Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, temmuz ayına ilişkin üretici ve market fiyatlarını değerlendirdi. Açıklanan verilerde en dikkat çekici sonuç, havuçta üretici ile market arasındaki yüzde 461,2’lik fiyat farkı oldu.

Temmuz ayında üreticide 11 lira olan havuç, market raflarında 61 lira 73 kuruşa kadar çıktı. Böylece havuç, üretici fiyatına kıyasla markette yaklaşık 5,6 kat daha yüksek fiyata satıldı.

Havuçtaki fiyat farkını yüzde 444,4 ile elma, yüzde 236,6 ile yeşil mercimek, yüzde 231,6 ile kabak ve yüzde 219,5 ile maydanoz takip etti.

Üreticide 18 lira 75 kuruş olan elma markette 102 lira 7 kuruşa, 24 lira 21 kuruş olan yeşil mercimek 81 lira 50 kuruşa, 17 lira 64 kuruş olan kabak 58 lira 49 kuruşa ve 6 lira 82 kuruş olan maydanoz 21 lira 79 kuruşa satıldı.

Havuçta fiyat farkı açılırken üretici fiyatı geriledi

Havuçtaki tabloyu daha dikkat çekici hale getiren bir başka gelişme ise üretici fiyatındaki düşüş oldu.

Temmuz ayında üreticide fiyatı en fazla gerileyen ürün yüzde 51,1 ile havuç oldu. Havuçtaki düşüşü yüzde 49 ile karpuz, yüzde 43,7 ile kabak, yüzde 38,6 ile yeşil mercimek ve yüzde 29,6 ile salatalık takip etti.

TZOB'a göre havuçta mevsimsel olarak arzın artması ve talebin zayıflaması üretici fiyatlarının gerilemesinde etkili oldu.

Markette fiyatı en fazla artan ürün sivri biber

Temmuz ayında market fiyatlarında ise zirve sivri biberin oldu. Sivri biberin fiyatı bir önceki aya göre yüzde 86,2 arttı.

Sivri biberi yüzde 53,3 ile kuru soğan, yüzde 23,4 ile mısırözü yağı, yüzde 22,8 ile kuru üzüm ve yüzde 15,5 ile patates izledi.

Markette fiyatı en fazla düşen ürün ise karpuz oldu. Karpuzun fiyatı yüzde 49 gerilerken, onu yüzde 39,6 ile yeşil fasulye, yüzde 30,2 ile kiraz, yüzde 28,6 ile havuç ve yüzde 23,5 ile tavuk eti takip etti.

Temmuz ayında markette incelenen 39 ürünün 19'unda fiyat artışı, 20'sinde ise fiyat düşüşü görüldü.

Üreticide kuru soğan fiyatı yüzde 52,9 yükseldi

Üretici tarafında ise temmuz ayının zam şampiyonu kuru soğan oldu. Kuru soğanın fiyatı bir ayda yüzde 52,9 arttı.

Kuru soğandaki artışı yüzde 49,2 ile sivri biber, yüzde 31,8 ile çilek, yüzde 13,9 ile domates ve yüzde 13,7 ile patates takip etti.

TZOB, kuru soğandaki yükselişte arz daralmasına dikkat çekti. Çukurova'da yazlık kuru soğan çeşitlerinin hasadının tamamlanması, İç Anadolu'da ise erkenci çeşitlerin hasadının yeni başlaması nedeniyle piyasada geçiş dönemi yaşandı. Arzdaki daralma, üretici fiyatlarını yukarı çekti.

Sivri biber ve domateste kıyı kesimlerindeki sera üretiminin sona ermesi, çilekte ise sezonun sonuna yaklaşılması da arzı azaltarak fiyatları yükseltti.

Bazı ürünlerde arz arttı, fiyatlar geriledi

Kabak, salatalık ve patlıcanda yayla bölgelerindeki üretimin devreye girmesiyle arz arttı. Talebin bu artışı karşılayacak seviyede olmaması, üretici fiyatlarının düşmesine neden oldu.

Yazlık patateste ise ilkbahar dönemindeki uzun süreli yağışların ürünlerde bozulmaya yol açması arzı azalttı. Arzdaki daralma, patates üretici fiyatlarının yükselmesine neden oldu.

Karpuzda ise hasat sonrasında uzun süre depolama yapılamaması ve talebin beklentilerin altında kalması üretici fiyatlarının gerilemesinde etkili oldu.

Mazot fiyatı bir yılda yüzde 43,6 arttı

Tarım ürünlerindeki fiyat hareketlerinin yanı sıra üretim maliyetlerinde de artışlar devam etti.

Temmuz ayında hazirana göre 20.20.0 kompoze gübresinin fiyatı yüzde 0,1, amonyum nitrat gübresinin fiyatı yüzde 0,2 arttı. Buna karşılık ÜRE gübresi yüzde 10,9, amonyum sülfat yüzde 8,6 ve DAP gübresi yüzde 1,2 geriledi.

Yıllık bazda amonyum nitrat gübresi yüzde 71, amonyum sülfat yüzde 59,4, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 35,4, DAP gübresi yüzde 25 ve ÜRE gübresi yüzde 1,5 arttı.

Tarımsal girdi maliyetlerinde yükseliş sürüyor

Temmuz ayında besi yemi fiyatı aylık bazda yüzde 0,1, süt yemi fiyatı ise yüzde 0,4 geriledi. Ancak yıllık bazda besi yemi yüzde 29,6, süt yemi yüzde 27,8 arttı.

Elektrik fiyatlarında yıllık artış yüzde 25,1, tarım ilaçlarında yüzde 27,8 oldu.

Üreticinin önemli maliyet kalemlerinden mazotun fiyatı ise temmuz ayında aylık yüzde 19,4, yıllık yüzde 43,6 arttı.

Temmuz verileri, bir yandan üretici fiyatlarındaki dalgalanmayı diğer yandan da tarladan market rafına uzanan fiyat farkının boyutunu gözler önüne serdi. Özellikle üreticide 11 lira olan havucun markette 61 lira 73 kuruşa çıkması, ayın en dikkat çekici fiyat farklarından biri oldu.