Adrese dayalı yeni nüfus kayıt sistemi uygulamaya geçiyor. Daha önceden bütçeden daha fazla pay alabilsin diye doğdukları beldelerinde nüfusa kaydolan birçok vatandaş da yeni uygulamayla oturdukları yerlerde nüfusa kaydolacaklar. Yeni uygulama nüfusları sınırda olan birçok belde belediyesini tedirgin ediyor. Çünkü 5215 sayılı kanuna göre nüfusu 2 binin altında kalan beldeler, Danıştay onayı ve İçişleri Bakanlığı’nın kararıyla köy statüsüne indirilebilecek.

Tedirgin olan belde belediye başkanları arasında yer alan Ilgın’a bağlı Çavuşçugöl’ün Belediye Başkanı Ahmet Kadıcı beldelerinin kayıtlı nüfusunun 2 bin olmasına rağmen gerçek nüfusun bin 500 civarında olduğunu itiraf ederek “Yine de 1972’de kazandığımız belediyelik statüsünün değişmesini ve köy statüsüne indirilmeyi istemiyoruz. Aralık ayında yapılan Konya Belediyeler Birliği toplantısında bu sıkıntımızı Konya Belediyeler Birliği Başkanı Tahir Akyürek’e ilettik. Beldemize 10 kilometre yakındaki köylerin bağlanmasının belediyelik statümüzü yitirmemizi engelleyeceğini düşünüyoruz. Kanunun gerekli maddesi değiştirilirse biz de rahatlayacağız” şeklinde düşüncelerini ifade ediyor.

Selçuklu Belediye Başkanı Adem Esen ise sayım dönemlerinde yapılan nüfus taşımacılığının belediye hizmetlerinin verimli yapılabilmesine engel teşkil ettiğini kararlı bir biçimde dile getiriyor ve “Nüfusu belli bir sınırın altındaki yerlerde verimli belediyecilik yapılamaz. Niçin yapılamaz? Çünkü buralarda kaynaklar çarçur ediliyor. Böyle nüfusu düşük beldelerde belediye başkanına makam arabası, makam şoförü, teknik eleman olmayan memurlar ve eş dosttan seçilen işçilerle belediye hizmetleri yürütülmeye çalışılıyor. Halbuki o belde köy olsa İl Özel İdaresi’nin KÖYDES projesi kapsamında daha fazla hizmet alacak. o yüzden kanunda belirtilen nüfusa sahip olamayan beldelerin köy yapılması hem buralarda yaşayan halkın hizmet almasını kolaylaştıracak hem de kaynak israfını engelleyecek” görüşlerini savunuyor.

Selçuklu Belediyesi’nin gerçekte yaşayan nüfus ile kayıtlı nüfus arasındaki farktan dolayı aylık gelir kaybının 50 bin kişiye 50-60 bin YTL olduğunu da belirten Esen Konya merkez belediyelerinin yıllık gelir kaybının neredeyse 3.5 milyon YTL’ye ulaştığını ileri sürerek yaşadığı yerde değil, doğduğu yerde nüfusa kayıtlı olanların yaşadıkları şehrin kaynağını ve hizmetini çaldıklarını iddia ediyor

Dört bin nüfusa sahip ilk kademe belediyesi olan Kaşınhanı Belediye Başkanı Seyit Ali Çöğürlü de, kendi beldesinin Konya merkeze yakın olması hasebiyle ikametgâh nüfusu ile kayıt altındaki nüfus arasında çok fazla fark olmadığını belirtiyor. Konya bölgesinde gerçek nüfusu ile kayıt altındaki nüfusu arasında büyük fark olan 15–20 belde belediyesinin bulunduğunu belirten Çöğürlü bu belediyelerin genel bütçeden aldıkları payın hak ettikleri pay olmadığı görüşünde. Çöğürlü bu belediyelerin bir kısmının gerçek nüfuslarının Kaşınhanı nüfusunun 3’te biri kadar olmasına rağmen genel bütçeden aldıkları payın Kaşınhanı’nın aldığı payın iki katı olduğunu iddia ediyor. Bu durumun haksızlığa yol açtığını vurgulayan Çöğürlü yeni uygulamayı desteklediklerini belirtiyor. Ereğli’ye bağlı Aziziye Belediye Başkanı Osman Aydos ise beldeye sürekli göç aldıklarını belirterek “Kayıt altındaki nüfusumuz 3 bin 300 ancak gerçek nüfus bu rakamın epey üstünde. Bu rakamların gerçek nüfusa dayalı olarak yenilenmesi ve belediyemizin bütçeden buna uygun pay alması hizmet vermemizi kolaylaştıracak” diyor. Kadınhanı’na bağlı Osmancık Belediye Başkanı Mehmet Aka da uygulamayı destekleyen başkanlardan. “Birbirimizi kandırmaya gerek yok” diyor Aka, “Bizim herhangi bir sıkıntımız yok. Kayıtlara dayalı nüfusumuzla ikametgâh nüfusumuz hemen hemen aynı. Herkes hak ettiğini alsın.”

BELEDİYELER KANUNU NE ÖNGÖRÜYOR?

