Konya Kapalı Havzası'nda sayısı 50 bine ulaşan yer altı su kuyularından aşırı su çekilmesi nedeniyle Tuz Gölü'nün kuruma tehlikesiyle karşı karşıya bulunduğu bildirildi.

Tuz Gölü'ne basın gezisi düzenleyen WWF-Türkiye'nin Su Kaynakları Programı Alan Koordinatörü Çağrı Deniz Eryılmaz yaptığı açıklamada, Türkiye'de kişi başına düşen kullanılabilir su miktarının yıllık 1430 metreküp olduğu söyledi. Türkiye'nin su zengini olmadığını ifade eden Eryılmaz, bir ülkenin su zengini sayılabilmesi için kişi başına düşen su miktarının 8 ile 10 bin metreküp arasında olması gerektiğini ve gelecek yıllarda Türkiye'de su sıkıntısı çekileceğinin öngörüldüğünü bildirdi.

Türkiye'de suyun tüm sektörlerde plansız kullanıldığını vurgulayan Eryılmaz, “Tarımsal sulamanın yüzde 88'i vahşi sulamayla yapılıyor. Kentsel kullanımda ise kaçak ve kayıpların oranı yüzde 40 ile 60 arasında değişiyor. Ülkemizdeki belediyelerin sadece yüzde 10'unda, 58 Organize Sanayi Bölgesinin de 16'sında arıtma tesisi bulunuyor. 1 litre atık suyun 8 litre temiz suyu kirlettiği göz önüne alındığında, tehlikenin boyutu anlaşılmaktadır” dedi.

Türkiye'de son 40 yılda 1 milyon 300 bin hektar sulak alanın ekolojik ve ekonomik işlevini yitirdiğini bildiren Eryılmaz, şöyle devam etti: Ülkemizdeki 26 su havzasından biri olan Konya Kapalı Havzası, aşırı su kullanımından en fazla etkilenen havza. Burada bulunan 50 bin yer altı su kuyusunun 26 bini kaçak. Aşırı su kullanımı nedeniyle havzada her yıl su seviyesi 2-3 metre düşüyor. Küresel ısınmaya bağlı olarak ülkemizde 2025 yılında yağışların yüzde 25 azalması bekleniyor. Konya Havzası'nda ise hali hazırda yağışlar yüzde 40 ile 60 oranında azalmıştır.

TUZ GÖLÜ 40 YILDA YÜZDE 50 KÜÇÜLDÜ

Alanı 260 bin hektar olan Tuz Gölü'nün de sulak alanının 130 bin hektara düştüğünü vurgulayan Eryılmaz, gölün 40 yılda yüzde 50 küçüldüğünü belirtti. Beslendiği yüzey suları tükenen Tuz Gölü'nün kaynağının sadece yeraltı suları olduğunu ifade eden Eryılmaz, şöyle konuştu: Konya Kapalı Havzası'nda sayısı 50 bine ulaşan yeraltı su kuyularından aşırı su çekilmesi nedeniyle, Tuz Gölü kuruma tehlikesiyle karşı karşıyadır. 26 bin kaçak kuyunun bulunduğu havzada, bilinçsiz ve aşırı su kullanımı var. Türkiye'nin en sığ gölü olan Tuz gölü, tarımsal, endüstriyel ve kentsel faaliyetler nedeniyle kirlenme ve kuruma gibi ciddi sorunlarla karşı karşıyadır.

Dünyanın 2 büyük tuz gölünden birinin Tuz Gölü olduğunu belirten Eryılmaz, şunları kaydetti: Zengin bir biyolojik çeşitliliğe sahip göl, Ramsar kriterleri bakımından uluslararası öneme sahiptir. Özel çevre koruma bölgesi, 1. derece doğal sit, önemli kuş ve bitki alanıdır. Türkiye'nin tuz ihtiyacının yüzde 60'tan fazlası bu gölden sağlanmaktadır. Üretilen tuz miktarı 1 milyon 400 bin tondur ve yaklaşık 6 bin 500 kişi geçimini buradan sağlamaktadır. Ayrıca göl, sayısız kuş türü ve Avrupa'da nesli tükenmekte olan flamingolar için önemli yaşam alanıdır.

“SU KAYNAKLARI AKILCI VE PLANLI KULLANILMALI”-

Sınırlı su kaynaklarının bitme noktasına gelmesi nedeniyle, akılcı ve planlı kullanımın şart olduğuna dikkati çeken Eryılmaz, WWF-Türkiye'nin 2003 yılında, dünyada tarımın ilk kez yapıldığı Konya Havzası'nda bir umut ışığı yakmak üzere “Konya Kapalı Havzası'nın Akılcı Kullanımına Doğru” projesini başlattığını söyledi. Projeyle havza suyunu kullanan ve yöneten tarafların, kısıtlı su kaynaklarını akılcı kullanımının hedeflendiğini ifade eden Eryılmaz, şöyle devam etti: Konya Kapalı Havzası'nda katılımcı bir su yönetim modeli oluşturmak amacıyla kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları, üniversiteler ve yöre halkının katılımıyla çalışmalarımızı yürüttük. Somut çıktılar sunmak amacıyla, havzada pilot projeler gerçekleştirdik. Konya Kapalı Havzası'nda suyun kaynağı olan Beyşehir Gölü ve suyun havzada dolaşımını tamamladıktan sonra ulaştığı son yer olan Tuz Gölü'nü, pilot proje alanları olarak seçtik. Ayrıca havzada, çeşitli alanlarda alternatif sulama yöntemlerinin başarılı olacağını göstermek amacıyla damla sulama uygulamaları yaptık.