarım il Müdürlüğü ile beraber ortak çalışma yaparak Konya’da İnsektaryum (Parazitoit) Laboratuarı kurulmuştur. Bölgemizin, ülkemizin ve uluslararası ortaklarımızın teknolojik, ekonomik ve sosyal gelişimine katkıda bulunabilecek bilimsel araştırma sonuçlarının katma değere dönüştürülmesine katkıda bulunacak araç ve destek mekanizmaları oluşturmak amacıyla kurulan Selçuk Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Konya Teknokent-Teknoloji Geliştirme Hizmetleri A.Ş.ne Borsamızda ortak olmuştur.

Ayrıca ağırlıklı hissesi Borsamız, Konya Pancar Ekicileri Kooperatifi ve Konya Teknokent Teknoloji Geliştirme Hizmetleri A.Ş.’ye ait olan ve Konya Bölgesindeki tarım işletmeleri, gıda işletmeleri ve tarıma dayalı sanayi işletmelerinin rekabet gücünün geliştirilmesi, AB hibeleri, ulusal ve uluslar arası Ar-Ge destek programlarından yeterince yararlandırılması amacıyla kurulan Ar-Ge Biyoteknoloji Tarım Danışmanlık Sanayi Ticaret Anonim Şirketi de çalışmalarına başlamıştır.

SOSYAL ÇALIŞMALAR

Üniversite öğrencilerine verilen karşılıksız bursun bu yıl da 350 öğrenciye ulaştırıldığını anlatan Kaleli “Konyamıza sağlık alanında yardımda bulunmak amacıyla Türkiye Kızılay Derneği’ne arsa bağışında bulunarak “Türk Kızılayı Ticaret Borsası Hastanesi kazandırılmıştır. Meram tıp Fakültesi bünyesinde inşası devam eden Onkoloji Hastanesi’nin yapımı için Üniversite vakfına 100 bin TL bağış yapılmıştır. Konya’mızın takımı Konyaspor’a gerekli maddi desteği yaparak örnek olmuş ve spora olan ilgisini de göstermiştir. Müstahsil ürettiği mallarına değer bulmak ve satmak için borsayı önemser. Çiftçi bu mekânları iyi tanır. Tüccarın inisiyatifi değil ihalede oluşan rakamlardan ürün satılmakta. Şehrimiz de ülkemizin tahıl ambarı. Geçmiş dönemde iyi işler yapıldı.Çiftçiye damızlık tohum verildi..Süne ile mücadele de tabiat dengesi kurularak başarı sağladı.Yani süne larvaları büyümeden onları yiyen diğer böceklerin yaşaması sağlandı. Ekolojik denge bozulmadan daha ucuza daha çok ürün almanın yolları muhakkak bulunmalı. Başkana ve ekibine başarılar diliyor şehrimiz adına hayırlı olsun diyoruz.