5215 sayılı Belediyeler Kanunu’nun 4. maddesine göre nüfusu 5.000 ve üzerinde olan yerleşim birimlerinde belediye kurulabilir. İl ve ilçe merkezlerinde belediye kurulması zorunlu tutuldu. Aynı kanunun 11. maddesine göre ise nüfusu 2 binin altına düşen belediyeler, Danıştay’ın görüşü alınarak, İçişleri Bakanlığı’nın önerisi üzerine müşterek kararname ile köye dönüştürülecek. Tüzel kişiliği kaldırılan belediyenin tasfiyesi il özel idaresi tarafından yapılacak. Bu belediyenin taşınır ve taşınmaz malları ile hak, alacak ve borçları ilgili köy tüzel kişiliğine intikal ettirilecek. İntikal eden borçların karşılanamayan kısımları İl Özel İdaresi tarafından üstlenilip vali tarafından İller Bankası’na bildirilecek. İller Bankası bu miktarı, takip eden ayın genel bütçe vergi gelirleri tahsilât toplamının belediyelere ayrılan kısmından keserek ilgili İl Özel İdaresi hesabına aktaracak.

Belediyeler Kanunu’nda ayrıca Büyükşehir belediyeleri, Büyükşehir belediyeleri sınırları içindeki ilçe ve ilk kademe belediyeleri, il belediyeleri, ilçe belediyeleri ve belde belediyeleri olmak üzere beş belediye statüsü öngörülmüş.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’na göre Büyükşehir Belediyesi en az üç ilçe veya ilk kademe belediyesini kapsayan, bu belediyeler arasında koordinasyonu sağlayan; kanunlarla verilen görev ve sorumlulukları yerine getiren, yetkileri kullanan; idarî ve malî özerkliğe sahip ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişisini tanımlıyor. Yine kanuna göre Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde kalan ilçe belediyelerinin sınırları, bu ilçelerin, Büyükşehir Belediyesi içinde kalan kısımlarının sınırlarıdır. Aynı şekilde ilk kademe belediyelerinin, Büyükşehir belediye sınırları dışında belediye sınırı olamayacağı kanunda belirtiliyor.

ADRESE DAYALI NÜFUS SİSTEMİ NEYİ AMAÇLIYOR?

Nüfus kayıtları ile adres bilgilerini ilişkilendirmek ve ülkedeki nüfus hareketlerini kolaylıkla takip edebilmek amacıyla çıkarılan 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun getirdiği adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sayesinde sokağa çıkma yasağı uygulanarak nüfus sayımı yapma uygulaması sona erdi. Adrese dayalı nüfus kayıt sistemiyle yapılacak nüfus sayımı pilot illerde başarıyla uygulandı. İçinde bulunduğumuz yıl, bütün Türkiye’nin nüfusu yeni sistemle sayılacak. Türkiye İstatistik Kurumu görevlilerince yapılacak sayımda sokağa çıkma yasağı uygulamasına başvurulmadan iki ayrı yerde birden sayıma katılmak da mümkün değil. Yeni sistemde, birden fazla konutu olanlar bunu sisteme kaydettirebilecek, ancak bunlardan sadece 6 aydan daha fazla kaldığı yeri ikametgâh olarak beyan edecek. Sistemde ikametgâh değişiklikleri için 20 günlük süre verilirken, bunu zamanında bildirmeyenlere 250 YTL, aykırı beyanda bulunanlara ise 500 YTL para cezası uygulanacak. Ayrıca yanlış bilgi verenlere 500 YTL, sayım formunu doldurmayanlara da 2 bin YTL ceza kesilecek. Murat Güzel-Memleket

KONYA İLİ NÜFUS DAĞILIMI TABLOSU

İlçe Adı                       Nüfus                                                 Bld      Köy

Büyükşehir       830 796           742 690           88 106             1           - 

Karatay           214 589           183 677           30 912             5          29 

Meram             267 878           231 386           36 492             10        28 

Selçuklu           348 329           327 627           20 702             5          29 

Ahırlı                14 254             5 685               8.569               2          10 

Akören            17 230             10 946             6 284               3          9 

Akşehir            114 918           60 226             54 692             12        23 

Altınekin          23 062             9 145               13 917             4          14 

Beyşehir           118 144           41 312             76 832             19        37 

Bozkır              55 067             10 483             44 584             11        40 

Cihanbeyli        75 871             18 306             57 565             14        21 

Çeltik               14 460             4 692               9 768               3          7 

Çumra             104 576           42 308             62 268             11        31 

Derbent           14 372             7 440               6 932               2          6 

Derebucak       19 053             5 072               13 981             5          4 

Doğanhisar       36 162             9 756               26 406             9          8 

Emirgazi           14 698             8 524               6 174               3          7 

Ereğli               126 117           82 633             43 484             7          44 

Güneysınır        24 301             10 217             14 084             3          12 

Hadim              59 941             16 620             43 321             8          23 

Halkapınar       6 255               2 021               4 234               1          15 

Hüyük              52 110             8 472               43 638             11        9 

Ilgın                 75 681             26 698             48 983             8          36 

Kadınhanı        41 844             14 816             27 028             5          37 

Karapınar        55 734             35 285             20 449             5          15 

Kulu                72 279             28 024             44 255             8          28 

Sarayönü         36 525             10 386             26 139             7          12 

Seydişehir        85 456             48 372             7 084               9          31 

Taşkent            46 396             10 779             35 617             6          3 

Tuzlukçu          9 783               5 845               3 938               1          11 

Yalıhüyük         5 575               5 330               245                  1           2 

Yunak              41 506             12 734             28 772             7          30 

G. TOPLAM  2.192.166       1.294.817        897.349           206      611